news-inner
clock08:58 calendar-gray 20 İyul 2019 view-gray971 dəfə oxunub
view-gray971 dəfə oxunub

İsrail əsgərinə vurulan livanlı qız, tabut daşıyan iraqlı... - Əsl Kino

Kulis.az “Əsl kino” layihəsində Hünər Səlimin “Sıfır kilometr” və Randa Çahal Sabaqın “Çərpələng” filmlərini təqdim edir.

Kürd əsilli iraqlı rejissor Hüner Səlimin 2005-ci ildə ekranlara çıxan “Sıfır kilometr” filmi İraq istehsalıdır. Və Kann kinofestivalında iştirak edən ilk İraq filmidir.

Süjet: Hadisələr 1988-ci il İran-İraq müharibəsinin son günlərində baş verir. İraq ordusunun əsgəri, kürd əsili Ako (Nazmi Kırık) ölkədən getmək istəyir. Amma arvadı Selma (Belçim Bilgin) onun təklifi ilə razılaşmır. Çünki çarpayıya məhkum atasını qoyub getmək istəmir. Akonu tezliklə orduya çağırırlar. O, burda müharibənin amansız gerçəkliyi ilə tanış olur və ölkədən getmək istəyi daha da güclənir. Akoya ölmüş əsgər yoldaşının tabutunu qohumlarına çatdırmaq tapşırılır. O, kürdləri sevməyən ərəb sürücüsü (Eyyam Ekrem) ilə yol yoldaşı olur. Yol boyu onların müharibə, ərəb-kürd münaqişəsi ilə bağlı mübahisələri düşür. Mənzil başına yetişəndə Akonun ölmüş əsgərin qohumlarına tabutu təslim etməyə cəsarəti çatmır. Uzun yolçuluqdan bezən ərəb sürücü onu tərk edir. Ako isə tabutu bir çöllükdə buraxıb gedir. Ailəsini də götürərək Fransaya mühacirət edir...

Hünər Səlimin “Sıfır kilometr” ekran əsəri çağdaş kinoda müharibə haqda lentə alınan ən təsirli filmlərdən biridir. Müəllif əhvalatı ciddi müharibə filmlərinə xas konsepsiya üzərində qurur: hansı tərəfin haqlı olub -olmaması ilə bağlı sonu bitməyən mübahisə, niyə müharibə edirik, onun mənası nədir kimi klassik suallar, böyük siyasi oyunların, hakimiyyət ehtiraslarının girovlarına çevrilən kiçik insanlar, fərdin ekzistensializmi.

Rejissor maraqlı, gözlənilməz vəziyyətlərlə, reaksiyalarla əhvalatı absurdluğa çatdırır, bunu sözlə və vizual səviyyədə göstərir. Atışma zamanı Ako səngərdən ayağını yuxarı qaldırır ki, yaralanasın və onun evə dönməyə bəhanəsi olsun. Bu tragikomik situasiya fərdin çarəsizliyinin, gücsüzlüyünün ifadəsi kimi ortaya çıxır.

Rejissor məzmunun, təsvirin təsir gücünü artıran təkrir kadrlardan yararlanır. Misalçün, bütün film boyu iri yük maşını Səddam Hüseynin- əlini irəli uzadan nəhəng heykəlini daşıyır. Heykəlin daşınması əsas xəttin fonunda görünür, sanki təsadüfdən-təsadüfə, karikatura intonasiyasında kadra girir. Səhnələrin bir qismində əsasən arxa planda Səddam Hüseyinin ya heykəlciklərinin, ya portretlərinin göstərməsi ilə rejissor ölkədəki sərt rejim haqda birbaşa nəsə demir, sadəcə eyham vurur.

Digər maraqlı fənd personajların arzularından, məişət qayğılarından danışanda qəfil partlayışlara tuş gəlmələridir. Məhz yemək yeyəndə, sevgidən, seksdən danışanda, arzularını dilə gətirəndə partlayışların baş verməsi ilə müəllif bir vəziyyətlə müharibənin mahiyyətini açır.

Başqa bir epizodda Ako yemək yeyəndən sonra ağzını və əllərini tabuta bürünmüş bayrağa silir. Ərəb sürücü ona etiraz edəndə, o, “siz bayrağınızın tarixini bilrisiz? Hər sahibin gəlişiylə bayraq onun şıltaqlığına uyğun dəyişir” cavabını verir. Ümumiyyətlə, film boyu rejissorun ən ciddi məsələlərdə kəskin sarkazmlı etirazı qabarıqdır.

Kədərli səhnələrindən biri əsgər meyiti daşıyan saysız maşın karvanıdır. Maşın karvanı epziodları vətən uğrunda ölümə gedən əsgərin əzəməti, ölməzliyi yox, dünyanın faniliyi, silahlı toqquşmaların gərəksizliyi tonunda çəkilib. Filmdə insan həyatı vətəndən yüksəyə qoyulur. “Sıfır kilometr” rejissorun şəxsi təcrübəsidir. 1981-ci ildə Səddam Hüseyn rejimindən İtaliyaya qaçan Hünər Səlim hazırda Fransada yaşayır.

Kannda “Qızıl palma büdağı”mükafatına nominant olan filmdə baş rolları kürd əsilli türk aktyorları oynayır.

Livanlı rejissor Randa Çahal Sabaqın “Çərpələng” filmi Livan istehsalıdır və 2003-cü ildə Venesiya festivalında Gümüş Ayı mükafatına layiq görülüb.

