writer1

Sevda Sultanova

Məqalə sayı

842
clock12:16 calendar-gray 26 Mart 2020 view-gray1815 dəfə oxunub
view-gray1815 dəfə oxunub

Koronavirusun bizə keçdiyi dərs

Baş verənlər mənə gah yuxu kimi gəlir, gah da özümü hansısa epidemiyanın yayılmasından bəhs edən fəlakət filmində hiss edirəm. Bununla belə özümü motivasiya edə bilən biriyəm və koronavirusa başqa tərəflərdən baxmağa çalışıram.

Milsaçün, müsbət tərəf odur ki, insanlar evlərinə yığışandan, istehsalat azalandan hava xeyli təmizlənib, təbiət insandan nəfəs alır. Ekologiya naziriliyimizin təzəlikcə keçiridyi monitorinqlərə görə, Bakı və Abşeronda havanın çirklənməsi ötən günlərlə müqayisədə xeyli azalıb. Eyni hal digər ölklərdə də müşahidə edilir. Ən təsirli hadisələrdən biri isə Venesiya kanallarında uzun illərdən sonra delfinlərin peyda olmasıydı.

Təbiətin böhranına səbəblərdən biri heş şübhəsiz ki, insanın istehlak tutqusudur. Qodarın diliylə desək, əgər masamdakı külqabı istifadə üçün yararlıdırsa, onun müxtəlif dizaynlarla istehsalının nə anlamı? Çünki müasir insanı məzmun düşündürmür, o, forma aludəçisidir.

Koronavirusun səbəb olduğu başqa maraqlı tərəf, ən kritik situasiyalarda insanların mahiyyətinin açılmasıdır. İtaliyada sakinlər bir-birinə mahnı oxumaqla dəstək verməsi ilə, Böyük Britaniyada ac qalacağından qorxaraq qısa müddətdə ərzaq dükanlarını boşaltması ilə gündəmə gəlir. Nəticədə əhalinin daha ucuz ərzaqlarla qidalanan qismi problemlə üzləşir. Çünki aztəminatlı vətəndaşların ehtiyat ərzaq almağa maddi imkanları yoxdur. İmkanı olanlar isə əsasən kasıbların daha çox istifadə etdiyi makaronları, konservləşdirilmiş şorbaları “çırpşdırırlar”. Kasıbları bu qidalarla yedizdirən xeyriyyəçi təşkilatların əməkdaşları britaniyalıları ehtiyatlı, düşüncəli olmağa səsləyib.

Və daha maraqlı bir hadisə baş verib. Koronavirusa yoluxan xəstələrlə işləyən tibb bacısı Don Bilbrou 48 saatlıq iş rejimindən sonra mağazaya şam yeməyi üçün ərzaq almağa gedəndə heç nə tapa bilməyib. Və belə bir video yayıb:

“Mən indi supermarketdən çıxdım. Nə meyvə, nə tərəvəz tapa bildim, hətta orada bir az da ağladım. Mən reanimasiyada tibb bacısı işləyirəm, elə indicə növbədən çıxmışam. Rəfləri boşaldanlar, sadəcə əsas ərzaqları alın. Və əl saxlayın! Çünki siz xəstələnəndə qayğınıza mənim kimilər qalacaq. Sadəcə bunu dayandırmağı xahiş edirəm”.

Video ölkədə müzakirələrə səbəb olub və səhiyyə xidmətinin rəhbəri buna görə hamının utanc hissi keçirməli olduğunu deyib.

Hadisə mədəni dəyərləri, demokratik ənənələri, təhsilinin, sosial institutlarının aşağı səviyyədə olan hansısa üçüncü ölkədə yox, inkişaf etmiş dövlətlərdən birində baş verir. Bəzən fərd sağ qalmaq uğurunda mübarizə ilə üz üzə qalanda - ibtidailiyi, instiniktləri önə çıxır. Sahib olduğu yüksək mədəniyyət, dəyərlər belə əhəmiyyətini itirir.

