writer1

Sevda Sultanova

Məqalə sayı

860
clock15:12 calendar-gray 08 Yanvar 2020 view-gray2295 dəfə oxunub
view-gray2295 dəfə oxunub

Nərminin qatilini dinləmək istərdim

10 yaşlı Nərminin öldürülməsi, meyitinin yandırılması tükürpədici hadisədir. İnsanların qəzəbini, qatilin edam təkliflərini, ona ən ağır cəza tətbiqi tələblərini anlayıram və dəstəkləyirəm.

Bununla belə, hadisəyə emosional yox, rasional yanaşmanın, sorğulamanın tərəfdarıyam.

Necə olur ki, tükürpədici hadisələr az qala hər gün baş verir?

Niyə toplumda aqressiya çoxalıb?

Bunu aradan qaldırmaq üçün nə etmək lazımdır?

Məsələn, qətli törədən o qatili dinləmək, onun hərəkətlərinə gətirən səbəbləri bilmək, araşdırmaq, suallar vermək istərdim. Çünki anlamadan, dinləmədən, qətllərin kökünü, həll yollarını bilmədən nəyisə dəyişmək çətindir.

Hadisə ilə bağlı sosioloq Əhməd Qəşəmoğlunun fikri ilə tam razılaşmıram ki, baş verənlər təkcə mənəvi dəyərlərin arxa plana atılması ilə əlaqəlidir. Yəni onun fikrincə, harınlıq, meşşanlıq, maddiyyatını nümayiş etdirmə kimi hallara ictimai qınaq formalaşdırmaq lazımdır. Amma daha ciddi, başqa səbəblər var.

Elə bu materialı işləyəndə Lent.az -ın xəbər lentində gözüm bir məlumata ilişdi. Bölgələrdən birində ata ilə oğul arasında uzun müddət ev problemi olub. Əsəblərini cilovlaya bilməyən oğul evi yandırıb. Qəzəblənən ata isə onu ov tüfəngi ilə qətlə yetirib. Qətlin motivi mülkiyyət problemidir. Mülkiyyəti bölüşə bilməyən ata və oğulun bu probleminin kökündə güman ki, yeni ev almaq üçün maddi imkanlarının yetərli olmadığı dayanır. Sosial problemlərin, məişət qayğılarının, hətta doğma adamlar arasında yaratdığı gərginliyin kriminal hadisələrə səbəb olduğu xəbərlərlə tez-tez rastlaşırıq. Demək, bunun üçün sosial sahədə mühüm islahatlar zəruridir, vacibdir.

Yaxud başqa bir fakt. Bir neçə ay öncə bir layihə ilə bağlı zorakılığa məruz qalmış qadınların sığındığı mərkəzdə onlarla söhbət aparırdıq. Qadınlardan biri yaxın qohumunun köməyi ilə qaçırılmış, getdiyi ailədə əri, qaynana-qayanata tərəfindən mütəmadi fiziki, psixoloji zorakılığa məruz qalmış, sosial izolyasiya şəraitində yaşamışdı. Ayrılmaq istəyəndə isə əri tərəfindən bıçaqlanmış, ağır xəsarətlər almışdı. Travmalar alan övladlarından birində əqli ləngimə var, digərində isə stressdən fobiyalar yaranıb.

İndi düşünün, bundan sonra uşaqlar dövlət tərəfindən lazımı qayğı görməsə cəmiyyət üçün təhlükə törətməzmi?

Kim təminat verə bilər ki, zorakılıq görmüş uşaq sabah başqasına onu tətbiq etməyəcək?

Mixael Hanekenin diliylə desək, uşaqlar cəmiyyət ierarxiyasının ən aşağı pilləsində yerləşdiyindən, onları öyrətmək, tərbiyələndirmək və istədiyin kimi əsarətdə saxlamaq olar.

Başqa bir məsələ - ailə institutuna baxış dəyişməlidir ki, erkən nikahlar baş verməsin və sosial institutlar zoraklıq görən qadınların, uşaqların qayğısına qalmağa borcludur.

Finlandiyanın 34 yaşlı baş naziri Sanna Marinlə bağlı maraqlı faktlar oxudum. Marin kasıb ailədə doğulub, atası içki düşkünü olub, valideynləri ayrılıb. Anası başqa bir qadınla yaşayıb və eynicinsli ailədə böyüyən Marin bunu dostlarından gizlədib. O, pul qazanmaq üçün kassir işləyib, çörək bişirib.

Estoniyanın xarici işlər naziri onun haqqında “Satıcı baş nazirə kimi yüksəldi” deyəndə Marinin cavabı belə olub: “Mən Finlandiya ilə qürur duyuram. Burda kasıb ailənin uşağı təhsil ala və həyatda çox şeyə nail ola, mağaza kassiri baş nazir seçilə bilər”. Ona görə dövlətin sahəyə maksimum diqqəti, məsələ ilə bağlı proqramlar, islahatlar reallaşdırması vacibdir.

Əlbəttə, zorakılıq dünyanın hər yerində həmişə olacaq. Fransa, İsveçrə kimi inkişaf etmiş ölkələrdə belə uşaqlara, qadınlara zorakılıqlar baş verir. Kirminal hadisələrin baş verməsinin qarşısını tam almaq mümkün olmasa da, bütün hallarda dövlət səviyyəsində buna maksimum nail olmaq mümkündür.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Ədəbiyyat tariximizə qızıl hərflərlə yazılan misralar: 5 seçmə şeir
17:20 08 May 2021
Azərbaycanlı musiqiçi vəfat etdi
16:20 08 May 2021
Gənc yazardan yeni hekayə: Şlaqbaum
15:39 08 May 2021
Aktyor kitabxananın qonağı oldu
15:01 08 May 2021
Musa Yaquba sevgi və iztirabla - Kamal Abdulla yazır...
14:20 08 May 2021
Çingiz Hüseynovun ən çox sevdiyi 10 roman - Siyahı
13:36 08 May 2021
Xalq şairi Musa Yaqub dəfn olunub - Fotolar
12:37 08 May 2021
Şeir yazmağa Stalinə görə başladı, evli ola-ola bir qadına vuruldu, arvadı sevgilisinə yazdığı şeirləri gizli oxudu – Musa Yaqubun nağıl kimi həyatı
12:30 08 May 2021
Xalq artisti koronavirusdan dünyasını dəyişdi
11:38 08 May 2021
Şuşanın Mədəniyyət paytaxtı elan olunmasının 10 tarixi dərsi
11:10 08 May 2021
Ölən adamdan şair olar? - Gənc şair Fikrət Qocaya şeir həsr etdi
10:35 08 May 2021
Qətlə yetirilmək istərdim: Gecənin qaranlığında... Bıçaqla...
10:05 08 May 2021
2021-ci ilin “Oskar” saxtakarlığı – Sevda Sultanovadan sərt tənqid
09:00 08 May 2021
Jurnalist Fulya haqqında film çəkiləcək
18:56 07 May 2021
Sabir Rüstəmxanlıdan təsirli sözlər: “Əlvida, əziz qardaş!”
18:08 07 May 2021
Nizami Gəncəvi və Yunus Əmrəyə həsr edilən səhnə əsəri nümayiş olunub
17:46 07 May 2021
“Buynuzdan yazanda kəndi işğal olunan şairlərdən utanırdım” - Musa Yaqubun son müsahibəsi
17:15 07 May 2021
Musa Yaqubun dəfn olunacağı yer bəlli oldu
16:39 07 May 2021
Azərbaycanlı şairin ingiliscə kitabı çıxdı
16:12 07 May 2021
Musa Yaqub vəfat etdi
15:35 07 May 2021