news-inner
clock12:15 calendar-gray 19 Sentyabr 2016 view-gray124 dəfə oxunub
view-gray124 dəfə oxunub

Mən o qatil qadını çox gözəl anlayıram-SEVDANIN YAZISI

Klod Şabrolun “Qanlı toy” adlı filmi var. 1973-cü ildə çəkib.

Əhvalat Fransanın kiçik şəhərciyində baş verir. Şəhər merinin arvadı və köməkçisi arasında eşq macərası yaşanır. Kişi məşuqəsi ilə rahat görüşmək üçün xəstə arvadını zəhərləyək öldürür.

Mer arvadının bu əlaqəsindən xəbər tutur, o, qəzəblənmək əvəzinə arvadını çirkin məqsədinə alət eləyərək münasibəti kəsməməyi məsləhət görür.

Çünki mer pul qazanmaq üçün fırıldaq yolu ilə layihə həyata keçirmək və bunun üçün köməkçisinin, yəni arvadının məşuqunun ona dəstək verməsini istəyir. Əvəzində isə onların görüşünə göz yumacağını deyir.

Məhz belə vacib məqamda rejissor xarakterlərdə gözlənilməz dönüş edir, hadisənin məcrasını dəyişir. Əvvəldə sevgi macərası ötəri, yüngül, şəhvət çalarlarıyla, hətta vandalizm qatında təsvir olunur. Məsələn, məşuqlar muzeydə-tarixi bir binada qiymətli tabloya şampan şərabı dağıdır, eksponat sayılan çarpayıda sevişir.

Sonrakı gedişatda müəllif abırsız görünən münasibəti tədricən ciddiləşdirir, ona hardasa ləyaqətlilik, təmizlik donu geyindirir. Köməkçi merin fırıldağında iştirakdan imtina eləyir, qadın isə ərinin şantajına dözmək istəmir. Sevgililər birləşib meri qətlə yetirir. Sonda qətlin üstü açılır. Qadın sorğu-sual zamanı cinayəti boynuna alır. Film qandallanmış sevgililərin sevgiylə bir-birinin əlini tutmasıyla bitir...

Bununla da Şabrol yüngül, flört kimi başladığı hekayəni həqiqi, səmimi sevgi hekayətinə çevirir, tamaşaçını laqeyd qoymur, finalı ikimənalı bitirir. O, qətlə hardasa haqq qazandırır, korrupsiyaya qurşanmış merlə sevgini qarşı-qarşıya qoyur.

Hətta iş o yerə çatır ki, 1973- cü ildə “Qanlı toy” psixoloji trillerinin nümayişinə Fransa hakimiyyəti bir aylıq qadağa qoyur. Çünki həmin ərəfədə hansısa qalmaqallı kriminal motivli proses başladığından hakimiyyət filmin andlıların qərarına təsir edə biləcəyindən ehtiyatlanır.

Ərini qətlə yetirməkdə təqsirləndirilən Lalə Mahmudova və sevgilisi Sədi Məmmədovun cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi istər-istəmız bu filmi yadıma saldı.

Faciəli əhvalatda məni daha çox qadının mövqeyi, fikirləri, nələrdən keçdiyi, yaşadıqları qayğılandırır.

Ərini qətlə yetirmək təklifi qadından gəlib. O, dəfələrlə boşanmaq istədiyini ərinə deyib. Ər etiraz edib. Qadın ərinə heç nə hiss eləmədiyini, onun vecsiz münasibətindən yorulduğunu, sevgilisinin ideal kişi olduğunu dilə gətirir.

Qadın bunları məhkəmədə danışır, birbaşa, açıq şəkildə. Oxuyanda hiss edirəm ki, bu, yaşadıqlarından cana doyan, dözümsüzlüyünü, rasional düşüncəsinə nəzarətini itirən zavallı, çarəsiz bir qadının vəziyyətidir.

Prosesdə baş verənləri oxuyanda qətlə birmənalı münasibət bildirməkdə çətinlik çəkirsən. Qadın qətldən qaçmaq üçün mümkün olan hər şeyi edib, əri isə ona şans qoymayıb.

Lalənin həyatı bugünkü reallığa adekvat qadın dramıdır. Yəni kişimərkəzçiliyinə qarşı dözümsüzlüyünü itirən çox həmcinsinin üzləşə biləcəyi vəziyyətdir. Ona görə yuxarıda “daha çox qadının mövqeyi, fikirləri, nələrdən keçdiyi, yaşadıqları qayğılandırır” yazdım ki, bu, nə birinci belə faciədir, nə də sonuncu olacaq.

