news-inner
clock12:15 calendar-gray 19 Sentyabr 2016 view-gray289 dəfə oxunub
view-gray289 dəfə oxunub

Mən o qatil qadını çox gözəl anlayıram-SEVDANIN YAZISI

Klod Şabrolun “Qanlı toy” adlı filmi var. 1973-cü ildə çəkib.

Əhvalat Fransanın kiçik şəhərciyində baş verir. Şəhər merinin arvadı və köməkçisi arasında eşq macərası yaşanır. Kişi məşuqəsi ilə rahat görüşmək üçün xəstə arvadını zəhərləyək öldürür.

Mer arvadının bu əlaqəsindən xəbər tutur, o, qəzəblənmək əvəzinə arvadını çirkin məqsədinə alət eləyərək münasibəti kəsməməyi məsləhət görür.

Çünki mer pul qazanmaq üçün fırıldaq yolu ilə layihə həyata keçirmək və bunun üçün köməkçisinin, yəni arvadının məşuqunun ona dəstək verməsini istəyir. Əvəzində isə onların görüşünə göz yumacağını deyir.

Məhz belə vacib məqamda rejissor xarakterlərdə gözlənilməz dönüş edir, hadisənin məcrasını dəyişir. Əvvəldə sevgi macərası ötəri, yüngül, şəhvət çalarlarıyla, hətta vandalizm qatında təsvir olunur. Məsələn, məşuqlar muzeydə-tarixi bir binada qiymətli tabloya şampan şərabı dağıdır, eksponat sayılan çarpayıda sevişir.

Sonrakı gedişatda müəllif abırsız görünən münasibəti tədricən ciddiləşdirir, ona hardasa ləyaqətlilik, təmizlik donu geyindirir. Köməkçi merin fırıldağında iştirakdan imtina eləyir, qadın isə ərinin şantajına dözmək istəmir. Sevgililər birləşib meri qətlə yetirir. Sonda qətlin üstü açılır. Qadın sorğu-sual zamanı cinayəti boynuna alır. Film qandallanmış sevgililərin sevgiylə bir-birinin əlini tutmasıyla bitir...

Bununla da Şabrol yüngül, flört kimi başladığı hekayəni həqiqi, səmimi sevgi hekayətinə çevirir, tamaşaçını laqeyd qoymur, finalı ikimənalı bitirir. O, qətlə hardasa haqq qazandırır, korrupsiyaya qurşanmış merlə sevgini qarşı-qarşıya qoyur.

Hətta iş o yerə çatır ki, 1973- cü ildə “Qanlı toy” psixoloji trillerinin nümayişinə Fransa hakimiyyəti bir aylıq qadağa qoyur. Çünki həmin ərəfədə hansısa qalmaqallı kriminal motivli proses başladığından hakimiyyət filmin andlıların qərarına təsir edə biləcəyindən ehtiyatlanır.

Ərini qətlə yetirməkdə təqsirləndirilən Lalə Mahmudova və sevgilisi Sədi Məmmədovun cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi istər-istəmız bu filmi yadıma saldı.

Faciəli əhvalatda məni daha çox qadının mövqeyi, fikirləri, nələrdən keçdiyi, yaşadıqları qayğılandırır.

Ərini qətlə yetirmək təklifi qadından gəlib. O, dəfələrlə boşanmaq istədiyini ərinə deyib. Ər etiraz edib. Qadın ərinə heç nə hiss eləmədiyini, onun vecsiz münasibətindən yorulduğunu, sevgilisinin ideal kişi olduğunu dilə gətirir.

Qadın bunları məhkəmədə danışır, birbaşa, açıq şəkildə. Oxuyanda hiss edirəm ki, bu, yaşadıqlarından cana doyan, dözümsüzlüyünü, rasional düşüncəsinə nəzarətini itirən zavallı, çarəsiz bir qadının vəziyyətidir.

Prosesdə baş verənləri oxuyanda qətlə birmənalı münasibət bildirməkdə çətinlik çəkirsən. Qadın qətldən qaçmaq üçün mümkün olan hər şeyi edib, əri isə ona şans qoymayıb.

Lalənin həyatı bugünkü reallığa adekvat qadın dramıdır. Yəni kişimərkəzçiliyinə qarşı dözümsüzlüyünü itirən çox həmcinsinin üzləşə biləcəyi vəziyyətdir. Ona görə yuxarıda “daha çox qadının mövqeyi, fikirləri, nələrdən keçdiyi, yaşadıqları qayğılandırır” yazdım ki, bu, nə birinci belə faciədir, nə də sonuncu olacaq.

