writer1

Kənan Hacı

Məqalə sayı

193
clock11:31 calendar-gray 06 Fevral 2014 view-gray971 dəfə oxunub
view-gray971 dəfə oxunub

Bakının da öz pulu olub

Bildiyimiz kimi ilk dəfə kağız pullar XVII əsrin axırında Şimali Amerikada buraxılıb. O vaxtdan etibarən hər ölkə özünün valyutasını buraxıb. Vaxtilə Zaqafqaziyanın, o cümlədən Bakının özünün də kağız pulları, manatları olub. Milli Kitabxananın arxivində çalışarkən təsadüfən, bu haqda məlumata rast gəldim. “Bakı” qəzetinin 13 fevral 1987-ci il tarixli sayında “Bakının öz pulu olmuşdur” adlı yazı diqqətimi cəlb etdi. Bu yazı da həmin yazıdakı faktlar üzərində qurulub.

Maraq məni bürüdü. Evə gəlib Manaf Süleymanovun “Eşitdiklərim, oxuduqlarım, gördüklərim” və Qılman İlkinin “Bakı və bakılılar” kitablarını vərəqlədim. Bakı haqqında ən dolğun və müfəssəl məlumat verən bu kitablarda da Bakının ayrıca pulunun olması haqqında fakta rast gəlmədim. Heç ola bilməzdi ki, iki qocaman yazıçı bu mühüm faktı nəzərdən qaçırsınlar. Nədənsə bu haqda bircə cümlə də yazmayıblar.

Adını çəkdiyim məqalədə müəllif ( M. Kərimov) bunları yazır:

“1856-cı il iyun ayının 22-də çarın əmri ilə knyaz Baryatinski Qafqaz canişini vəzifəsinə təyin olunmuşdu. 1907-ci ildə Tiflisdə nəşr edilmiş “Qafqazın idarə olunması haqqında” qeydlərdə dairə qərargahı hərbi-tarixi şöbəsinin redaktoru Semyon Esadze yazırdı:

“Knyaz Baryatinski idarəetmə üzrə hər cür tədbirlərlə yanaşı maliyyə cəhətdən də Zaqafqaziya diyarının sərbəst idarə olunmasını lazım bilmişdir. Çünki əks halda bu cəhətdən imperiyanın ümumi maliyyə idarəsindən asılılıq bütün inzibati və iqtisadi təşəbbüsləri mənasız edərdi və hər halda diyar öz inkişafında əhəmiyyətli çətinliklərlə qarşılaşardı”.

1918-ci il Azərbaycan paytaxtı Bakının tarixində maliyyə cəhətdən də xüsusi yer tutur. O dövrdə Bakı pul bazarında bir-birindən tamamilə fərqlənən üç müxtəlif pul var idi. Həm də onlara müxtəlif kurs müəyyən olunması ciddi qadağan edilirdi. Bu, onunla əsaslandırılırdı ki, guya başqa cür olsa, Bakı pulları qiymətdən tez düşə bilər.

O zaman dövriyyədə “Nikolay manatı” deyilən pul və iki xalis Bakı manatı vardı. 1918-ci ildə buraxılmış Bakı manatlarından birini Bakı Şəhər Təsərrüfatı Şurası, digərini isə Bakı Şəhər İdarəsi buraxmışdı. Hər ikisinin üzərindəki yazıda bildirilirdi ki, həmin kağız nişanlar dövlət kredit biletləri ilə eyni qiymətə malikdir.

Lakin bazarlarda alver zamanı tacirlər “Nikolay manatı”nı, habelə sonralar buraxılan və “kerenki” deyilən ümumdövlət pul nişanlarını alıcılardan daha həvəslə götürürdülər. Bakı pullarına etibar etmirdilər. Bu vəziyyət, hakimiyyət orqanlarının var qüvvə ilə ört-basdır etməyə çalışdıqları mövcud müxtəlif məzənnə təbii olaraq pul dövriyyəsində əhəmiyyətli pozuntulara gətirib çıxarırdı.

Sonralar, iyirminci illərdə Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının maliyyə idarəsi özünün müxtəlif dəyərə malik pul nişanlarını dövriyyəyə buraxdı.”

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Bir oğlu öldü, ikinci oğlu anasını tərk etdi-Papaqçıya ərə gedən Xan qızı
14:29 15 Avqust 2020
"Alacaqaranlıq" seriyasının müəllifindən oxuculara kitab müjdəsi
13:43 15 Avqust 2020
Xurşidbanu Natəvana layihə həsr olundu - Video
11:20 15 Avqust 2020
Tanınmış bəstəkar koronavirus peyvəndinin sınaqlarında könüllü oldu
11:01 15 Avqust 2020
Məşhur gitara ifaçısı vəfat etdi
10:28 15 Avqust 2020
Bu filmə görə 400 nəfər işdən çıxarılacaqdı – Rejissorların boyun qaçırdığı Azərbyacan filmi
08:57 15 Avqust 2020
Daha bir nəşriyyat Polad Həşimovla bağlı kitab nəşr etdi - Foto
18:36 14 Avqust 2020
Ayı balalarını oğurlayan çoban - Qorxmaz Şıxəlioğlu yazır...
17:14 14 Avqust 2020
Tom Kruzun çəkildiyi filmin meydançasında yanğın baş verdi
16:05 14 Avqust 2020
Xalq artistinin qızı atasının şeirlər kitabını nəşr etdirəcək
15:19 14 Avqust 2020
Oğlu Xalq artistinə klip çəkdi - Video
14:28 14 Avqust 2020
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor Alim Qasımov - Maraqlı faktlar
13:32 14 Avqust 2020
Almaz Ələsgərli efirdə erməni mahnısı oxudu - Video
12:38 14 Avqust 2020
"Sevastopol uğrunda döyüş"ün qəhrəmanı vəfat etdi
12:17 14 Avqust 2020
Bizi kütləvi öldürmək məsələsi... - Bütün bunlar masonların işidir?
11:27 14 Avqust 2020
Gənc yazara ağır itki üz verdi
10:39 14 Avqust 2020
Filmimiz beynəlxalq festivalda mükafat qazandı
10:00 14 Avqust 2020
Məni şərləyib qardaşımın gözündən salmaq istəyirdi - Bircənin romanı
08:59 14 Avqust 2020
Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020