news-inner
clock11:40 calendar-gray 30 Aprel 2013 view-gray1783 dəfə oxunub
view-gray1783 dəfə oxunub

Ər pencəyindəki qadın məktubları

Üç qız idik. Sevda, Aygün, mən. Əzildik, büzüldük, bir sıraya düzüldük- Pantomim teatrında «Dejavü» tamaşasına baxdıq. Yeri gəlmişkən bu adı ona elə tamaşaçılar vermişdi-bir neçə il əvvəl teatr bir-birinin ardınca tamaşalar hazırladı və o zamanlar olduğu kimi adını Dədə Qorquddan, bəxtini Tanrıdan istəməmişdi- arxayınca adını da, bəxtini də öz sadiq tamaşaçılarına həvalə etmişdi.

“Dejavü” (rej: S.Hacıyeva) bir qadının yuxusudur: sevdiyi kişinin pencəyinin cibindən başqasının məktublarını, şəkillərini tapan qadın dəliyə dönür. Qəzəb və sevgisi bir-birinə qarışır. Sevgisi onu bu əhvalatı unutmağa, kişini bağışlamağa qədər gətirir, amma o məktubu, ordakı şəkilləri, bəlkə də ora yazılmış sözləri adlayıb keçə bilmir. Sıradan əhvalatdı, bu mövzuda yeni nəsə deyilmir, heç məqsəd də bu deyil, məqsəd sevgidən əzab çəkənlərin halını çatdırmaqdı.

Səbinənin (Hacıyeva) və Bəhruzun (Vaqifoğlu) qəhrəmanları əhvalatın kulminasiyasında (məktub məsələsi faş olanda) mexaniki marionetka oyuncaqları kimi şaşqın, statik pozalar göstərirlər. Bu stilizasiya olmuş pozalar ustalıqla seçilib. Qəhrəmanların halını dəqiq ifadə edir. Elə Qadın və Kişinin bir-birini ironik şəkildə parodiya etməsi də pantomim tamaşaya dinamiklik, rəngarənglik gətirir. Bu həm də qadın və kişi streotip obrazlarının yumorostik təqdimatıdır.

Tamaşanın sonunda məlum olur ki, bütün bu əhvalat qadının yuxusu imiş.

Çaşqın tamaşaçılar əl çalır. Yanımda əyləşən kişisə təəssüflə ah çəkir- «əhhh, yuxu görürmüş ee, bu...». Niyə təəssüflə? Yəqin könül istərdi ki, pul verib baxdığı əhvalat yuxu yox, doğrudan baş versin. Yəni iki dəfə aldanmış olmasın. Onsuz da bir dəfə bilet alıb teatra gəlib yəni, burada baş verənlərin şərti olduğunu qəbul edib, gəl bir də baxdığın əhvalat kiminsə yuxusu ola…

Bəlkə də o kişi tamaşadakı həmcinsinin xəyanətindən qürurlanırmış – bunu bir qanunauyğunluq sanırmış, birdən məlum olur ki bu, yuxudur. Adam necə təəssüflənməsin?

Başqa bir versiya ondan ibarətdir ki bəlkə həmin bu ah çəkən tamaşaçı üçün bu vəziyyət çox aktual imiş, eyni problemləri yaşayırmış və tamaşanı “bu işlərin axırı necə olur?” ümidi ilə izləyirmiş. Axırda ümidi puça çıxıb-tamaşadakı qadın diksinib yuxudan ayılıb... Kim bilir...

Üzü sahilə tərəf düşə-düşə söhbət edirik. Guya tamaşadan, onun mövzusundan olmalı söhbət tamam başqa yerdən başlayır; tamaşamı bizi tutmayıb, bizmi havalıyıq, türklər demişkən, dəngəsizik, ictimailəşmişik, ya nədir, bilmək olmur. Amma danışdıqlarımız xaric, etdiklərimiz tamaşanın davamı olaraq, sırf qadın vərdişləridir-endirimli geyim mağazalarına girib asqıları əlləşdirmək, tanıdıqlarımız haqqında “ictimai rakursdan qeybət” etmək...

Sevda ictimai sektordakı kişilərin azadlıq pərdəsi altında əslində mühafizəkar xislətini gizlətməsindən danışır; Adlar çəkilir, başqa zümrələrdəki «pərdələnmələr» sadalanır. Mövzuya evə qayıtmaq üçün qatar gözləyəndə yekun vurulur – Aygün kədərlə ah çəkir: «Bizim cəmiyyətimiz həddən artıq riyakar cəmiyyətdi». Qaranlıq tunelə baxa-baxa qəribə hiss keçirirsən-sanki bir vaxt Aygünlə eyni söhbəti etmisən və sonda Aygün eynən bu yerdə, sənin tunelə baxdığın zaman məhz bu sözü deyib.

Bu fikirdən adamın ürəyi sıxılır.

Buna fransızca nə deyirlər? Dejavü...

news-inner-user
Aliyə

1000 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Baku” jurnalı “Yandeks dzen” platformasında təqdim olunur
18:55 05 Mart 2021
Qadınlar Gününə həsr olunmuş sərgi keçiriləcək
18:01 05 Mart 2021
Qadına görə özünü yandıran məşhur meyxanaçı - Məşədibaba Elçini niyə öldürmüşdü? - Video
17:09 05 Mart 2021
“Oyaq gözəl” tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
16:22 05 Mart 2021
Yanlış tanıdığımız Amerika – Cavid Ramazanov yazır
15:30 05 Mart 2021
Qodar kinodan gedir
14:40 05 Mart 2021
Türkiyəli yazıçı vəfat etdi
13:50 05 Mart 2021
Dahi şairin çap olunmamış şeiri tapıldı
13:01 05 Mart 2021
Ona qarşı “vnimatelni” olmadılar - Yaşar Nurinin fəxri ada həsrət qalan atası - Maraqlı faktlar
12:30 05 Mart 2021
Nənəsi şal örtən, qızı şort geyinən dostum – Şərif Ağayar yazır...
11:44 05 Mart 2021
Lal deyil, amma ömrü boyu danışmır...
11:01 05 Mart 2021
Berlin Film Festivalında Azərbaycan düzəlişi
10:14 05 Mart 2021
Erməni generalını boğan şəhid haqqında roman - İlk hissə
09:00 05 Mart 2021
Acından kirpikləri tökülən, evlənməkdən qorxan, mənzilində yiyəsiz ölən Əməkdar artist
21:00 04 Mart 2021
O, ölümə qaçdığının fərqində deyildi – Cavanşir Yusifli yazır…
18:11 04 Mart 2021
İsa peyğəmbər öldürülməyib: Bunu Quran da təsdiq edir
17:34 04 Mart 2021
Xalça Muzeyi fəaliyyətini dayandırır
16:47 04 Mart 2021
Milli Dram Teatrının mart repertuarı
16:08 04 Mart 2021
Tağıyevin gənc arvadının soyadını götürdü, Nağıyev evini əlindən aldı, bığını qırxdığı üçün nəsli ilə düşmən oldu - Ərəblinskini kim güllələyib?
15:02 04 Mart 2021
Cavanşir Məmmədovun çırtması, pampersli quzu
13:10 04 Mart 2021