news-inner
clock20:57 calendar-gray 23 Sentyabr 2020 view-gray1106 dəfə oxunub
view-gray1106 dəfə oxunub

Məmməd Aslana halallıq - Şərif Ağayar yazır...

80-lərin Laçını

Aşıq Əkbər yoluyla qartal sayaq qıyya çəkən Laçınlı Aşıq Ədalət oxuyur:

Özüm baxdım nəhs gəldi
Falıma bax, qaraçı...
Avand işim tərs gəldi
Halıma bax, qaraçı...

Qəmdi mənəm sirdaşıq
Yaşayırıq calğaşıq
Kələf kimi dolaşıq
Yoluma bax, qaraçı...

Oddan alovdan betər
Ayrılıq məni ütər
Qəbrim üstə qəm bitər
Gülümə bax, qaraçı...

Şeirin müəllifi Məmməd Aslan.

Yaddaşıma ömürlük həkk olunan bu misralar o vaxt məni xeyli sehrləmişdi də.

Sonra o biri şeirləri...

Kitabları...

Və daha təsirlisi, Laçında, məşhur Minkənd-Qarakeş zonasında şairliklə bahəm az qala avtoritet kimi tanınan Kəlbəcərli Sücaətin ona həsr etdiyi şeir dildə-ağızda dolaşmağa başladı...

...Yazdın, pozdun, nə dəyişdin, a Məmməd
Sürtük üzlər elə sürtülü qaldı...
...Ha dartdıq çıxmadı biqeyrət başlar
Binamus yerlərə dürtülü qaldı...

90-ların Bakısı

Kəlbəcər yoxdur.

Məmməd Aslan demək olar ki, bu konularda şeir-filan yazmır.

Sonralar öyrənirəm ki, qaçqınçılığa cəmi bircə şeir həsr edib.

AzTV-də veriliş aparır.

İlk vaxtlar bir az marağımı çəksə də çox xoşlamıram.

Amma Laçındakı Məmməd Aslan sevgisi, yuxarıda yazdığım gəraylının vətən nisgilinə bürünmüş nostaljisi məni rahat buraxmır.

Bir gün işlədiyim “Panorama” qəzetinə gəlir.

Həm də bizim otağa: şöbə müdirim Süleyman Qaradağlı ilə mən oturan...

“Azərbaycan” nəşriyyatı, səkkizinci mərtəbə...

Həyəcanla əlini sıxıram, tanış oluruq.

Süleyman müəllimin təkidi ilə ona öz yazdığım iki-üç qoşmanı oxuyuram, çox bəyənir.

Deyir, kitab çıxarası olsan, mənə de, məmnuniyyətlə ön söz yazaram.

2000-lərin Bakısı

Məmməd Aslanı dilə mühafizəkar yanaşdığına və “Bizim türkcə Türkiyə türkcəsindən daha təmiz və gözəldir” fikrinə görə sərt tənqid edirəm. Fikirləri və şeirləri mənə çox köhnə və solğun görünür. Amansızam! Elə həmin Süleyman müəllimdən mənə xəbər göndərib bərk incidiyini bildirir.

2010-ların Bakısı

Xəstə olduğunu eşidirəm. İçimdə bir hiss baş qaldırır: “Kişi ölüb eləyər, məndən də incik gedər. Aşıq Ədalət oxuyan o misraların üzünə necə baxaram sonra? Hər yadıma düşəndə vicdan əzabı çəkmərəmmi? Axı dildə mühafizəkar olmaq elə də böyük qəbahət deyildi.”

Zəng vururam.

Kinlidir.

Telefondaca giley-güzar edir.

Özü də aşırı həddə.

Çətin adamdır – deyə düşünürəm öz-özümə.

Türklər demiş, o qədər titizdir ki, onunla münasibəti qoruyub saxlamaq yarasanın qaranlıq otaqda iplərin arası ilə uçmasına bənzəyir.

Birmənalı boyun əyib biət eləmək tələb edir.

Necə ki, Dədə Şəmşirə bu münasibət bəslənilib.

Təkcə ustad-şəyird yox, böyük-balaca, ağsaqqal-cavan, aqil-cahil ünsiyyəti tələb edir.

Yaltaq cavanlar da, maşallah, itinətök.

Əlini öpməyə adam axtarırlar.

Bu boz sürünün içində dikbaş keçi nəzərində görür məni – çox yəqin ki!

Bəli, çətin adamdır.

Amma kövrəkdir həm də...

Onun kimi yerə-yurda, camaata bağlı olan adamı şirin dillə yola gətirmək mənim kimi bicləşmiş kənd uşağı üçün çətin deyil.

Olmur da!

Sumqayıtdakı evində görüşürük.

Özümlə laçınlı gənc şair Pərviz Axundu da aparıram.

Yuxarıda yazdığım gəraylını oxuyub məni sehrləyən mərhum aşıq Ədalətin (Laçın alınmamış qəfil rəhmətə getdi) əmisi oğlu...

