news-inner
clock11:28 calendar-gray 04 Avqust 2015 view-gray304 dəfə oxunub
view-gray304 dəfə oxunub

Cibində 20 qəpik... Qarşında gözəl bir xanım... – Oruelin səfilləri

Ayxan Ayvaz

Dünyanın istənilən yerində aclıqdan əziyyət çəkən insanlar var. Söhbət bir neçə saatlıq yemək yeməməkdən getmir: günlərcə, aylarca davam edən yoxsulluq onları iflic günə qoyur.

Aclıq insanı tənbəlləşdirir, iş qabiliyyətini azaldır. Bəzən əyləncəyə çevirir: bir tikə çörək tapmaqdan ötrü min hoqqadan çıxırsan.

Küçələr aclıqla mübarizə aparan insanlarla doludur. Diqqətlə baxsanız, öz toxluğunuzu bir kənara qoyub onları tapa bilərsiniz. Ac insanlar daha tez hədəfə tuş gəlirlər.

Corc Oruel “1984” və “Heyvanıstan”da totalitar cəmiyyətləri ifşa edirdisə, “Paris və Londonda qara qəpiksiz” romanında sırf real boyalarla aclıq yaşayan insanları təsvir edir. Onun əsəri ucsuz-bucaqsız, sınıq-sökük, dağınıq kafeni, yolları bərbad küçələri, darısqallıqdan bir-birinə sıxılıb yatan adamlarla dolu yataqxananı xatırladır. Sən romanın içinə düşürsən və qəhrəmanla birlikdə aclıq çəkirsən, üşüyürsən, işləməkdən qolların taqətdən düşür, yatmağa normal bir yer tapmaqdan ötrü dəridən-qabıqdan çıxırsan, məcbur olub yalan danışmağa başlayırsan. Corc Oruel yazır: “Elə ilk andaca yoxsulluq sizi dolaşıq yalanlar toruna salır. Bu yalanlarla belə vəziyyətdən çıxmaq çox çətin olur. Kirli paltarlarınızı camaşırxanaya göndərməməyə başlayırsınız və günlərin birində camaşırxanadakı qadın yolunuzu kəsib bunun səbəbini soruşur. Yalandan nəsə mızıldanırsınız, amma qadın, daha paltarlarınızı başqa camaşırxanaya göndərdiyinizi düşünür və sizə nifrət etməyə başlayır”.

Yəqin ki, çox adam qəfil yoxsulluğun qarmağına ilişib. Təsəvvür eləyin, 20 qəpiyiniz var və evə getməlisiniz. Birdən sinif yoldaşınız və yaxud qadın dostunuzla rastlaşırsınız. Şərhə ehtiyac yoxdur, mən bilən.

Corc Oruelin romanını oxuyanda heç yerdə işləmirdim, gündəlik xırda-xuruşla dolanırdım. Sanki əsərin məzmunu ilə oxşar bir həyat yaşayırdım: xeyli vaxt evdən çölə çıxmır, bütün günü kürt toyuq kimi bir yerə qapılır, kitab oxuyur, filmə baxır, çarpayıda uzanıb saatlarla tavana baxır, yatmağa çalışır, alınmayanda durub jim eləyir, mahnı qoyub öz-özümə oynayırdım və s. və i. Aclıq və yoxsulluq insana hər şey elətdirə bilir. Corc Orueldən bir yer yadımdadır: “Mədənizdə çörək və yağdan başqa heç nə yoxdur, sizssə çölə çıxıb dükanların vitrinlərinə tamaşa edirsiniz. Hər yer çeşid-çeşid yeməklə doludur və bütün bunlar sanki sizi təhqir edir”.