Problemi araşdıran, ona əncam çəkə biləcək institutların olmaması bir yana, nə ədəbiyyatda, nə kinoda bir qadın dramını əks elətdirən ciddi əsər demək olar ki, yoxdur. Elə bir əsər ki, kulta çevrilə, cəmiyyətin düşüncəsində dönüş nöqtəsi ola bilsin.

Çünki bədii sənətdə də kişimərkəzçiliyi üstündür. Yaradıcı kişilər qadın xarakterini, qadın təbiətini araşdırmaqda, onun qəlbinin dərinliklərinə, alt fikirlərinə enməkdə, incələməkdə çətinlik çəkirlər. Qadın xarakterlərinə klişeləşmiş nöqtələrdən baxırlar, qadını anlamaqda, tanımaqda acizdirlər. Kiminsə həyatında çox qadının, eşq macəralarının olması, hələ qadını tanımaq anlamına gəlmir.

Bu mənada ədəbiyyatda az-çox Afaq Məsudun hekayələri istisna sayıla bilər. A. Məsud qadın təbiətini kişilərin baxa bilmədiyi bucaqlardan araşdırır. Qadının qəlbinin, kişi ilə münasibətlərinin gizli qatlarına, intim dərinliklərə baş vurur.

A.Məsudun hekayələrindəki qadınlar mental mühitdə anlayışsızlıqdan boğulur, həqiqi kimliyindən imtina edərək saxta ailə mühitində yaşamağın əzabını çəkir. Bu gün həmin qadınlar doğru bildiyi həyatı seçməyə, yaşamağa cəhd göstərir. Cəhdləri alınmayanda isə qəzəbini, nifrətini maddiləşdirir. İnfantil kişimərkəzçi cəmiyyət qadının həyatını yenidən başlamaq cəhdini tanımayanda Lalələrin qətl törətməsi (bu fərdin intiharı da ola bilər) qaçılmaz olur.

Və bu, cinayətdən çox mövcud duruma etirazdır.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Məşhur aparıcılar AzTV-də "ər-arvad" oldu - Foto
18:16 22 Yanvar 2021
Nizami Gəncəviyə həsr olunmuş sərgi açılıb
17:35 22 Yanvar 2021
Hayl Hitler! - Qısa hekayə
16:55 22 Yanvar 2021
Zəfər Muzeyi harda olacaq? - Rəsmi açıqlama
16:23 22 Yanvar 2021
Bakıda Fransa filmləri festivalı başladı
15:55 22 Yanvar 2021
Birinci yerə layiq görülən yazar: “Bizdə müsabiqələr hamının könlünü almağa hesablanır” – Müsahibə
15:18 22 Yanvar 2021
Məşhur aktrisa vəfat etdi
14:37 22 Yanvar 2021
Bağırov onu Müdafiə naziri təyin etdi, erməni general sui-qəsd törətdi, vəzifəyə gəlməyinə bir gün qalmış qətlə yetirdilər – Həzi Aslanovun müəmmalı ölümü
14:02 22 Yanvar 2021
Ceyms Bond silsiləsindən yeni filmin premyerası yenə təxirə salındı
13:29 22 Yanvar 2021
Azərbaycanda Böyük Britaniya film festivalı başlayır
12:44 22 Yanvar 2021
Tənqidin tənqidi – Ağalar Qutdan yeni esse
12:08 22 Yanvar 2021
Yazıçılar Donald Trampa kitab qadağası qoydular
11:32 22 Yanvar 2021
Seks dəlisi olan qadınlar haqqında bir neçə cümlə
10:58 22 Yanvar 2021
Alen Delonun xanımı dünyasını dəyişdi
10:30 22 Yanvar 2021
Şairimiz Özbəkistanda qalib oldu - Ölümündən sonra
09:59 22 Yanvar 2021
Mirzə Cəlilin əsəri əsasında çəkilmiş serial – Sevda Sultanova İTV-nin yeni layihəsini tənqid etdi
09:00 22 Yanvar 2021
Oğlunun ölümünü ondan 40 gün gizlədilər – Xalq artisti haqqında maraqlı faktlar
21:13 21 Yanvar 2021
Xalq şairinin oğlu: “Atamın xəstəliyini hamıdan gizlətdim” - Müsahibə
20:00 21 Yanvar 2021
Tarix Muzeyinə direktor təyin edildi
18:59 21 Yanvar 2021
"Netflix"in abunəçilərinin sayı rekord həddə çatdı
18:15 21 Yanvar 2021