Özü də aşıqdır...

Elə Ədalət kimi də çalıb-oxuyan...

Səsi də xeyli ona bənzəyir...

Və heç Pərvizin özü də bilmir ki, mənim onu Məmməd Aslanın yanına aparmağım İTMİŞ ZAMAN AXTARIŞIndan başqa bir şey deyil.

Pərvizin bir gəraylısı var...

Qaçhaqaç mənzərəsini ovaxtkı uşaq yaddaşına, ordan da varaqlara köçürüb.

Bu gəraylını Məmməd Aslana cavab atəşi kimi hazırlamışam.

Budur, xahiş edirəm, Pərviz oxuyur həmin şeirini:

Hana quracaqdı anam
Bir qucaq yun əyirdi də
Yel döyürdü qapımızı
Biz köçüncə döyürdü də

Hər yerdə qıran-qırana...
Dağdan yol aldıq arana
İt hürdü bizim karvana
Arxamızca yüyürdü də

Gözüm gördü bir qayanı
Yəqin qürbətdi o yanı
Atam bu əclaf dünyanı
Aradabir söyürdü də

Fələk, susursan niyə sən?
Çox şey bilirsən guya sən?
Xətrinə dəydim deyəsən,
Fikir vermə... şeirdi də...

Və Məmməd Aslan heyran olur bu sadə gəraylıya...

Dəfələrlə oxudur.

Üzündə razılıq əlaməti olan təbəssüm dolaşır.

2015. 23 sentyabr. Gecə saat 02.00.

Facebookda təsadüfən bir status görürəm: “Məmməd Aslan dünyasını dəyişdi.”

Ortaq dostlarla xəbərləşirik, nəvəsi ilə telefonda danışıram, xəbər təsdiqlənir.

Bu da son.

İki-üç epizodik xatirəylə ömür başa çatdı...

Bu qədər qısa yəni...

Dalınca çatdırıb birtəhər barışa bildim Məmməd Aslanla...

Və yaxşı ki, barışdım...

İndi bu dəqiqə, bu an ona bütün mühafizəkarlığını ana südü kimi halal eləyirəm.

Aşağı-yuxarı iki gəraylının arasına sığan ömrümüz bu halallıqdan başqa bir şey deyil.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Nana sevirdi - Nərmin Kamaldan hekayə
12:31 17 Yanvar 2021
“Ah, bu uzun sevda yolu” onlayn nümayiş ediləcək
17:20 16 Yanvar 2021
“Əli Kərim deyib ki, məndən yaxşı yazır” - Azərbaycanlı şairin son müsahibəsi
16:30 16 Yanvar 2021
Muzey və sərgi salonları bu tarixdən fəaliyyətə başlayacaq
15:17 16 Yanvar 2021
Çıxın dağlara-daşlara səpələnək, atışaq - Eyvaz Əlləzoğlunun hekayəsi
13:32 16 Yanvar 2021
20 Yanvarla bağlı sənədli film çəkilir - Video
12:15 16 Yanvar 2021
"Xəmsə möcüzəsi" müsabiqəsinə start verildi
11:15 16 Yanvar 2021
Fuad Poladov: “Nəyə görə həbs olunduğumu bilməliydim” – Müsahibə
09:00 16 Yanvar 2021
Onu babasının adıyla çağırdılar, "başı Sovet çəkici ilə əzilməlidir" dedilər, ardıcıl iki dəfə sürgün etdilər - Almas İldırımın məşəqqətli həyatı
20:45 15 Yanvar 2021
“Santa Barbara” serialının qəhrəmanı vəfat etdi
18:46 15 Yanvar 2021
Milli Teatr Vətən müharibəsi iştirakçısını işlə təmin etdi - Foto
18:19 15 Yanvar 2021
Azərbaycanlı rəssamın ABŞ -da fərdi sərgisi açıldı
17:37 15 Yanvar 2021
Cəfər Cabbarlı ilə Səməd Vurğun Onu niyə anlamırdılar?
17:14 15 Yanvar 2021
Görkəmli ingilis rejissorun kitabı Azərbaycan dilində - İlk dəfə
16:30 15 Yanvar 2021
Yaşamak bir ağaç gibi... – Günün şeiri
15:51 15 Yanvar 2021
Ərə vermək üçün yaşını artırdılar, prokuror qaynı oğlunu əlindən aldı, evində ölü tapıldı - Məşhur aktrisanın film kimi həyatı
15:11 15 Yanvar 2021
Netflix “Leyli və Məcnun” filmini çəkdi: Azərbaycanlı oğlan və İndoneziyalı qız - Video
14:31 15 Yanvar 2021
Şuşaya Üzeyir bəylə qayıtmağın fəziləti
14:07 15 Yanvar 2021
Kişiləri öldürüb özü uzun yaşayan qadınlarımız: Dəhşətli statistika
13:29 15 Yanvar 2021
Tacikistan mediası "Nizami ili"ndən yazır
12:45 15 Yanvar 2021