news-inner
clock10:54 calendar-gray 28 Oktyabr 2013 view-gray1940 dəfə oxunub
view-gray1940 dəfə oxunub

Əli Kərim sonuncu dəfə özünə palto aldı…

Kulis.az mərhum şairimiz Əli Kərimin dostu olmuş Feyzi Mustafayevin onun haqqında yazdığı “Dinmə, ey kədər” (“Yazıçı” nəşriyyatı, 1986) kitabından bir neçə fraqmenti təqdim edir.

Heç kəs bizi Əli Kərimə qarşı diqqətsizlikdə təqsirləndirə bilməz. Heç kəs deyə bilməz: “Əli Kərimdən çox yazmaq, çox danışmaq olardı. Axı o, hələ dünənə kimi sağ idi”.

Bəli, o, dünənə qədər söhbətlərində inamla deyirdi:

- Yəni 50 il də yaşamayacağam?

Bu sözdən sonra Əlinin belə tez ayrılığına inanmaq olardımı? Ehtiyat etmək olardımı: Əli nə danışırsa, yazıb saxlayaq, yoxsa sabah gec olacaq. Əlbəttə, yox. Bu qəfil ayrılıq bəzilərimizin yaddaşını da pozdu. Kədər dumanına bürünmüş yaddaşım Əlinin söhbətlərindən bəzi sətirləri saxlaya bilmişdir. Əli söhbət edirdi:

- Mən redaksiyada işləyəndə bizim bir iş yoldaşımız vardı. İşləməklə o qədər arası olmazdı. Tez-tez redaksiyadan yoxa çıxardı. Redaktor ondan şübhələndiyindən tez-tez onun oturduğu otağa gəlirdi. O da redaktoru “aldatmaq” niyyətilə siqareti yandırıb külqabına qoyardı. Özü isə çıxıb gedərdi. Bizdən də xahiş edərdi ki, siqareti yanıb qurtaran kimi başqasını odlayıb qoyaq külqabına…

Əli günahı redaktorda görürdü: “Yaradıcı adamın başı üstündə durub ona nəzarət etmək onu təhqir etməyə bərabərdir”.

Dəqiq tarixi yadımda deyil. O, yadımdadır ki, “Azərbaycan” jurnalı Nazim Hikmət haqqında böyük material vermişdi. Bu materialı oxuyan bir şair heyrətə gəlib dedi ki, vay, bu yazığın (Nazim Hikmətin) əməlli-başlı faciəsi varmış. Əli bundan çox acıqlandı. Acıqlandı ki, niyə özünü şair adlandıran bu şəxsin indiyə kimi Nazim Hikmətdən, onun həyatından xəbəri yoxdur. Ona görə də dedi:

- Əgər o, mənim şeirlərimi bəyənərsə, deməli, mən yoxam, ölmüşəm. Çünki onun zövqünün səviyyəsinə enmişəm ki, o, məni bəyənir.

***

Əli Kərim danışırdı ki, bir dəfə onun əsərini tənqid edən bir yoldaş sonra Əlidən üzr istəyir ki, düz iş görməyib, haqlı tənqid yazmayıb. Onda Əli həmin adama deyir:

- Eyib etməz, sənin də kişiliyin ona çatır. Sənin də başa düşdüyün oracandır.

***

Bir dəfə Yazıçılar İttifaqında yığıncaq zamanı Əli Kərim arxa cərgədə oturur. Yazıçı yoldaşlarından biri ona deyir ki, ay Əli, özünü niyə çəkirsən, keçib qabaqda otursana. Əli Kərim deyir:

- Mən özümü çəkmirəm, siqaret çəkirəm.

***

Şair yoldaşlarından biri maşın alıbmış. Əli Kərim onun maşın sürməyindən bərk ehtiyat edirmiş. Elə buna görə də yarızarafat-yarıgerçək onun maşınını “səyyar tabut” adlandırarmış.

***

Əli Kərim yazıçı səliqəsindən danışarkən deyərdi:

- Heç vaxt bir gündə iki redaksiyaya getməyin. Heç vaxt tez-tez oxucuların qapısını döyməyin. Bəziləri çalışırlar, bir gündə bir neçə qəzetdə, radioda çıxış etsinlər. Bax, buna yoxam. Oxucu sənin imzanın intizarında olmalıdır. Yoxsa deməməlidir: hara baxırsan, bu evi yıxılan ordadır. Əhməd Cəmilin klassik bir sözü var. O, deyir: biz bəzən kədərlənməliyik ki, bizi çap edirlər. Düz deyir!

