writer1

Mirmehdi Ağaoğlu

Məqalə sayı

574
clock08:45 calendar-gray 02 Avqust 2013 view-gray4829 dəfə oxunub
view-gray4829 dəfə oxunub

Mətanət İsgəndərlinin Qarabağda döyüşmüş əri

Mirmehdi Ağaoğlu yazır...

90-ların ortaları idi. Mətanət İsgəndərlinin bir mahnısı çıxmışdı. Mahnı “Gecədən sübhədək yolunu gözlədim” adlanırdı. Mahnı qısa müddətdə ölkənin hər yerinə yayıldı, hər yerdə səsləndirildi. Mahnının klipi teleekrandan düşmədi. Bu şlyqer Mətanət İsgəndərlini bir xeyli məşhur elədi.

Mahnının klipinin mövzusu belə idi. Qadın Qarabağ müharibəsinə yollanmış əsgər sevgilisinin yolunu gözləyir. O vaxtlar üçün olduqca həssas və aktual mövzu idi. Nə qədər qızlarımız o taleyi yaşayırdı. Nə qədər adaxlı qızların nişanlıları Qarabağa gedib qayıtmamışdı. Klipin mövzusu da Mətanətin məşhurlaşmasında az rol oynamadı.

Bir yandan da belə bir şayiə dolaşmağa başladı. Nə qədər sadəlövh, kinematoqrafiyadan uzaq bir fikir olsa da, camaat elə beləcə də deyirdilər: “O klipdəki oğlan Mətanətin öz əridir. Müharibəyə gedib qayıtmayıb”.

Bəli, o illərdə belə bir şayiə dolaşırdı. Bu şayiə isə Mətanətin məşhurlaşmasında az rol oynamadı. Sadə dinləyicinin gözündə Mətanət müharibəyə getmiş ərini sədaqətlə gözləyən mətin el qızına çevrildi.

Köhnə tənqidçilərimiz kimi biz də yazımızda iqtibas etsək, məncə qəbahət olmaz. Axı niyə 6 əsr o yandan Füzulinin “Aldanma ki, şair sözü əlbəttə yalandır” deməsinə baxmayaraq insanlar ciddi-cəhdlə hər bir incəsənət nümunəsinin arxasında gerçək bir həyat hekayəsi axtarırlar?

Adından bəlli-bədii əsər. Türklər demiş kurgu. Yəni əgər bir yazının növünü təyin edəndə əvvəldən onu bədii əsər kimi adlandırırıqsa deməli, orda gerçək həyat hadisəsi axtarmaq sadəcə olaraq özünü aldatmaqdır, kobud desək axmaqlıqdır. Təsəvvür edin, alovun səni yandıracağını bilə-bilə, əlini ocağa uzadırsan.

Bu sadə faktı bilə-bilə insanlarda bədii əsərləri oxuma vərdişi yaranmağa başlayandan bu hiss də onu hər kitab boyu izləyib. “Madam Bovari”ni oxuyanda mütləq bilmək istəmişik ki, həyatda doğurdan da belə bir hadisə olubmu? Əlimizdəki əsərin heç də bir cinayət işi olmadığından əmin ola-ola, bunun bir yazıçının təxəyyülündən süzülüb gəldiyini bilə-bilə yenə də bədii əsərlərin həyatla bağlılığını axtarmağa çalışmışıq. Pamuk bu barədə yaxşı deyir: “İnsan romanı oxuyarkən onun bir xəyal məhsulu olduğunu bilə-bilə ağlının bir yeri ilə onun gerçək olduğuna inanmaq istəyir”.

Bəlkə buna görə də biz “Quqark”ı oxuyanda aptekdən “Qırmızı kamikadze” prezervativi alan oğlanın Seymur olmasını istəmişik. Və ya Mustafanın keçirdiyi ağrıları Turalın da yaşadığını düşünmüşük. “Haramı”nın Rüstəmi elə Şərif özüdürmü deyə fikir eləmişik.

