writer1

Mahir Mehdi

Məqalə sayı

19
clock08:15 calendar-gray 30 Yanvar 2013 view-gray1294 dəfə oxunub
view-gray1294 dəfə oxunub

İnteqrasiya boyunduruğun sivil növüdü

İnteqrasiya , “Sarı gəlin” və dolma...

... Çox unikal, hərtərəfli, universal, çox şaxəli millətik, daha doğrusu CAMAATIQ. Yarı xristianıq, yarı atəşpərəst, yarı bütpərəstik, yarı müsəlman. Hər şeydən bir az, bir azca. “Milad”ı da, “Sevgililər günü”nü də, “Novruz”u da, “8 Mart”ı da, “Ramazan”ı da, “Qurban”ı da fərq qoymadan, eyni coşğuyla, atəşfəşanlıqla, çox rahat və gözəl şəkildə qeyd eləyirik.

Hələ təqvimdəki qırmızılanmış o biri uydurma, qondarma günləri sadalamıram, yazmıram. O qədər gərgin “işləyirik” ki, bayramlarımız, istirahət saatlarımız da həftəyə sığmır, sığışmır. Özgələrin, yabançıların bayramına, uğurlarına sevinməkdən, qol götürüb oynamaqdan ötrü “sino” gedirik.

Demirəm, bayram eləməyək. Eləyək, ancaq öz bayramımızı. Bircə yol da öz qələbəmizə sevinək, öz tikib qurduğumuzdan ləzzət alaq, bir yolun, bir məzhəbin qulluqçusu olaq, min yolun yox. Belə getsə, hindliləri də ötüb keçəcəyik, 365 günün 367-ni bayram eləyəcəyik.

Deyə bilərsiz, burda pis nə var axı ? Heç nə. Sadəcə, öz sevincimiz, öz kədərimiz çatışmır, gəlmə sevinclər aşiqiyik. Təki, bayram bayrama qarışsın, fərqi yoxdu, özümüzünkü, ya özgəninki, təki, zurna-qaval dınqıldasın, dəf-dumbul çalınsın, nisyə olsa da qazanımız qaynasın, boş-boş sağlıqlar deyilsin... Neyləyək, biz də Qərbə belə inteqrasiya olunuruq, bu şəkildə qloballaşırıq, bu cür kürəsəlləşirik.

Hər millət özünə uyğun, özünə xas qaydalarla yaşayanda gözəl görünür, təbii ki, inkişaf eləyə-eləyə. Qıraqdan gələn qayda-qanunlar, dəyərlər gəldi-gedərdi. Qisası, hər bir millət öz dəyərlərini özü yaratmalıdı. Fransız adət-ənənələrini imitasiya eləməklə fransız olmaq mümkün deyil. Əli bəy Hüseynzadə “avropalaşaq” yazanda onları yamsılamağı nəzərdə tutmurdu. “Biz istəriz ki, ölkəmiz onların (avropalıların-M.M.) beyinlərini həzm etsin, yoxsa mədələrində həzm olunmasın...”- deyirdi.

Qulağımızın dibində olan Avropa ölkələri neçə illərdi bir araya gələ bilmirlər. Biz onlara inteqrasiya olunub nə qazanacağıq, hansı ağ günə çıxacağıq axı ? Qazancımız onsuz da göz qabağındadı: çılpaq bədənlər, saxta, yabancı sənət, qondarma adətlər, yalançı vədlər və s. və i.a. Qazax şairi Şaxanov demiş, biz Qərbə kanalizasiyadan inteqrasiya olunuruq. Pis şeyləri götürürük, təbliğ edirik, məişətimizə gətiririk. Əslində, inteqrasiya da (onsuz da bu mümkün olan şey deyil) bir oyundu, əsarətin, köləliyin, boyunduruğun daha sivil, mədəni, qansız yoludu.

Bəlkə də deməyə ehtiyac yoxdu. Gerçək söz adamları bütün bunları çox gözəl bilirlər. Və bilə-bilə belə oyunların təbliğatçısına çevrilirlər, fəxri ad almağın, vəzifə sahibi olmağın, ya da övladına ev qoparmağın xatirinə. Dünya məsələlərindən yorulandasa, danışmağa söz tapmayandasa keçirlər özümüzə, daxili problemlərə: məsələn dolmaya, “Sarı gəlin”ə.

