news-inner
clock09:00 calendar-gray 18 Fevral 2017 view-gray342 dəfə oxunub
view-gray342 dəfə oxunub

Almaniyada mollanın xilas elədiyi partizan – VİDEO

Kulis.az “Naməlum kino” layihəsində Tahir Tahiroviçin 2012-ci ildə çəkdiyi “Unudulmuş partizan” sənədli filmini təqdim edir.

Film İkinci Dünya Müharibəsində nasist Almaniyasına qarşı vuruşmuş azərbaycanlı partizan Mirdamət Seyidovdan bəhs edir. “İvan Russki”, "Miriço Mario" və "Vesilin" təxəllüsləri ilə tanınmış M. Seyidov Mehdi Hüseynzadə ilə birgə döyüşüb.

1944-cü ildə Triest yaxınlığında yerləşən Opkino şəhərindəki kinoteatrı partladan iki azərbaycanlıdan biri M. Hüseynzadə, digəri M.Seyidov olub.

Qəhrəman film boyu müharibədə yaşadığı maraqlı məqamları bölüşür. Daxau həbs düşərgəsində əsir olan qəhrəman belə bir əhvalat danışır:

“Almanlara əsir düşəndə cibimdə komsomol biletim vardı. Bir əlim sarıqlı idi, dişimlə onu diddim, şəkli də cırdım. Komsomol, partiya üzvlərini və yəhudi olanları güllələyirdilər. Birdən gördüm ki, bir dəstə alman gəlir, içində də molla, əbasından bilinirdi. O vaxt səhvən yəhudilərin əvəzinə müsəlmanları da güllələyirdilər. Sıradan çıxıb onlara tərəf cumdum, almanca danışmağa da qorxuram, çünki yəhudi olduğumu zənn edərdilər. Mollaya dedim ki, biz Məhəmməddənik. Xilas olduq”.

Hərçənd, filmdə onun xatirələri, danışdığı əhvalatlar daha çox fondur. Çünki rejissor təsvirlərlə onun indisinə, unudulmasına xüsusi vurğular edir. Onun müharibədə yaşantıları bir növ arxa plana keçir, film iki zaman – partizanın zəngin keçmişilə solğun, monoton indisi arasında sərt dialoqa çevrilir. Fotolardan boylanan mavigözlü, yaraşıqlı, müharibədə təhlükəli tapşırıqları yerinə yetirən çevik gənclə yorğun, beli bükülmüş, tənha qoca qarasındakı təzad əhvalat boyu önə çəkilir.

Yuqoslaviya və İtaliya ərazisində işğalçılara qarşı cəsarətli əməliyyatlar aparan kəşfiyyatçı deyir: “Sloveniya mənə çox şey verdi, fəaliyyətimə uyğun olaraq, ordenlər, medallar, fəxri adlar verdi. Çoxlu dost verdi, əsas budur”. Onun son cümləsi və soyuq evindəki təkliyi kədərli ovqat yaradır.

Sonda o, gözlərini yumur, başını aşağı salır: “Yoruldum e.” Və film bu yorğun kəlmə ilə bitir.

Tahir Tahiroviç filmin üzərində uzun müddət işlədiyini deyir:

“Bu filmi hardasa il yarıma çəkmişik. Onun həyatının ilin bütün fəsillərində əks elətdirmişik. Operator Elşən Əliyevlə birlikdə hər üç-dörd aydan bir Xanların Qızılca kəndinə gedirdik. Fəsilbəfəsil lentə alırdıq. Filmdə Mirdamət Seyidovun dediyi əsas məqam odur ki, o, istədiyi mükafatı ala bilmədi. Yəni o, Mehdi Hüseynzadədən az iş görməmişdi. Və bu da onda inciklik, əsəb yaradırdı. Ona görə filmin adını “Unudulmuş partizan” qoyduq, yəni az sonra unuduldu”.

“Uzaq sahillərdə” filmində Veselin Seyidovun prototipidir. Maraqlıdır, o, özü film haqda nə düşünürdü?