Metrodaydım, növbəti yoxsulluq günlərindən biri idi. Əlimdə Corc Oruelin həmin bu əsəri. Bir qız qapının ağzında mənə baxır, narahat oluram. Kitabdan yayınmaq istəmir, həm də qızın baxışlarının səbəbini öz-özümdə aydınlaşdırmağa çalışıram. Siz hələ ki, bizi burda qoyun. Bilirəm, axırının nəylə bitəcəyini səbirsizliklə gözləyirsiniz. İndi Corc Oruelin bu cümlələrini oxuyun, qayıdırıq metroya: “...İkinci ən böyük problem isə səfillərin qadınlarla münasibətdən məhrum olmalarıdır... Səfillərin qadınlardan uzaq düşməsinin əsas səbəbi aralarında çox az sayda qadının olmasıdır... Bunun da səbəbi, böyük ehtimalla, qadınların kişilərlə müqayisədə, iş həyatına daha az meylli olmasıdır. Həm də, hər hansı bir normal qadın, ən son çarə olaraq, vəziyyəti normal olan bir kişi ilə yaşamağa başlaya bilər. Buna görə də səfillər əbədi subaylığa məhkumdurlar”.

Metroda tünlük azaldı. Əlimə kiminsə əli toxundu. İndi fikir verdim ki, sarışın, saçları sinəsinə tökülən, güllü paltarlı gözəl bir qızdı bu.

- Bayaqdan bu romanın adını yazmaq istəyirəm.

Gülümsündü, kitabın adını dedim, haqqında məlumat verdim və qapılar açılan kimi qız çıxıb getdi.

Kitabı bitirəndən sonra bir sual məni hələ də narahat edir: insanın mədəsi deyil, hissləri də aclıq çəkirsə, həyat dözülməzdir. Ancaq Corc Oruelin kitabı mənə görə ümidsizlik yaratmır. Yazıçı deyir ki, bizdən də ac, bizdən də betər durumda olanlar var. Bir sözlə, aclıq insanın sonu deyil...

news-inner-user
Ayxan Ayvaz

542 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Xalq artisti Rafiq Hüseynovun film kimi həyatı - Maraqlı faktlar
21:00 04 Avqust 2021
Amerikalı vokalçının “Qarabağ Azərbaycandır” klipinin təqdimatı keçirilib
18:45 04 Avqust 2021
Yanğın “Rəcəb İvedik”in evinə yaxınlaşdı – Qalmaqal düşdü
18:01 04 Avqust 2021
Onda mən də doyunca ağlaram - Güneydən hekayə
17:20 04 Avqust 2021
Könül Kərimova gileyləndi: "Nəfəsimiz kəsildi”
16:37 04 Avqust 2021
Varisin romanı Türkiyədə çap olundu
15:55 04 Avqust 2021
Valideynlərindən icazəsiz evləndi, içki ailəsini dağıtdı, intim videosu yayıldı – Anar Nağılbazdan 10 fakt
15:00 04 Avqust 2021
41 yaşını qeyd edən kəlbəcərli şair: “Elə ən çətini də budur” - Müsahibə
14:20 04 Avqust 2021
Anar: “Məndən Təhminənin telefonunu istəyirlər”
13:30 04 Avqust 2021
Belarus qızı ovlamaq istəyirdim, dənizdə boğuldum – Gənc yazarın Antalya xatirəsi
12:30 04 Avqust 2021
Gənc rəssamlar üçün ustad dərsləri - Ödənişsiz
12:03 04 Avqust 2021
Azərbaycanlı şair Türkiyədəki yanğına şeir yazdı – Mətn
11:12 04 Avqust 2021
Atam öləndə mənə "iş" tapan müəllimim - Ayxan Ayvaz yazır
10:47 04 Avqust 2021
Yazıçı həmkarını sərt tənqid etdi: “Fiaskodur!”
10:03 04 Avqust 2021
İspanca çıxan “Nəsimi poeziyası” kitabı təqdim olunub
09:37 04 Avqust 2021
Sən əvvəl qoymurdun sevəm səni – Nərmin Kamaldan yeni şeirlər
09:01 04 Avqust 2021
Falçı ona cavan öləcəyini söyləmişdi – Zərdüşt Şəfinin kədərli həyatı
21:00 03 Avqust 2021
Milli Qəhrəman haqqında sənədli film çəkilib
19:00 03 Avqust 2021
Anar Kərimov Yunus Əmrə İnstitutunun nümayəndə heyətini qəbul edib
18:41 03 Avqust 2021
İki dil bilmək uşaqların nitqinə ziyandırmı?
18:21 03 Avqust 2021