Süni intellekt 600 illik əlyazmanın sirrini açdı

Süni intellekt 600 illik əlyazmanın sirrini açdı
11 yanvar 2024
# 13:07

“Voyniç” əsrlər boyu sirri açıla bilməyən bir kitabdır. Artıq süni intellekt sayəsində bu kitabı oxumaq mümkündür. Dünyanın ən sirli kitabı hesab edilən “Voyniç” əlyazması qəribə diaqram və təsvirlərlə müşayiət olunan mürəkkəb, naməlum dildə yazılmış 240 səhifəlik sirli mətndən ibarətdir. Bu əlyazma 1912-ci ildə Vilfrid Voyniç adlı polşalı kitab satıcısı tərəfindən tapılıb və kitabın adı məhz bu şəxsin adıyla bağlıdır. Ona qədər isə kitab kimyagərlərə və imperatorlara məxsus olub. O vaxtdan bəri bir çox kriptoqraflar, kodlayıcılar və dilçilər “Voyniç” əlyazmasının sirlərini kəşf etməyə çalışıblar. Lakin onun səhifələrindəki sirli kodların, qəribə bitkilərin və simvolların mənalarını bilmək mümkün olmayıb.
Kanadalı alimlər tərəfindən hazırlanmış süni intellekt bu kitabın 600 illik sirrini həll etməyi bacarıb.

Kulis.az xəbər verir ki, Alberta Universitetinin tədqiqatçıları bu qəribə kitabın sözlərinin arxasındakı gizli və şifrəli dili başa düşülən etmək üçün alqoritmik transkripsiya adlı texnikadan yararlanıblar və əlyazmanın hissələrini tərcümə edə biliblər.

Müqayisəli dilçilik üzrə ekspert Qreq Kondrakın sözlərinə görə, sözlərin 80 faizindən çoxu ivrit lüğətlərindəndir: “Amma biz bilmirdik ki, bu sözləri bir araya gətirəndə hansısa məna kəsb edə bilər...”

Süni intellektə görə, “Voyniç”in ilk cümləsi belədir: “O, kahinlərə, evin adamına, mənə və insanlara məsləhət verdi”.

Araşdırma Hesablama Dilçilik Assosiasiyasının “Transactions” jurnalında yayımlanıb. "Publika.az"

# 1106 dəfə oxunub

Oxşar xəbərlər

"Məktəb tikdirmək istəyirsə..." - Şərurlu İsfəndiyara cavab

"Məktəb tikdirmək istəyirsə..." - Şərurlu İsfəndiyara cavab

16:18 4 aprel 2025
Pioner şeypuru və Dədə Qorqud sazı - Salam Sarvanın "tarix dərsi"

Pioner şeypuru və Dədə Qorqud sazı - Salam Sarvanın "tarix dərsi"

17:50 2 aprel 2025
"Milli Kitab 10-luğu" - "İblis"

"Milli Kitab 10-luğu" - "İblis"

21:40 25 mart 2025
Türk poeziyasında sufizmin inkişaf paradiqmaları - Nizami Cəfərov

Türk poeziyasında sufizmin inkişaf paradiqmaları - Nizami Cəfərov

17:10 24 mart 2025
Mühəndisin tamadaya çevrilməsi - Qızının qisasını alan ana kim idi?

Mühəndisin tamadaya çevrilməsi - Qızının qisasını alan ana kim idi?

12:00 24 mart 2025
Folklor və postmodern təhkiyə - Elnarə Qaragözova

Folklor və postmodern təhkiyə - Elnarə Qaragözova

15:00 23 mart 2025
# # #