Bu gün görkəmli fransız rejissor Rene Klerin doğum günüdür.

Kulis.az "Günün filmi" rubrikasından rejissorun "Azadlıq bizimdir" (A nous la liberte) filmi haqqında materialı təqdim edir.

1931-ci ildə fransız rejissor Rene Kler “A nous la liberte” (“Azadlıq bizimdir”) filmini çəkəndə səsli kino hələ təzə idi. O dövrdə rejissorların çoxu səsi yalnız yazı vasitəsi kimi işlədirdi. Kler isə onu yaradıcı vasitəyə çevirdi.

Hekayə iki məhbusun dostluğu ilə başlayır. Lui və Emil qaçmağa çalışır. Lui xilas olur, Emil isə tutulur. Sonra Lui patefon zavodunun sahibinə çevrilir. Azadlığa çıxan Emil təsadüfən məhz o zavodda iş tapır və görür ki, konveyer başı həbsxanadan çox da fərqlənmir.

Kler hadisəni moizə ilə yox, gülüşlə danışır. Ən məşhur səhnədə natiq rəsmi mərasimdə uzun-uzadı çıxış edir, küləklə uçuşan əskinaslar isə vüqarlı cənabları dəstəyə çevirir və hamı pulların dalınca qaçır. Finalda Lui zavodu işçilərə verir, özü isə dostu ilə yenidən yola düşür.

Filmin ruhunu musiqi də yaradır. Jorj Orik konveyerin səsini ksilofonla verir, bəzi anlarda isə danışığın yerini musiqi tutur. Lazar Mersson isə həbsxana və zavod dekorları ilə fransız filminə verilən ilk Oskar namizədliyini qazandı.

1936-cı ildə Çaplinin “Müasir zamanlar” filmi çıxanda oxşar konveyer səhnələri mübahisə doğurdu. "Tobis" studiyası Çaplini məhkəməyə verdi, Kler isə prosesə qoşulmadı və bunu iltifat saydı. Çaplin filmi görmədiyini deyirdi. İş təxminən on il çəkdi və razılaşma ilə bitdi.

Amma film sol təbliğat deyil. Klerin əlində siyasi mövzu xammal, komediya isə əsl məhsul idi. Yenə də SSRİ-də qadağan olundu.

Bu gün film kino tarixində səsin, təsvirin və satiranın birləşdiyi komediyalardan biri sayılır.

• Leyla Əliyeva Səmərqənddə İmam əl-Buxari memorial kompleksində
• Türkiyəli müğənni süni tənəffüs aparatına qoşuldu
• "Frieze" tənqid hədəfində: müasir incəsənət, yoxsa varlı kolleksiyaçılar üçün bazar?