***

Bir dəfə Yazıçılar İttifaqının katiblərindən biri Əli Kərimi yanına çağırıb deyir:

- Əli, bala, sənə Montin qəsəbəsində ev vermək istəyirik. Oraya avtobus da işləyir, tramvay da, trolleybus da. Səninçün yaxşı olar, razısanmı?

Əli Kərim deyir:

- Ona qalsa, Moskvaya da təyyarə işləyir.

- Yaxşı, get. Başa düşdüm.

***

Günlərin bir günündə Əli Kərim Sumqayıta gəlmişdi. Özünə palto almaq istəyirdi. Biz: Oqtay Cəfərov, Vaqif İbrahim, bir də mən şəhərin bir neçə mağazasını gəzdikdən sonra Əliyə yaraşıqlı bir palto aldıq. Əlinin sonuncu paltosu. Əlinin köhnəlməmiş paltosu. O, paltonu geydikdən sonra güzgüdə paltoya yox, üzünə baxıb, əli ilə çənəsini tutub dedi: - Pis deyil, eləmi, hə?

Məni gülmək tutdu: - Əli müəllim, paltoya baxmaq lazımdır. Eninə-uzununa.

Əli: - Paltar adama yaraşırsa, onun sifətə də təsiri olur. Siz enini-uzununu yoxlayın, mən də ki, belə də…

***

Ə. Kərim danışırdı ki, bir dəfə necə olursa, qonşuları M. öz qapısı ilə Əligilin qapısını səhv salır. Özü də Əlinin otağı birinci mərtəbədə, M-gilinki isə bir neçə mərtəbə yuxarıda imiş. Qonşu Əli Kərimgilə girib onu görən kimi deyir:

- Ay Əli, sən bizə xoş gəlmisən! Nə əcəb səndən? Nə var, nə yox?

***

Bir dəfə Əli Moskvadan gəlmişdi. Onunçün bir toyuq almışdıq. Toyuğu kəsmək istəyəndə Əli zarafatla dedi: “Mən ölüm, onu Moskva qibləsinə kəsin”.

news-inner-user
Kənan Hacı

193 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Homoseksual kralın aşiq olduğu bəstəkar
21:00 27 İyul 2021
Özbək şairi 44 günlük müharibədən kitab yazdı
18:51 27 İyul 2021
Adam öldürmək istəyirəm - Yeni hekayə
18:01 27 İyul 2021
Bakıda caz müsabiqəsi elan olunub
17:09 27 İyul 2021
Taleh Yüzbəyovdan yeni film gəlir - Fotolar
16:13 27 İyul 2021
7 il nişanlı qaldı, tələbəsi ona aşiq oldu, rus qızına görə oğlunu evdən qovdu – Xalq yazıçısından 10 maraqlı fakt
15:30 27 İyul 2021
Seyran Səxavət “Nizami Gəncəvi” mükafatına layiq görülüb
15:27 27 İyul 2021
Ermənilər yazıçımızın ailəvi fotosunu oğurladılar – Nadir fakt - Foto
14:45 27 İyul 2021
Əməkdar mədəniyyət işçisi vəfat etdi
13:52 27 İyul 2021
Nərimanovun 5 yaşlı oğluna yazdığı o məktubdan sonra… – Çingiz Hüseynov yazır
13:30 27 İyul 2021
Buker mükafatının uzun siyahısı açıqlanıb
12:29 27 İyul 2021
Anar: “Əkrəm Əylislini qəbul edərəm, ancaq bir şərtlə...” – Müsahibə
12:01 27 İyul 2021
El Romandan hekayə: Pomada dadı
11:30 27 İyul 2021
Yazıçımız beynəlxalq ədəbiyyat müsabiqəsində - İlk dəfə
10:51 27 İyul 2021
Xalq artistinin ölüm xəbəri yayıldı
10:20 27 İyul 2021
Tanınmış yazıçı vəfat etdi
10:06 27 İyul 2021
Əllərində göyüzü – Həmid Piriyevin hekayəsi
09:01 27 İyul 2021
Oğlunun ölümünü ondan 40 gün gizlədilər – Xalq artisti haqqında maraqlı faktlar
21:00 26 İyul 2021
“Oyaq gözəl” onlayn nümayiş ediləcək
19:00 26 İyul 2021
Ayrılıq qıvrılır canımda - Ələddin Əzimlidən şeirlər
18:22 26 İyul 2021