Bədən, ruh və zehnin vəhdəti - Yoqa haqqında maraqlı faktlar

Bədən, ruh və zehnin vəhdəti -  Yoqa haqqında maraqlı faktlar
21 iyun 2026
# 12:30

Kulis.az 21 İyun - Beynəlxalq Yoqa Günü ilə bağlı materialı təqdim edir.

Hər il iyun ayının 21-də dünya miqyasında çox xüsusi və rəngarəng bir hadisə — Beynəlxalq Yoqa Günü qeyd olunur. İlk baxışdan bu gün sadəcə idman geyimində xalçanın (matın) üzərinə çıxıb çətin bədən hərəkətləri edən insanların bayramı kimi görünə bilər.

Lakin dərindən baxdıqda, yoqa bəşəriyyətin minilliklər ərzində formalaşdırdığı qlobal bir hərəkat, müasir dövrün stressinə qarşı daxili sakitlik axtarışıdır. Bu xüsusi gün, bədən, ruh və zehnin vəhdətini bütün dünyaya xatırladır.

Yoqa Gününün məhz 21 iyun tarixinə təyin edilməsi heç də təsadüfi deyil və arxasında maraqlı bir fəlsəfə dayanır. İyunun 21-i Şimal yarımkürəsində yayın gündönümü, yəni ilin ən uzun günüdür. Yoqa fəlsəfəsinə görə, bu kosmik keçid dövründə planetimizdə təbiət tamam fərqli, güclü bir enerji dalğasına sahib olur. Rəvayətlərdə qeyd edilir ki, yoqanın banisi və ilk müəllimi sayılan Adiyoqi (Şiva) məhz bu gündönümündə öz elmini tələbələrinə ötürməyə başlayıb. Bu səbəbdən, tarixin ən işıqlı günü həm də şüurun işıqlanması günü kimi qəbul edilir.

Müasir dünyamızda yoqa ilə bağlı formalaşan stereotiplər isə elmi faktlar və qeyri-adi trendlər qarşısında aciz qalır. Məsələn, çoxları yoqanın yalnız qadınlara aid olduğunu düşünsə də, qədim dövrlərdə bu sahə tamamilə kişilərin nəzarətində idi. Bu gün isə dünyada 300 milyondan çox insan aktiv şəkildə yoqa ilə məşğul olur. Hətta kosmonavtlar belə çəkisizlik şəraitində əzələ itkisinin və onurğa problemlərinin qarşısını almaq üçün NASA-nın xüsusi yoqa proqramlarından istifadə edirlər.

Yoqa dünyasına addım atarkən qarşılaşdığımız ən böyük tapmaca onun onlarla fərqli növünün olmasıdır. Reallıqda yoqa hər kəsin xarakterinə, fiziki durumuna və ruh halına uyğunlaşa bilən çevik bir sistemdir. Əgər siz də özünüzə ən uyğun yoqa növünü axtarırsınızsa, ən populyar qollara nəzər salaq:

Hatha Yoqa (Klassik başlanğıc): Yoqanın təməlidir. Hərəkətlər yavaş və bədəni incitmədən icra olunur. Əgər yoqaya yeni başlayırsınızsa, duruşları (asanaları) və nəfəs texnikalarını dərindən öyrənmək üçün ən ideal seçim məhz Hatha yoqadır. Bədəni gücləndirir və zehnə sakitlik gətirir.

Vinyasa Yoqa (Dinamik axın): Hərəkətin nəfəslə sinxron şəkildə, rəqs edirmiş kimi bir pozadan digərinə keçdiyi dinamik bir növdür. "Axın" (Flow) yoqası da adlanır. Ritmi və hərəkəti sevənlər, həm idman edib kalori yandırmaq, həm də zehni aktiv saxlamaq istəyənlər üçün mükəmməldir.

Ashtanga Yoqa (Dözümlülük və intizam): Yoqanın ən çətin və ciddi növüdür. Burada hərəkətlərin ardıcıllığı heç vaxt dəyişmir və yüksək fiziki güc, dözümlülük tələb edir. İntizamı sevən və sərhədlərini zorlamaq istəyən idmançılar üçün çox uyğundur.

Yin Yoqa (Dərin rahatlıq): Sürətli müasir həyatın tam əksi olan, passiv və sakitləşdirici bir növdür. Hərəkətlər yerdə, oturaq və ya uzanmış vəziyyətdə icra olunur və hər pozada 3-5 dəqiqə qalınır. Məqsəd əzələləri deyil, daha dərindəki bağ toxumalarını və oynaqları açmaq, daxili dinclik tapmaqdır. Stressi və gərginliyi tamamilə yox edir.

Bikram / Hot Yoga (İsti yoqa): Təxminən 40°C dərəcə istilik və rütubət olan xüsusi otaqlarda keçirilir. İstilik əzələlərin daha rahat dartılmasına kömək edir və tərləmə vasitəsilə bədəndən toksinlərin atılmasını sürətləndirir. Detoks effekti axtaranlar üçün idealdir.

Kundalini Yoqa (Ruhun uyanışı): Fiziki hərəkətlərdən daha çox mantra oxumaq, nəfəs çalışmaları və meditasiya üzərində qurulub. Məqsəd onurğanın aşağısında gizlənən yaradıcı enerjini (kundalini) oyandırmaq və mənəvi olaraq yüksəlməkdir. Müsbət enerji və yüksək motivasiya axtaranların seçimidir.

Digər tərəfdən, Qərb dünyasında populyarlaşan və kiçik keçilərin insanların kürəyinə çıxması ilə icra olunan "Keçi yoqası" və ya "Qəhqəhə yoqası" kimi müasir cərəyanlar bu qədim elmin necə əyləncəli və adaptiv ola bildiyini göstərir.

Yoqanın insan orqanizminə təsiri təkcə bədən elastikliyi ilə məhdudlaşmır; müasir tibb də onun möcüzələrini təsdiqləyir. Neyroelm sübut edir ki, müntəzəm meditasiya və yoqa beyində stress və qorxu mərkəzi olan amiqdalanın fəaliyyətini tənzimləyir, insanı böhran anlarında daha soyuqqanlı edir.

Hüceyrə səviyyəsində isə yoqa qocalma prosesini ləngidir, DNT səviyyəsində bədəni gənc saxlayır. Hindistanda keçirilən tədbirlərdə eyni vaxtda 100 mindən çox insanın bir araya gələrək eyni nəfəs ritmində yoqa etməsi və "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na düşməsi isə bu praktikanın insanları birləşdirici gücünün ən bariz sübutudur.

Beynəlxalq Yoqa Gününü qeyd etmək üçün peşəkar bir yoqi olmaq və ya mürəkkəb pozaları yerinə yetirmək mütləq deyil.

Bunun üçün sadəcə bir neçə dəqiqəlik rəqəmsal dünyadan uzaqlaşmaq, gözləri yumub dərindən nəfəs almaq və bədənin səsinə qulaq asmaq kifayətdir.

Çünki məşhur yoqa müdriklərinin dediyi kimi: "Yoqa ayaq barmaqlarınıza toxunmaqla əlaqəli deyil; o, oraya doğru enərkən yol boyu özünüz haqqında nəyi kəşf etdiyinizlə bağlıdır".

# 103 dəfə oxunub

Müəllifin son yazıları

#
#
Ana səhifə Yazarlar Bütün xəbərlər