writer1

Səhər Əhməd

Məqalə sayı

196
clock13:03 calendar-gray 02 Aprel 2019 view-gray831 dəfə oxunub
view-gray831 dəfə oxunub

Yazmaq üçün bədbəxt olmaq lazımdır

Bu fikir mənim beynimə qəfildən, heç əlaqəsi omadan, lap vəhy sayağı, ani qərar kimi gəldi; xoşbəxtlik yazmağa, ən azından yaxşı yazmağa mane olur. Başa düşürəm, mübahisəlidi, sakit olun, imkan verin, cavab haqqı tanıyın, izah eləyirəm.

Bax bütün dünya və bütün dövrlər ədəbiyyatında barmaqla sayılacaq qədər bəxti gətirən, həyatı dörd-dördlük olan yazıçı var, əksəriyyətinin həyatı ağır, güzəranı pis, səhhəti bərbad, ömrü zülm olub, eləmi? Zindanda çürüyən, adada güllənənən, daş-qalaq edilən, qəbri dağıdılan...saydıqca bitməz. Belə olan surətdə heç düşündünüzmü, əcəba, tanrı bu boyda istedad verdiyi adamlardan bir tikə xoşbəxtliyi, bir parça çörəyi, bir çimdik azadlığı, bir qırıq sağlamlığı niyə əsirgəyib?

Heç kəs öz süzgəcindən keçirmədiyi həqiqəti yaşadıqları qədər dolğun ifadə edə bilməz. Tolstoy bütün varidatına rəğmən tənha və mənəvi ehtiyac hiss edən biri olmasaydı, Tolstoy olmazdı. O ruh hallarını özü yaşamasaydı, Dosteyevski “Cinayət və Cəza”nı yaza bilməzdi.

Elə bu üzdən də yazılan ən gözəl sevgi romanları avtobioqrafik, yaradılan ən mükəmməl obrazlar prototiplərdi.

Uzağa getməyək, öz ədəbiyyatımızın ən nikbin şairini - Molla Pənah Vaqifi götürək, Vidadi ilə deyişməsində “toy-bayramdır bu dünyanın əzabı” deyib ustadını bədbinlikdə suçlayan şair zindanda ikən həm öz yaradıcılığının, həm də bütövlükdə ictimai lirikamızın şah əsərlərini-“Görmədim” müxəmməsi ilə “Bax” qəzəlini yazdı.

Təsəvvür edin, Füzulinin o doqquz axçaya o boyda ehtiyacı olmasaydı, ədəbiyyatımız “Şikayətnamə” kimi şedevrdən məhrum qalacaqdı. Bəlkə o doqquz axça o an şairə “Şikayətnamə”nin sonralar gətirəcəyi şöhrətdən daha vacib idi, təəssüf ki, bu, tarixin, necə deyərlər, heç vecinə də deyil. Ədəbi hadisələr, əslində elə bütün hadisələr daha çox gələcəyə hesablanır, odur ki, hanısısa əbədi ədəbiyyatın sahibinin öz dövründə qəhr olması hardasa başadüşüləndi. Bır az insafsız həqiqətdi, amma neyləmək olar, insafsızlıq həqiqətin qanındadı və bu artıq “alayı söhbətin” mövzusudu.

Axı oxucuların əksəriyyəti də məhz həyatında nəsə çatmayan və o “nəsə”ni ədəbiyyatda axtaran adamlardı, bu baxımdan, yazanlarla oxuyanlar arasındakı balans pozula bilməz. Acın toxdan xəbəri olmadığı kimi xoşbəxt bir müəllif bədbəxt bir oxucunu ovundura bilməz.

Misallar yüzlərlədi, əlimizi atıb, istənilən birini götürsək, söhbəti qapatmış sayılarıq, məsələn, elə Nitşenin bu aforizmi: “Yaxşı olduğun üçün insanlardan özünə qarşı ədalət gözləmək vegetirian oduğun üçün öküzün sənə hücum etməməsini gözləmək kimi bir şeydi”. Bu bir cümlənin fonunda hansı acı həyatın, hansı mübarizənin, xəyal qırıqlığının dayandığını, yəqin, görürsünüz. Odur ki, yazının əvvəlində qəribçiliyə saldığınız o fikri təzədən və daha inadla təkrarlayıram: Əsl yazıçıdan yaxşı yazmaqdan öncə yaxşıca bədbəxt olmaq tələb olunur...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Əti, sümüyü var, qanı yoxdur – Həmkarları İlham Əzizi tənqid edir...
17:25 10 İyul 2020
Berqmanın filmi əsasında serial çəkilir
16:39 10 İyul 2020
Azərbaycanlı müğənni koronavirusdan sağaldı
15:50 10 İyul 2020
Əliağa Vahidi ölümdən qurtaran dostu - Maraqlı faktlar
15:07 10 İyul 2020
Dördbucaqlı qətl hadisəsi – Əli Şirin Şükürlü yazır
14:20 10 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
13:39 10 İyul 2020
"Heç yerə çıxarda bilmirik" - Vaqif Bayatlıdan xəbər var
12:52 10 İyul 2020
Süni şöhrətə qaçan gənc şair və Allahın “cangüdənləri” – Sərdar Amin yazır...
12:15 10 İyul 2020
Tarık Akanın heç yerdə bilinməyən söhbəti
11:12 10 İyul 2020
Səni sevən öldü, zalım – Səhər Əhməd yazır...
10:35 10 İyul 2020
Notr-Dam kilsəsi yenidən bərpa ediləcək
10:01 10 İyul 2020
Dodağının altında məni söyüb qarğıyırdı - Bircənin romanı
09:00 10 İyul 2020
Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020
Məşhur sənətçi prezidentliyə namizəd olacaq
14:19 09 İyul 2020