Bu gün məşhur flamand rəssam Roqir van der Veydenin doğum günüdür.

Kulis.az onun həyatı və yaradıcılığı haqqında materialı təqdim edir.

Erkən Niderland rəngkarlığının (XV əsr) ən qüdrətli və təsirli simalarından biri, şübhəsiz ki, Roqir van der Veydendir.

Müasiri Yan van Eykin optik dəqiqliyinə qarşı, Roqir incəsənət tarixinə insan emosiyalarını, kədəri və daxili iztirabları dramatik şəkildə kətan üzərinə köçürən bir ustad kimi düşüb. Onun fırçasından çıxan fiqurlar təkcə vizual olaraq deyil, həm də mənəvi olaraq tamaşaçını sarsıtmağı bacarır. Brüsselin rəsmi rəssamı təyin edilən Roqir həm də zadəganların daxili dünyasını portretlərdə əks etdirməkdə mahir idi.

Rəssamın yaradıcılığını dünyaya tanıdan, hər birinin özünəməxsus hekayəsi və dərinliyi olan 3 məşhur şah əsəri bunlardır:

"Xaçdan endirilmə" ("The Descent from the Cross / Deposition")

Bu əsər rəssamın dramatik duyğuları ötürmək qabiliyyətinin zirvəsi sayılır və İntibah dövrünün ən çox təqlid edilən dini rəsmlərindən biridir. Müqəddəs Məryəmin kədərdən huşunu itirməsi və bədəninin İsanın cansız bədəni ilə eyni paralel xətt üzrə yıxılması sarsıdıcı bir kompozisiya fəndi kimi qəbul edilir. Şahanə rəng harmoniyası, personajların göz yaşları və geyimlərdəki qırışların real detalları tamaşaçıda sanki can canlı teatr səhnəsinə baxmaq hissi oyadır.

"Bir xanımın portreti" ("Portrait of a Lady")

Roqir van der Veyden bu əsərdə naməlum zadəgan bir qadının daxili dünyasını, zadəganlığına xas təmkinini və dindarlığını ustadcasına nümayiş etdirmişdir. Qadının ağ rəngli mürəkkəb baş örtüyünün həndəsi dəqiqliyi və şəffaflığı rəssamın detallara necə böyük həssaslıqla yanaşdığının sübutudur. Aşağı dikilmiş baxışlar və bir-birinə sıxılmış barmaqlar qəhrəmanın daxili həyəcanını və təvazökarlığını sakit, lakin dərindən ifadə edir.

"Dəhşətli məhkəmə" ("The Beaune Altarpiece / The Last Judgment")

Fransanın Bon şəhərindəki xəstəxana üçün çəkilmiş bu nəhəng poliptix (çoxlu paneldən ibarət altar) qiyamət gününün əzəmətini və qorxusunu vizuallaşdırır. Mərkəzdə ədalət tərəzisini tutan mələk Arxangel Mikayıl və onun üzərində oturan İsa Məsih günahkarlarla möminləri bir-birindən ayırır. Əsərin əsas fəlsəfəsi xəstəxanada can verən insanların ruhuna toxunmaq, onları son mənzilə hazırlamaq və tövbəyə səsləmək məqsədi daşıyırdı.

• "Vətən" deyə çağırardı atam məni... - Türkün böyük qızı Qənirəyə
• "Acından qəm yeyir zavallı qoca..." - Şeirlər
• Səbr və ümidin rəngli abidəsi - Tahir Salahovun "Abşeron qadınları"