writer1

Oğuz Ayvaz

Məqalə sayı

207
clock14:06 calendar-gray 12 Dekabr 2016 view-gray320 dəfə oxunub
view-gray320 dəfə oxunub

Ac adamın sevgilisi

Knut Hamsunun “Aclıq” əsərini oxuyandan sonra gündə bir dəfə yemək yeyirdim. İştahım kəsilmiş, günlərcə heç kimlə kəlimə kəsməmişdim.

Bu günlərdə əsərin əsasında çəkilmiş filmi də seyr etdim. Danimarkalı rejissor Henning Carlsen tərəfindən 1966-cı ildə çəkilən “Aclıq” filmi əsərin psixoloji qatlarına enə bilib.

Filmin qəhrəmanı Pontusun 1800-cü illərdə Danimarkada keçirdiyi günlərdən bəhs edir.

Arada bir yazdığı məqalələrlə dolanan Pontus yoxsulluq, çarəsizlik, aclıq və səfalət içindəki həyatını öz halında yaşamağa çalışan qəribə bir adamdır. Səssizliyi, yalnızlığı, kimsəsizliyi və bəzi anlaşılmaz hərəkətləri ilə cəmiyyətin diqqətindən uzaq qalmışdır. Küçələrdəki laqeyd insan mənzərələrinə qarşı dirənən Pontus ac qalaraq cəmiyyətə etirazını göstərir.

Bir gün kirayə pulunu verə bilmədiyindən evindən qovulur. Küçələrdə boş-boş gəzir, arada parkdakı skamyada oturub kağıza qeydlərini yazır. Hərdən kağız qırıntılarını çeynəyir. İnsanlar sanki Pontusun varlığından bixəbərdirlər. Nə olursa olsun həyatı sevməyə çalışan qəhrəmanımız müxtəlif iş yerlərindən də rədd cavabları alır, körpü altında yatır, sabah xoşbəxt olacam deyə göy üzünə baxır. Həyata qarşı tamamilə müdafiəsiz qalan, hər şeyin səbəbini Tanrıda və onun özünə qarşı sevgisizlikdə günahlandırır. Çarəsizlik, aclıq bir kölgə kimi Pontusu buraxmır.

Fiziki olaraq davam edən aclığa bir də mənəvi boşluq əlavə olunur. Ac olmasına baxmayaraq, içindəki ümidi diri tutaraq, ətrafına qarşı xoşbəxt görünməyi adət edən Pontus, yemək təklif edən yoldaşlarına qarşı olduqca qərarlı və qürurlu tutumlar sərgiləyir. Bir gün, xəyallarındakı kimi, Ylajali adını verdiyi özündən xoşlanan bir qadınla tanış olur. Pontus aşiq olduğu qızla görüşür, öpüşür, ancaq ona ulaşa bilmir. Qız Pontusun yoxsul və ac olduğunu qısa zamanda anlayır və ondan ayrılır. Pontusa yenə aclıq, kimsəsizlik, yalnızlıq qalır.

Pontusun gerçəklə əlaqəsi gedərək itməkdədir. Hərdən xırda sevinclər tapır, hərdən də ətrafına lənətlər yağdırır. Tanrıya və dinə qarşı ironik bir rəftar geyinməsi, ayaqqabılarını danışdırması, rəqəmləri sinxronizasiya edə bilməməsi, fövqəl çıxışları, diqqət problemi və ən əhəmiyyətlisi dünyaya adaptasiya olmağa çalışarkən verdiyi yaşam mübarizəsi insanı sarsıdır.

Həyat eşqi onun aclıqla savaşında qələbə çalsa belə Pontusun fiziki və psixoloji vəziyyəti gərginləşir, küçələrdə Tanrıya üsyan edir, çığırır. Ancaq onun fəryadına kimsə əhəmiyyət vermir.

Filmin mesajı belədir: insan ac qalsa belə ləyaqətli yaşaya bilər. Və insan iradəsi keçilməz səddir.

Filmin qəhrəmanı və başına gələnlər sözün əsl mənasında tamaşaçını heyrətləndirməyi, silkələməyi bacarır.

Ədəbiyyatda bu qədər qeyri-adi, fərqli, gözlənilməzliklərlə dolu əsərə və bədii obraza rast gəlmək çətindir. Belə bir əsər üçün nikbin sonluq gözləmirsən, hər yeni epizodda həyəcanla qəhrəmanın aclıq və əzablara dözməyərək məhv olub gedəcəyini düşündüyün halda, o özündə güc-qüvvət tapıb həyata qayıdır.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Britaniyalı rəssamın əsəri 9.8 milyon dollara satıldı
16:01 22 Oktyabr 2020
Ərtoğrul məktubunda Üzeyir bəydən nə xahiş etmişdi? - Hüseyn Cavidin 24 yaşında ölən yeganə oğlu
15:22 22 Oktyabr 2020
İti qovmasan, özünü qurd zənn ediər – Təzə atalar sözləri
14:38 22 Oktyabr 2020
Zəngilanlı müğənni: "Torpağını üzümə sürtəcəm"
13:56 22 Oktyabr 2020
Hamımız vətənə oxşayırıq - Xanım İsmayılqızından qələbə şeirləri
13:18 22 Oktyabr 2020
Kəndi azad edilən şairə: “Xəbəri eşidəndə nitqim tutuldu” – Müsahibə
12:30 22 Oktyabr 2020
Qremmi mükafatının təqdimat tarixi bəlli oldu
11:56 22 Oktyabr 2020
Əlif Şəfəqi utandıran foto
11:16 22 Oktyabr 2020
Füzulidə yallı gedən ruhlar - Günel Mehri yazır...
10:36 22 Oktyabr 2020
Azərbaycanlı rejissora ağır itki
10:07 22 Oktyabr 2020
Qarabağa səyahət edən gürcü yazar erməniləri necə ifşa etdi?
09:00 22 Oktyabr 2020
“Oyaq gözəl” tamaşası onlayn göstəriləcək
19:17 21 Oktyabr 2020
Azərbaycanda yeni müsabiqə elan olundu - Şərtlər
18:36 21 Oktyabr 2020
Atamın Zəngilandakı məzarını tapa biləcəyəmmi? - Gülşən yazır...
18:15 21 Oktyabr 2020
Tamaşaçılar şarın içinə girdi - Qeyri-adi konsert
17:57 21 Oktyabr 2020
O gün uzaqda deyil - Gənc yazarın əsgərə məktubu
17:12 21 Oktyabr 2020
Torpağın dadı - Aydın Talıbzadə yazır...
16:30 21 Oktyabr 2020
Ən çox qorxu yaradan film müəyyənləşib
15:47 21 Oktyabr 2020
Həbsə atdılar, başını dibdən qırxdılar, dəlixanaya salıb Müşfiqi unutdurdular – Dilbərin məşəqqətli həyatı
15:05 21 Oktyabr 2020
Fransız səyyahın İrəvan təəssüratları yayımlanacaq
14:02 21 Oktyabr 2020