T. Tahiroviç: “Bu haqda onunla söhbət edəndə, əsəbi halda etiraz elədi ki, “Uzaq sahillərdə” nağıldı. Yəni ciddi sənədlərə əsaslanan film deyil. Filmdə Mehdi ilə çiyin-çiyinə vuruşmuş adamların hamısı əslində azərbaycanlı idi. Amma bircə Mixaylounu azərbaycanlı kimi veriblər ki, əsas vurğu onun üzərində olsun. Ələsgər Ələkbərovun oynadığı komandir əslində Cavad Həkimlidir. Həkimli özü orda partizan rolunu oynayır. Mehdinin ətrafında Fərrux İsmayılov, Ənvər Seyidov, Mikayıl Qulubəyov və başqaları olub. Amma filmdə hər birini başqa millətdən veriblər. Mixaylo seçilən adam olub, amma onu böyüdüb digər azərbaycanlıları kiçiltmək, unutmaq doğru deyil.”

Əslən gəncəli olan Mirdamət Seyidovun İkinci Dünya Müharibəsi başlayanda 17 yaşı var idi. İxtisasca həkim olan Seyidov almanca mükəmməl bilirdi.

Xidmətlərinə görə İtaliyanın fəxri vətəndaşı adını alıb. Onun italyan pasportu, diplomları, ordenləri hazırda Moskvada, Frunze adına Silahlı Qüvvələr Muzeyində qorunur. Müharibədən sonra milis orqanlarında çalışıb.

O, son vaxtlar özünə qapanaraq tək yaşayırdı. Film bitməmişdən 20 gün əvvəl dünyasını dəyişib.

“Unudulmuş partizan” Rusiya və Ukraynada toplam beş festivala qatılıb, iki festivalda mükafata layiq görülüb. 2015-ci ildə isə “Qızıl Pəri” mükafatını alıb.

"ELTV" və "Nova Gorica" kino mərkəzindəistehsal olunan filmin ssenari müəllifləri İlham Tumas, Tahir Tahiroviç, operatoru Elşən Əliyev, bəstəkarı Azər Əsgərovdur.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Fransız rəssamın əsəri 30 milyon dollara satıldı
19:00 19 Aprel 2021
Nazirliyin film layihələri müsabiqəsinin seçim mərhələsi başa çatıb - Siyahı
18:07 19 Aprel 2021
Evli ola-ola sevdiyi nişanlı qız kim idi? – Məşhur şairin bacısı qəbiristanlıqda onun ən böyük sirrini açdı - Reportaj
17:16 19 Aprel 2021
Mədəniyyət Nazirliyində yeni komissiya yaradılıb
16:35 19 Aprel 2021
Aşıq Ələsgər yaradıcılığı Belarus portalında
15:54 19 Aprel 2021
Hara baxır axı bu polislər? – Amildən yeni minimalist şeirlər
15:12 19 Aprel 2021
Özünü tanımaqda çətinlik çəkən Seymur – Sevda Sultanova yazır...
14:32 19 Aprel 2021
Xanım, 100 manat və huşsuz kişi - Yeni hekayə
13:44 19 Aprel 2021
Yazıçılar Birliyinə üzv olanda atası dəvə kəsdi: Məşhur şairin maraqlı həyat hekayəti
13:01 19 Aprel 2021
Flora Kərimovanı Allahsız edənlər
12:09 19 Aprel 2021
Ay gecikən məhəbbətim – Günün şeiri
11:25 19 Aprel 2021
Hosteldə ölən qızları söyənlər
10:39 19 Aprel 2021
Tanınmış aktyor vəfat etdi
09:29 19 Aprel 2021
Şövkət Ələkbərovanın gəlini: “KQB” ərinin intiharından danışmağı ona qadağan eləmişdi” - Müsahibə
08:58 19 Aprel 2021
Eldar Quliyev dəfn olunub - Foto
15:43 18 Aprel 2021
Müharibədən əvvəl fotoqraf işləmiş Milli Qəhrəman: Film kimi həyat və filmin özü
10:30 18 Aprel 2021
Sabir Əhmədli işğaldakı rayonuna necə qayıtdı?
16:32 17 Aprel 2021
Sirk ustaları bir araya gəldi
14:19 17 Aprel 2021
Şəhid polkovnikin təsirli piano ifası yayıldı - Video
13:28 17 Aprel 2021
Əsəbi gün - Humay Quliyevanın yazısı
12:30 17 Aprel 2021