news-inner
clock08:15 calendar-gray 02 Noyabr 2012 view-gray1236 dəfə oxunub
view-gray1236 dəfə oxunub

Azadlıq

- Kim deyər, azadlıq nəyə deyilir?

Boş yerə axtarmayın, bu sualın cavabı kitabda yazılmayıb. Azadlıq-heç bir fənnin predmeti deyil. Onun nə olduğunu bilmədən də savadlı olmaq mümkündür.

Düzü, heç mən də sizə onun konkret tərifini deyə bilmərəm, uşaqlar. Çünki azadlıq mücərrəd anlayışdı. Biz sizinlə mücərrəd isimləri keçmişdik, eləmi? Ay sağ olun, əllə tutulması, gözlə görülməsi mümkün olmayan məfhumlar. Bax, azadlıq bu mücərrəd anlayışların ən mücərrədidir.

Bu dünyada insanlar ancaq həbsxanalarda məhkum olmurlar, mənim balalarım. Bu dünya özü elə ən böyük cəzaçəkmə müəssisəsidir. Onun ən gözəl otaqlarında azadlıqdan ömürlük məhrum olmuş insanlar yaşayır. Ən gözəl geyinib-keçinmiş, dodaqlarını qulaqlarının dibinə qədər dartıb gülümsəyən adamlar. Amma bu təbəssümlər saxtadır, inanmayın. Çünki onlar həyatının təsir qüvvəsini itirmiş adamlardır, azadlığını qurban vermiş adamlar.

Köməkçi nitq hissələri nəyə deyilirdi, yadınızdamı, məsələn ədat? Leksik mənası olmayan, cümlənin ancaq təsir qüvvəsini artıran sözlərə, elə deyil? O sözlərə ki onları cümlədən çıxarıb atanda heç bir məna dəyişikliyi baş vermir.

Bax, azadlıq da belədir. Varlığı ilə yoxluğu o qədər də nəzərə çarpmayan, həyatın təsir qüvvəsitək. İlk baxışdan adama elə gəlir ki, onu həyatından asanlıqla çıxarıb atmaq mümkündür. Batan gəmini xilas etmək üçün ondan ən lazımsız əşyaları dənizə atırmış kimi.

Axı kimə lazımdı sənin həyatının təsir qüvvəsi?! Onun yoxluğunu kim hiss edəcək, bunun üçün kim səni qınayacaq axı. Yalnız özünə aid olduğuna görə sən onu asanlıqla qurban verəcəksən.

Amma çox keçmədən öz həyatının təsir qüvvəsi üçün, öz azadlığın üçün darıxmağa başlayacaqsan. Havasız bir otaqdan balkona çıxmaq istəyən kimi. Çünki insan oğlunun bu dünyada ən çox korluq çəkdiyi məhz azadlıqdır. Yer üzünün ən azad adamı yer üzünün ən varlı adamıdır, həm də.

Əsl azadlığın tərifi Mark Tvenin “ Şahzadə və dilənçi” əsərində verilib. Bu əsər azadlığını itirib taxt-tac sahibi olmuş bir dilənçinin faciəsidir. Bir vaxtlar bu sözləri öz müəllimimə demişdim. O da qayıtmışdı ki, sənin fikirlərin maraqlı olduğu qədər də cəmiyyət üçün zərərlidir.

O gündən mən özümü cəmiyyət üçün zərərli biri hesab edirəm. Bəlkə indi sizin beyninizi bu fikirlərlə doldurmaqda da haqlı deyiləm. Amma o əsəri oxuyanda mənə haqq verəcəksiniz. Siz də taxt-tacdan ayrı düşüb azad həyata qovuşmuş Şahzadədən daha çox, sərbəstliyini itirib kral taxtında əsirə çevrilmiş Dilənçiyə acıyacaqsınız. Çünki bu əsərdən çıxan nəticə belədir. Çünki azadlıq ən asan itirilən, ən çətin tapılan şeydir. Yəni ən böyük itkidir. Və nəinki ədəbiyyatın, bütövlükdə həyatın da ideyası elə budur. Sadəcə biz bu həyatı diqqətlə “oxumuruq”.

Çalışın, həyatınızın təsir qüvvəsini itirməyin, mənim balalarım, azadlığınızı qurban verməyin. Çünki onu bir daha qazanmaq şansınız olmaya da bilər.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Filarmoniyada 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsi yad olunub
17:10 20 Yanvar 2021
Eynşteyn əsrin ixtirasına görə bu romanlara borcludur - Ən sevdiyi 5 kitab
16:20 20 Yanvar 2021
146 nəfərin bir hekayəti...
15:10 20 Yanvar 2021
Larisa adını niyə dəyişmək istəyirdi, anasının yuxusuna girib nə dedi? - 13 yaşlı şəhidimiz
14:00 20 Yanvar 2021
“Harri Potter” filminin ulduzu kinodan getdi
12:45 20 Yanvar 2021
Tanıdığım ilk şəhid
11:30 20 Yanvar 2021
Məşhur serialın aktyoru vəfat etdi
10:20 20 Yanvar 2021
Müstəqillik tarixinin ən möhtəşəm 20 Yanvarı - Şərif Ağayar yazır...
09:01 20 Yanvar 2021
"Sənin bu “qadın travmandan” xeyli həzz aldım" - Seymurla Aygün Aslanlının söhbəti
18:40 19 Yanvar 2021
"Simpsonlar"ın ssenaristi öldü
17:56 19 Yanvar 2021
Orxanı yenə polis apardı – Əsgərlikdəki şairlə söhbət
17:12 19 Yanvar 2021
Balacalar üçün onlayn tamaşa
16:31 19 Yanvar 2021
“Qarabağ hekayələri” qırğız dilinə tərcümə olundu
15:53 19 Yanvar 2021
“Mən xəbərləri oxuyanda qarşımda avtomatlı əsgər dayanmışdı” - Məşhur diktor 19 yanvar gecəsi AzTV-də baş verənlərdən danışır – Müsahibə
15:11 19 Yanvar 2021
“Arşın mal alan” Düşənbədə təqdim olundu
14:38 19 Yanvar 2021
Xalq artisti dünyasını dəyişdi
14:00 19 Yanvar 2021
Məşhur tarzən müğənnini qınadı: "Şəhid verdiyimiz dövrdə toy oxumusan"
13:17 19 Yanvar 2021
Leonardo da Vinçinin itmiş əsəri tapıldı
12:39 19 Yanvar 2021
Şair-əsgər anası: “Gizlində oğlumun çəkmələrini öpürdüm” – Müsahibə
12:01 19 Yanvar 2021
Məşhur prodüser həbsxanda vəfat etdi
11:25 19 Yanvar 2021