Süjet: Hadisə Livan-İsral sərhədində baş verir. İkiyə bölünmüş Livan kəndinin bir hissəsi müvəqqəti olraq İsrail ordusu tərəfindən nəzarətə götürülüb. 16 yaşlı livanlı qız Lamiyəni (Flaviya Behara) ailəsi, sərhədin digər tərəfində yaşayan qohumu Samiyə (Edmond Haddad) ərə vermək istəyir. Lamiyə isə onu sevmir. O, məktəbə gedir, tez-tez balaca qardaşı ilə sərhəddə çərpələng uçurur. Və sərhədin o biri tərəfində qulluq edən İsrail əsgərinə vurulur. Qohumlar sərhəd zonasına gələrək meqafonla elçilik edir, toy tədarükünün detallarını orda çözür. Sərhəddə xidmət edən İsrail əsgəri Yusef (Meher Bsaybes) də bunları eşidir, Lamiyəni yaxından tanıyır. Lamiyə ilə onun arasında uzaqdan uzağa sevgi yaşanır. Ailənin təkidi ilə Lamiyə ərə gedir. Burada o, özünə qapanır, ərini yaxın buraxmır. Ərin ailəsi onu geri qaytarmağa məcbur olur. Gələcəyinə inamsız Lamiyə sərhədin qadağan olunmuş zonasına daxil olur və minaya düşür...

İlk kadrlar adi məişət təsvirləri ilə yüklənib. Lamiyənin, ailəsinin həyatı ilə tanış oluruq. Rejissor iki fərqli mühiti qarşılaşdırır. Ərəblərin nəzarətində olan kənddə patriarxal mühit hökm sürür, burda qadınlar öz hüquqsuzluğu ilə barışmış vəziyyətdə yaşayır. İsrailin nəzarətində olan hissədə isə həyat daha moderndir. Gəlin libasında sərhədi tək keçməyə məcbur olan Lamiyə sanki keçmişdən müasir dövrə gələn pərini xatırladır. O, burdakı həyatını, zorla ərə verilməsini qəbul eləmir. Yusefin rəhbərliyi ona da bu sevginin mümkünsüzlüyünü xatırladır. Siyasi konfliktdə bir sevgi hekayəsini təsvir edən filmin sloqanı qadağan olunmuş məhəbbətdir.

Dramatikliyinə rəğmən müəllifi əhvalatı yumordan əskik eləmir. Lamiyənin anası meqafonla gələcək qudasına qızının menustrasiya olmasını sevinclə çatdırır və ya başqa epizodda “əgər sənin oğlun nifrət etdiyimiz yəhudilərin dilində danışırsa, mənim qızım Şarl de Gollun dilində danışır” deyərək öz üstünlüyünü bildirir. Bu, həm livanlıların siyasi hadisələrdən dolayı öz dilinə münasibətini göstərir.

Final səhnəsi isə açıqdır, rejissor yozumu tamaşaçının öhdəsinə buraxır: minaya düşən Lamiyə sevdiyi oğlanın yanında peyda olaraq söhbətləşir.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

İnsanlar məşhur sənət əsərlərini evlərində belə canlandırdılar - Fotolar
19:50 31 Mart 2020
Məscid odunu - Mehriban Vəzirin yeni hekayəsi
18:27 31 Mart 2020
Tanınmış xanımlarımızdan "Evdə qal" kampaniyasına çörək hədiyyəsi - Fotolar
17:11 31 Mart 2020
Azərbaycanda anadan olmuş tanınmış yazıçı dünyasını dəyişdi
16:02 31 Mart 2020
Sevgilisinə görə 20 otaqlı ev tikdi, özündən 35 yaş cavan qızla evləndi, pula görə Üzeyir Hacıbəyova əsəbiləşdi - Cabbar Qaryağdıoğlundan maraqlı faktlar
15:19 31 Mart 2020
Ötən gecə Van Qoqun məşhur əsərini oğurladılar
14:32 31 Mart 2020
Ceyms Bond filminə 100 minlik zərbə
13:45 31 Mart 2020
Qohumların bizə gəlməyinə qəti qadağa qoymuşam – Yazıçılarımız karantin günlərini necə yaşayır? - Sorğu
12:30 31 Mart 2020
Facebookda “zibil atan”ların təhlükəli səhvi
11:50 31 Mart 2020
Dahi şairimizdən Günün Şeiri
11:15 31 Mart 2020
Azərbaycanlı qarmon ifaçısı vəfat etdi
10:31 31 Mart 2020
"Santa Barbara" serialının ulduzu dünyasını dəyişdi
10:17 31 Mart 2020
Milli Konservatoriya Koronovirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə etdi
09:28 31 Mart 2020
Yuxu dərmanı - İsi Məlikzadənin hekayəsi
09:00 31 Mart 2020
Habil Əliyevin koronavirusa yoluxan qızı danışdı: “Qorxuram” - Foto
23:02 30 Mart 2020
Milli Kitabxanadan oxuculara daha bir virtual xidmət
20:02 30 Mart 2020
Komediya ustası koronavirusdan vəfat etdi
17:01 30 Mart 2020
Tanınmış rejissor dünyasını dəyişdi
16:38 30 Mart 2020
Koronavirus dünyanı necə dəyişəcək: ağlagəlməz ehtimallar
15:59 30 Mart 2020
Teatrdan evdə qalan tamaşaçılara jest - Repertuar
14:56 30 Mart 2020