Vəziyyət ingilis yazıçısı Uilyam Qoldinqin XX əsr qərb ədəbiyyatının əhəmiyyətli əsərlərindən sayılan “Milçəklər tanrısı” romanını xatırladır. İngiltərədən olan bir qrup uşaq təyyarə qəzası nəticəsində kimsəsiz adaya düşür. Uşaqlar vəziyyətdən çıxış yolu kimi qanunlar tətbiq edirlər. Onlardan biri qaydalara tabe olmaq istəmir və uşaqlar iki dəstəyə ayrılır: bir tərəfdə qaydalara riayət edənlər, digər tərəfdə isə dağıdıcı qüvvələr. Roman insanın vəhşiyə çevrilməsi prosesini göstərir, çətin şərtlərdə, yaşamaq uğrunda mübarizədə fərdin əsl üzü ortaya çıxır. O, ya iradə tapıb instinktlərinə, qaranlıq tərəflərinə qalib gəlir, ya da ona məğlub olur. Əsərin bir epizodunda uşaqlardan biri ingilis olması ilə öyünərək, məhz buna görə adada sivil qaydalar yarada biləcəyinə inanır. Ancaq hadisələr əksini göstərir və Qoldinqin özünü ali xalq sayan ingilislərə ironik münasibəti duyulur. İndi “Milçəklərin tanrısı” başqa versiyada təkrarlanır...

Koronavirs bir anda, texnoloji inqilablara imza atan, daha böyük iddialara düşən insanı kiçikləşdirdi, zavallılaşdırdı. Onun fonunda çox şey əhəmiyyətini itirdi. Önəmli olan isə odur ki, bu dönəmdə və bundan sonra insanlarda mənəvi, istehlak dəyərlərinin yenidən dəyərləndirilməsi baş verəcəkmi?

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Xalq artisti TBİB-ə müraciət etdi: "Bu vəziyyət peşəkarların itkisinə aparır"
10:36 23 Yanvar 2021
Nazirlik qələbəmizlə bağlı film müsabiqəsi elan etdi
10:17 23 Yanvar 2021
Fuad Poladov: “Başımı qırxıb məni Sumqayıta göndərdilər” – Müsahibə
09:00 23 Yanvar 2021
“Qətibə İnanc” tamaşası nümayiş olunacaq
18:55 22 Yanvar 2021
Məşhur aparıcılar AzTV-də "ər-arvad" oldu - Foto
18:16 22 Yanvar 2021
Nizami Gəncəviyə həsr olunmuş sərgi açılıb
17:35 22 Yanvar 2021
Hayl Hitler! - Qısa hekayə
16:55 22 Yanvar 2021
Zəfər Muzeyi harda olacaq? - Rəsmi açıqlama
16:23 22 Yanvar 2021
Bakıda Fransa filmləri festivalı başladı
15:55 22 Yanvar 2021
Birinci yerə layiq görülən yazar: “Bizdə müsabiqələr hamının könlünü almağa hesablanır” – Müsahibə
15:18 22 Yanvar 2021
Məşhur aktrisa vəfat etdi
14:37 22 Yanvar 2021
Bağırov onu Müdafiə naziri təyin etdi, erməni general sui-qəsd törətdi, vəzifəyə gəlməyinə bir gün qalmış qətlə yetirdilər – Həzi Aslanovun müəmmalı ölümü
14:02 22 Yanvar 2021
Ceyms Bond silsiləsindən yeni filmin premyerası yenə təxirə salındı
13:29 22 Yanvar 2021
Azərbaycanda Böyük Britaniya film festivalı başlayır
12:44 22 Yanvar 2021
Tənqidin tənqidi – Ağalar Qutdan yeni esse
12:08 22 Yanvar 2021
Yazıçılar Donald Trampa kitab qadağası qoydular
11:32 22 Yanvar 2021
Seks dəlisi olan qadınlar haqqında bir neçə cümlə
10:58 22 Yanvar 2021
Alen Delonun xanımı dünyasını dəyişdi
10:30 22 Yanvar 2021
Şairimiz Özbəkistanda qalib oldu - Ölümündən sonra
09:59 22 Yanvar 2021
Mirzə Cəlilin əsəri əsasında çəkilmiş serial – Sevda Sultanova İTV-nin yeni layihəsini tənqid etdi
09:00 22 Yanvar 2021