Problemi araşdıran, ona əncam çəkə biləcək institutların olmaması bir yana, nə ədəbiyyatda, nə kinoda bir qadın dramını əks elətdirən ciddi əsər demək olar ki, yoxdur. Elə bir əsər ki, kulta çevrilə, cəmiyyətin düşüncəsində dönüş nöqtəsi ola bilsin.

Çünki bədii sənətdə də kişimərkəzçiliyi üstündür. Yaradıcı kişilər qadın xarakterini, qadın təbiətini araşdırmaqda, onun qəlbinin dərinliklərinə, alt fikirlərinə enməkdə, incələməkdə çətinlik çəkirlər. Qadın xarakterlərinə klişeləşmiş nöqtələrdən baxırlar, qadını anlamaqda, tanımaqda acizdirlər. Kiminsə həyatında çox qadının, eşq macəralarının olması, hələ qadını tanımaq anlamına gəlmir.

Bu mənada ədəbiyyatda az-çox Afaq Məsudun hekayələri istisna sayıla bilər. A. Məsud qadın təbiətini kişilərin baxa bilmədiyi bucaqlardan araşdırır. Qadının qəlbinin, kişi ilə münasibətlərinin gizli qatlarına, intim dərinliklərə baş vurur.

A.Məsudun hekayələrindəki qadınlar mental mühitdə anlayışsızlıqdan boğulur, həqiqi kimliyindən imtina edərək saxta ailə mühitində yaşamağın əzabını çəkir. Bu gün həmin qadınlar doğru bildiyi həyatı seçməyə, yaşamağa cəhd göstərir. Cəhdləri alınmayanda isə qəzəbini, nifrətini maddiləşdirir. İnfantil kişimərkəzçi cəmiyyət qadının həyatını yenidən başlamaq cəhdini tanımayanda Lalələrin qətl törətməsi (bu fərdin intiharı da ola bilər) qaçılmaz olur.

Və bu, cinayətdən çox mövcud duruma etirazdır.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Bob Dilan 8 il sonra sükutu pozdu
18:07 28 Mart 2020
Pandemiya günlərinin Təpəgözü
17:33 28 Mart 2020
Gənc şair karantindən şeir yazdı: Mənə kölgəni göndər
16:41 28 Mart 2020
Özünə gizli toy eləyən, içkiyə qurşanıb ailəsini atan, yataqdan videosu yayılan reper – Maraqlı faktlar
15:40 28 Mart 2020
Tanınmış müğənnidən cəsarətli addım: "Bir-birimizə dəstək olaq"
14:50 28 Mart 2020
Şahbaz Xuduoğlu: "Kitab sifariş edən daha çox yaşlılardır"
13:17 28 Mart 2020
Seymur Baycandan yeni yazı - Bu əcinnə gərək mənim qarşıma çıxaydı?
12:23 28 Mart 2020
Nazirlik televiziya kanallarına filmlərlə bağlı müraciət etdi
11:28 28 Mart 2020
Respublika Uşaq Kitabxanasından balacalara tövhə
10:14 28 Mart 2020
Masonların sirrini açan bəstəkarı əslində kim öldürüb? - "Sehrli fleyta"nın sirri
09:00 28 Mart 2020
Azərbaycanlı jurnalist vəfat etdi
21:58 27 Mart 2020
Xalq artisti torpağa tapşrıldı - Belə dəfn görmədiniz - Fotolar
16:49 27 Mart 2020
Qan qoxulu Kolizey - Şəhla Nihandan yeni hekayə
16:41 27 Mart 2020
"Evdə qal" aksiyası Bakıda bədii kitabların satışını artırıb
15:39 27 Mart 2020
Onun çılğın yanğısı, həzin iniltisi... - Dilruba
14:30 27 Mart 2020
Atasına görə adı dəyişdirildi, sevdiyi oğlan Səməd Vurğunun qızıyla nişanlandı, 40 yaşda ailə qurdu – Müğənnimizin film kimi həyatı
13:33 27 Mart 2020
Azərbaycanın Xalq artisti vəfat edib
12:44 27 Mart 2020
Böyük dilçimizin yanıldığı məqam
11:40 27 Mart 2020
Vudi Allenin kitabı çıxdı
10:20 27 Mart 2020
Avtobusda məni şərləyən gəlin - Bircənin romanı
09:02 27 Mart 2020