news-inner
clock12:03 calendar-gray 25 May 2015 view-gray190 dəfə oxunub
view-gray190 dəfə oxunub

Hər çinli Brus Li deyil

Uşaq vaxtı döyüş səhnələri ilə məşhur olan çin filmlərini izləyəndə elə bilirdik ki, çində hamı karate ustasıdır. Elə hey heyfsilənirdim ki, gərək məndə orda dünyaya gələrdim. Bəlkə, indi həmin filmlərdəki döyüşçülər kimi məndə bir evin damından digərinə atılar, təkbaşına on nəfərin öhdəsindən gələr, bir dəfə tullanmaqla havada beş təpik atıb sonra yerə düşərdim.

Hələ bu bir yana, hind filmlərindəki rəqslər, mahnılar ağlımızı başımızdan alırdı. Hind filmlərində biri peşman olurdu küçəyə çıxıb rəqs eləməyinə, o dəqiqə hardansa dəstə-dəstə qızlar oğlanlar gəlib buna qoşulurdu. Hələ öz vəzifəsini həyata keçirən yol polisinin, aşpazın, bənnanın, şirin pambıq satanın gəlib qoşulmaqlarını demirəm. Birlikdə başlayırlar rəqs eləyib oxumağa. Özü də hamısı professional və sinxron. "Əşşi oynamaq bu hindistanlıların qanındadı da" kimi fikirləri eşidə-eşidə, bu tip illüziyalarla yavaş-yavaş böyüdük və bunların heç də belə olmadığını anladıq. Küçələrdə bir dənəsi “Bes.s..s.. manat” deyən çinliləri, nəinki rəqs edib oxumağı, hətta ritmin nə olduğunu belə bilməyən indusları görəndə heç də bütün çinlilərin karateçi, bütün hindlilərin rəqqas olmadığını anladıq.

İndi gələk əsas məsələyə. Bu boyda giriş etməyimdə məqsəd problemin ilkin səbəblərindən birini göstərməkdir. Əfsuslar olsunki, bu təsir bir çoxlarının şüuraltında da olsa öz mövcudluğunu qoruyub saxlamaqdadır. Hələ də bütün gözü qıyıq (çəkik) olanlara kitay, yapon, bütün şarışınlara rus deyənlər var. İndi deyəcəksiz ki, "əşşi, bu da problemdi sən danışırsan? Deyir desin də...". Amma sizi inandırım ki, problemdi. Çünki hər şey yalnız bununla bitmir. Axı bu tip insanların arasında bütün kino çəkmək niyyətində olan iranlılara professional kinorejissor, xaricdən gələn hər tamaşaya möhtəşəm sənət nümunəsi deyənlər var. Azərbaycan kinosunu Hollivud, İran, türk filmləri ilə müqayisə edən, o səviyyədə filmlərin çəkilməməsindən gileylənənlər, rus, gürcü teatr məktəblərinin nəhəngliyindən danışanlar, Azərbaycan teatrının bərbad vəziyyətdə olduğunu deyənlər, üzümü sizə tutub deyirəm. Belə lap əcəb eləyirsiz. Mən də sizinlə bəzi məqamlarda razıyam. Sizin dediklərinizdə həqiqət var, amma heç də hamısı sizin düşündüyünüz kimi deyil. Heç də onların (yəni xaricidən gələn qonaqların) hamısı bizdə hamıya dərs verəcək dərəcədə yüksəklikdə deyillər. Hansısa xarici ölkədə rejissor yanında yalnız rejissor köməkçisi vəzifəsində çalışmış birini burada dağın başına qaldırmaq, xarici teatrda olduğuna görə Brextin, Qrotovskinin, Stanislavskinin, Piter Brukun timsalı kimi baxmaq lazım deyil.