Deyirlər guya, “Robinzon Kruzono”nun müəllifi Daniel Defo hər yerdə car çəkirmiş ki, Robinzon elə mən özüməm.

Nabokov isə “Lolita”dakı Qumbert Qumbertin özü olmadığını dad eləsə də heç kəs ona inanmırmış.

Bəzi yazarlar isə əsərləri sonradan min bir cəhdlə həyatla bağlamağa çalışarlar. Məsələn, Markes öz fantasmoqorik dünyasına reallıq qatmaq cəhdilə deyir: “Otaqda yazırdım, birdən gördüm ki, rəngli bir pişik soxuldu otağa. Dəhşətə gəldim”. Bir qədər susub sonra əlavə edir: “Sən demə uşaqlar o biri otaqda mənim evi rəngləmək üçün aldığım boyalarla pişiyi rəngləyibmişlər”.

Bax belə. Bir tərəfdən oxuduğumuz əsərlərin xəyal məhsulu olduğunu bilirik, digər tərəfdən bu gözəl qurğuların, xəyal dünyalarının təkcə ədəbiyyat, əsər, uydurma olaraq qalmasını istəmirik, onları bir vasitə ilə həyata, gerçəyə bağlamağa çalışırıq.

Sanki əsərlərə xərclədiyimiz vaxtın, zamanın boşa getmədiyini özümüzə sübut etməyə çalışır, içimizdəki gizli bir adama isbatlamaq istəyirik ki, bax bu oxuduğum heç də xəyal-məyal deyil, gerçəkdir, gerçəyin özüdür.

Bizi qalın-qalın bədii əsərləri oxumağa vadar edən də içimizdəki bu ziddiyyətdir.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Filarmoniyada 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsi yad olunub
17:10 20 Yanvar 2021
Eynşteyn əsrin ixtirasına görə bu romanlara borcludur - Ən sevdiyi 5 kitab
16:20 20 Yanvar 2021
146 nəfərin bir hekayəti...
15:10 20 Yanvar 2021
Larisa adını niyə dəyişmək istəyirdi, anasının yuxusuna girib nə dedi? - 13 yaşlı şəhidimiz
14:00 20 Yanvar 2021
“Harri Potter” filminin ulduzu kinodan getdi
12:45 20 Yanvar 2021
Tanıdığım ilk şəhid
11:30 20 Yanvar 2021
Məşhur serialın aktyoru vəfat etdi
10:20 20 Yanvar 2021
Müstəqillik tarixinin ən möhtəşəm 20 Yanvarı - Şərif Ağayar yazır...
09:01 20 Yanvar 2021
"Sənin bu “qadın travmandan” xeyli həzz aldım" - Seymurla Aygün Aslanlının söhbəti
18:40 19 Yanvar 2021
"Simpsonlar"ın ssenaristi öldü
17:56 19 Yanvar 2021
Orxanı yenə polis apardı – Əsgərlikdəki şairlə söhbət
17:12 19 Yanvar 2021
Balacalar üçün onlayn tamaşa
16:31 19 Yanvar 2021
“Qarabağ hekayələri” qırğız dilinə tərcümə olundu
15:53 19 Yanvar 2021
“Mən xəbərləri oxuyanda qarşımda avtomatlı əsgər dayanmışdı” - Məşhur diktor 19 yanvar gecəsi AzTV-də baş verənlərdən danışır – Müsahibə
15:11 19 Yanvar 2021
“Arşın mal alan” Düşənbədə təqdim olundu
14:38 19 Yanvar 2021
Xalq artisti dünyasını dəyişdi
14:00 19 Yanvar 2021
Məşhur tarzən müğənnini qınadı: "Şəhid verdiyimiz dövrdə toy oxumusan"
13:17 19 Yanvar 2021
Leonardo da Vinçinin itmiş əsəri tapıldı
12:39 19 Yanvar 2021
Şair-əsgər anası: “Gizlində oğlumun çəkmələrini öpürdüm” – Müsahibə
12:01 19 Yanvar 2021
Məşhur prodüser həbsxanda vəfat etdi
11:25 19 Yanvar 2021