TV-lərdə, qəzet səhifələrində onların bizim olmasını ciddi-cəhdlə sübut eləməyə. Kimə, nəyi sübut eləmək istəyirlər baş açmaq olmur. Deyən lazımdı ki, qardaşlar, sizin dolmanız, “Sarı gəlin”iniz bizə lazım deyil. 20 faiz torpaq itkisinin yanında onlar çox xırda şeylərdi, gözə görünmürlər və sizin yalançı vətənpərvərliyiniz, yurdsevərlik oyunbazlığınız heç kəsə lazım deyil, artistlik eləməyin. Torpaq olmayandan sonra dolmanı harda bişirib yeyəcəksiz, “Sarı gəlin”ə harda qulaq asacaqsız, ay... 20 faizi geri alandan sonra bilin ki, dolma da, “Sarı gəlin” də sübutsuz-zadsız, öz ayağıyla qayıdıb gələcək. Onda istədiyiniz qədər yeyərsiz, qulaq asarsız, doyarsız, doydurarsız özünüzü, sonra hara istəsəz... inteqrasiya olunarsız...

***

Məni rahatsız eləyən şeylərə həmişə çox ciddi qarşılıq verirəm. Sonra baxıram, ehtiyac yoxuymuş, dəyməzmiş. Bunu gülə-gülə, elə oynamaqla da yola verə bilərmişəm. Özümü, hirsimi, əsəblərimi, ələ salmaqla, dolamaqla. Onsuz da çevrəmizdə ciddiyə alınacaq heç nə qalmayıb daha. Bütün bu olanlar, başımıza gələnlər kiminsə bizimlə oyunudu, zarafatıdı. Gəlin, zarafatlaşaq, əsl dəf-dumbul, bayramlar hələ qabaqdadı...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Şəhidlərə həsr olunmuş kitab işıq üzü görüb
16:30 30 İyul 2021
Qısa hekayə: Yanğın
15:30 30 İyul 2021
Xalqı efirdən partizan hərəkatına çağıran Xalq artisti - O, İlhamə Quliyeva ilə eşq yaşamışdımı?
14:26 30 İyul 2021
Hüquqşünas teatra rəhbər gəldi
13:40 30 İyul 2021
Rejissorumuz beynəlxalq festivalda jüri sədri oldu
13:06 30 İyul 2021
İçimizi yanır! – Türk sənətçilərin yanğın harayı
12:20 30 İyul 2021
Türkiyə evimizdir - evimiz yanır
11:45 30 İyul 2021
Yazıçımız Beynəlxalq ədəbiyyat festivalında qalib gəldi
11:21 30 İyul 2021
Ssenarimiz Ukraynada ən yüksək balı topladı
10:40 30 İyul 2021
Özü torpağın altında, saatı cibimdə... - Orxan Cuvarlı yazır
10:09 30 İyul 2021
Tural Abbaslının hay-küyü, Aysel Əlizadənin kukla eksperimenti - “Elin sözü” düzdürmü?
09:01 30 İyul 2021
Ən gözəl sevgilərlə xərçəng belə sağalar - Bahar Zamanının şeirləri
21:00 29 İyul 2021
Kino Günü açıq havada qeyd olunacaq
18:06 29 İyul 2021
Müəllifi kim öldürüb? - Qismət yazır...
17:20 29 İyul 2021
Azərbaycan almanlarından bəhs edən kitab çıxdı
16:51 29 İyul 2021
Dünya şöhrətli musiqiçi vəfat etdi
16:07 29 İyul 2021
APA TV-yə yeni baş direktor təyin olundu
15:21 29 İyul 2021
Rus məktəbində oxudu, əxlaqsız qadına görə “KQB”-yə çağırıldı, ad günündə öldü: Nəbi Xəzri onu niyə şilləylə vurmuşdu? - Xalq yazıçısının qeyri-adi həyatı
15:01 29 İyul 2021
İngiltərə şahzadəsinin toy tortu hərraca çıxarıldı - Foto
14:34 29 İyul 2021
Kukla Teatrı şəhid övladlarına tamaşa göstərib
14:01 29 İyul 2021