Adətən deyirlər ki, heç kim öz ayranına turş deməz. Biz isə deyirik. Nəinki ayranımıza, hətta bəzən şirin çayımıza da turş deməkdən çəkinmirik. Başqasının sirkəsi isə bizim üçün bal dadı verir. "Bravo" deyərək boğazımız partlayana qədər çığırır, əllərimiz yanana qədər əl çalırıq. Heç kim də çönüb "axı bu nə idi" demir. Ya da deyə bilmir. Bununsa bir çox səbəbi var.

Müxtəlif filmlərdə Madhuri Dişit, Mithun Çakraborti, Şahrud Xan kimi aktyorların rəqsləri, Brus Li, İp Man, Matsutake Oyamanın əlbəyaxa döyüş səhnələri, Abbas Kiarostami, Məcid Məcidi, Daryuş Mehrcui kimi kino rejissorları, heç çox da uzağa getmədən, həmvətənimiz olan Cabbar Qaryağdıoğlu, Keçəçi oğlu Məhəmməd, Xan Şuşinski, Seyid Şuşinski kimi mahir xanəndələr, Aşıq Ələsgər, Əliağa Vahid kimi söz ustaları bizdə yanlış fikir yaratmamalıdırlar. Bütün bunlar heç de o demek deyil ki, bu insanların həmyerliləri də həmin istedada malikdirlər. Ona görə də Rezo Qabriadzenin "Stalinqrad" tamaşasından sonra düşünmək lazım deyil ki, bütün gürcü tamaşaları bu səviyyədədir və yaxud türk qardaşlarımızın çəkdiyi çox professional, Kann festivalında nümayiş olunmuş reklamlarından sonra aldanmaq lazım deyil ki, Türkiyədəki bütün reklam agentlikləri bu professionallıqda iş görmək iqtidarındadırlar.

Heç kimi başqalarının gördüyü işə görə nə dağın başına qaldırmaq, nə də bataqlığa yuvarlamaq lazımdır.

news-inner-user

18107 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Qocalar evində yaşayan aktrisa vəfat etdi
13:45 06 Mart 2021
Tez öləcəyini bildiyi üçün evlənməyən aktyorumuz - Maraqlı faktlar
12:30 06 Mart 2021
Berlin Film Festivalının qalibləri açıqlandı
11:13 06 Mart 2021
Xalq rəssamı haqqında tədbir keçirilib
10:12 06 Mart 2021
Kişilərə qarşı terror törədən feministlər – Sevda Sultanova yazır...
09:01 06 Mart 2021
“Baku” jurnalı “Yandeks dzen” platformasında təqdim olunur
18:55 05 Mart 2021
Qadınlar Gününə həsr olunmuş sərgi keçiriləcək
18:01 05 Mart 2021
Qadına görə özünü yandıran məşhur meyxanaçı - Məşədibaba Elçini niyə öldürmüşdü? - Video
17:09 05 Mart 2021
“Oyaq gözəl” tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
16:22 05 Mart 2021
Yanlış tanıdığımız Amerika – Cavid Ramazanov yazır
15:30 05 Mart 2021
Qodar kinodan gedir
14:40 05 Mart 2021
Türkiyəli yazıçı vəfat etdi
13:50 05 Mart 2021
Dahi şairin çap olunmamış şeiri tapıldı
13:01 05 Mart 2021
Ona qarşı “vnimatelni” olmadılar - Yaşar Nurinin fəxri ada həsrət qalan atası - Maraqlı faktlar
12:30 05 Mart 2021
Nənəsi şal örtən, qızı şort geyinən dostum – Şərif Ağayar yazır...
11:44 05 Mart 2021
Lal deyil, amma ömrü boyu danışmır...
11:01 05 Mart 2021
Berlin Film Festivalında Azərbaycan düzəlişi
10:14 05 Mart 2021
Erməni generalını boğan şəhid haqqında roman - İlk hissə
09:00 05 Mart 2021
Acından kirpikləri tökülən, evlənməkdən qorxan, mənzilində yiyəsiz ölən Əməkdar artist
21:00 04 Mart 2021
O, ölümə qaçdığının fərqində deyildi – Cavanşir Yusifli yazır…
18:11 04 Mart 2021