Biz dəyişikliklərə meylli insanlarıq. Başımızın üstündə rus dayanıbsa − rusca, qardaşımız türk elan olunubsa − türkcə danışırıq, qloballaşma dəbə düşəndən qloballaşa-qloballaşa əsl simamızı itiririk, simamızla birlikdə əynimizdəki paltarları da. Bədənimizi açıb tökdükcə beynimizi də günə veririk. Savadlı və intellektual olmaq artıq dəbdə deyil, başıboş olmaq insanlara daha maraqlı görünür. Amma mentalitetlə milliləşmək məsələləri hər zaman müzakirə mövzusudur, onları bir pərdətək bədənimizin və beynimizin lüt qalmış yerlərinə çəkirik, ört-basdır etməyə çalışırıq əyri-əskiyimizi.
İndi də sıra gəlib çatıb soyadlarımızın milliləşməyinə. Fikir verin! Özümüz, geyimimiz, evlərimizin fasadı, içinin dizaynı, ağlımız – hamısı avropalaşır. Amma soyadımız milliləşir. Özünə yeni soyad sonluğu seçən kim, tamamilə dəyişdirən kim, bunu rəsmi şəkildə edən kim, bürokratik əngəllərdən çəkinərək soyadını dəyişdirməyən, lakin “el gözünə” prinsipinə sadiq qalıb Facebookda yeni milli soyad nümayiş etdirən kim...
Mən, əslində, buna qarşı deyiləm. Niyə də dəyişdirməyim soyadımın sonluğunu? Gerçəkliyimin fonunda soyadım yad görünməyəcək, buna əminəm. Ona görə də soyadımın sonluğunu hansı şəklə salacağımı düşünürəm... vaxtım olanda. Elə yaxın günlərdə bunu düşünə-düşünə fikirlərinə çox hörmət etdiyim türk yazıçısı Əziz Nesinin soyad dəyişdirilməsinə aid yazdığı kiçik bir yazı yadıma düşdü. Həmin mətni öz dilimizə çevirdim. Budur:
“1934-cü ildə soyad qanunu çıxdı, hər bir Türk özünə soyad götürəcəkdi. Hər bir adam öz soyadını özü seçdiyi üçün insanların bütün gizli, alçaq duyğuları ortaya çıxdı. Dünyanın ən xəsisləri “əliaçıq”, dünyanın ən qorxaqları “cəsur”, dünyanın ən tənbəlləri “çalışqan” kimi soyadlar götürdülər özlərinə. Məktub yollamaq mümkün olan vaxtlarda ancaq imzasını qoya bilən bir müəllimimiz özünə “çevikəl” soyadını götürmüşdü. Həmin çağlarda irqçilik davası artdığından, əsasən də, yarı türk-yarı qeyri-millət olanlar irqçiliyə işarə edən soyadlar üstündə qırırdılar bir-birini. İstənilən soyğunçuluqda hər zaman geri qaldığım kimi, indi də gözəl soyad qarətində axıra qaldım. Qürurlana biləcəyim bir soyad belə artıq qalmadığı üçün özümə “nəsən” (türkcə “nesin”) soyadını götürdüm. İstədim ki, hər kəs məni “nəsən” deyə çağırdıqda, nə olduğumu düşünüb özümə gəlim”.
Aziz Nesinin əsl adı isə Mehmet Nusretdir.
Soyad məsələsi
26 sentyabr 2011
11:29
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/kulis_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
Oxşar xəbərlər
Əlyazmaları məhv edildi, meşədə güllələndi... - Ədəbi yaddaşımızın xilaskarının faciəli taleyi
10:00
6 sentyabr 2026
"Onun zəkası, gücü, şeiri dildə əzbərdir..." - Əzizə Cəfərzadənin "Natəvan haqqında hekayələr" silsiləsindən
10:00
4 sentyabr 2026
"Müəllifin mirajı ümidi sınağa çəkir..." - Nihatın qəhrəmanları hara qaçırlar?!
12:40
3 sentyabr 2026
"Ana kitabımızın hafizi və yorulmaz təfsirçisi..." - Əcəba, əbədiyyət yaddaşsızlıq deməkdirmi?...
12:00
3 sentyabr 2026
"Qara kabus"un kölgəsində insan taleləri - Hansı məqamda yanlış seçim edilir?
10:30
29 avqust 2026
Həm yaşlı nəslin, həm də gənclərin sevimlisi Nəriman Həsənzadə... - Qəzənfər Paşayev
17:00
28 avqust 2026
