news-inner
clock09:00 calendar-gray 18 Fevral 2017 view-gray267 dəfə oxunub
view-gray267 dəfə oxunub

Almaniyada mollanın xilas elədiyi partizan – VİDEO

Kulis.az “Naməlum kino” layihəsində Tahir Tahiroviçin 2012-ci ildə çəkdiyi “Unudulmuş partizan” sənədli filmini təqdim edir.

Film İkinci Dünya Müharibəsində nasist Almaniyasına qarşı vuruşmuş azərbaycanlı partizan Mirdamət Seyidovdan bəhs edir. “İvan Russki”, "Miriço Mario" və "Vesilin" təxəllüsləri ilə tanınmış M. Seyidov Mehdi Hüseynzadə ilə birgə döyüşüb.

1944-cü ildə Triest yaxınlığında yerləşən Opkino şəhərindəki kinoteatrı partladan iki azərbaycanlıdan biri M. Hüseynzadə, digəri M.Seyidov olub.

Qəhrəman film boyu müharibədə yaşadığı maraqlı məqamları bölüşür. Daxau həbs düşərgəsində əsir olan qəhrəman belə bir əhvalat danışır:

“Almanlara əsir düşəndə cibimdə komsomol biletim vardı. Bir əlim sarıqlı idi, dişimlə onu diddim, şəkli də cırdım. Komsomol, partiya üzvlərini və yəhudi olanları güllələyirdilər. Birdən gördüm ki, bir dəstə alman gəlir, içində də molla, əbasından bilinirdi. O vaxt səhvən yəhudilərin əvəzinə müsəlmanları da güllələyirdilər. Sıradan çıxıb onlara tərəf cumdum, almanca danışmağa da qorxuram, çünki yəhudi olduğumu zənn edərdilər. Mollaya dedim ki, biz Məhəmməddənik. Xilas olduq”.

Hərçənd, filmdə onun xatirələri, danışdığı əhvalatlar daha çox fondur. Çünki rejissor təsvirlərlə onun indisinə, unudulmasına xüsusi vurğular edir. Onun müharibədə yaşantıları bir növ arxa plana keçir, film iki zaman – partizanın zəngin keçmişilə solğun, monoton indisi arasında sərt dialoqa çevrilir. Fotolardan boylanan mavigözlü, yaraşıqlı, müharibədə təhlükəli tapşırıqları yerinə yetirən çevik gənclə yorğun, beli bükülmüş, tənha qoca qarasındakı təzad əhvalat boyu önə çəkilir.

Yuqoslaviya və İtaliya ərazisində işğalçılara qarşı cəsarətli əməliyyatlar aparan kəşfiyyatçı deyir: “Sloveniya mənə çox şey verdi, fəaliyyətimə uyğun olaraq, ordenlər, medallar, fəxri adlar verdi. Çoxlu dost verdi, əsas budur”. Onun son cümləsi və soyuq evindəki təkliyi kədərli ovqat yaradır.

Sonda o, gözlərini yumur, başını aşağı salır: “Yoruldum e.” Və film bu yorğun kəlmə ilə bitir.

Tahir Tahiroviç filmin üzərində uzun müddət işlədiyini deyir:

“Bu filmi hardasa il yarıma çəkmişik. Onun həyatının ilin bütün fəsillərində əks elətdirmişik. Operator Elşən Əliyevlə birlikdə hər üç-dörd aydan bir Xanların Qızılca kəndinə gedirdik. Fəsilbəfəsil lentə alırdıq. Filmdə Mirdamət Seyidovun dediyi əsas məqam odur ki, o, istədiyi mükafatı ala bilmədi. Yəni o, Mehdi Hüseynzadədən az iş görməmişdi. Və bu da onda inciklik, əsəb yaradırdı. Ona görə filmin adını “Unudulmuş partizan” qoyduq, yəni az sonra unuduldu”.

“Uzaq sahillərdə” filmində Veselin Seyidovun prototipidir. Maraqlıdır, o, özü film haqda nə düşünürdü?

T. Tahiroviç: “Bu haqda onunla söhbət edəndə, əsəbi halda etiraz elədi ki, “Uzaq sahillərdə” nağıldı. Yəni ciddi sənədlərə əsaslanan film deyil. Filmdə Mehdi ilə çiyin-çiyinə vuruşmuş adamların hamısı əslində azərbaycanlı idi. Amma bircə Mixaylounu azərbaycanlı kimi veriblər ki, əsas vurğu onun üzərində olsun. Ələsgər Ələkbərovun oynadığı komandir əslində Cavad Həkimlidir. Həkimli özü orda partizan rolunu oynayır. Mehdinin ətrafında Fərrux İsmayılov, Ənvər Seyidov, Mikayıl Qulubəyov və başqaları olub. Amma filmdə hər birini başqa millətdən veriblər. Mixaylo seçilən adam olub, amma onu böyüdüb digər azərbaycanlıları kiçiltmək, unutmaq doğru deyil.”

Əslən gəncəli olan Mirdamət Seyidovun İkinci Dünya Müharibəsi başlayanda 17 yaşı var idi. İxtisasca həkim olan Seyidov almanca mükəmməl bilirdi.

Xidmətlərinə görə İtaliyanın fəxri vətəndaşı adını alıb. Onun italyan pasportu, diplomları, ordenləri hazırda Moskvada, Frunze adına Silahlı Qüvvələr Muzeyində qorunur. Müharibədən sonra milis orqanlarında çalışıb.

O, son vaxtlar özünə qapanaraq tək yaşayırdı. Film bitməmişdən 20 gün əvvəl dünyasını dəyişib.

“Unudulmuş partizan” Rusiya və Ukraynada toplam beş festivala qatılıb, iki festivalda mükafata layiq görülüb. 2015-ci ildə isə “Qızıl Pəri” mükafatını alıb.

"ELTV" və "Nova Gorica" kino mərkəzindəistehsal olunan filmin ssenari müəllifləri İlham Tumas, Tahir Tahiroviç, operatoru Elşən Əliyev, bəstəkarı Azər Əsgərovdur.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

85 yaşlı erməninin söylədiyi böyük həqiqət
11:46 28 Oktyabr 2020
Gənc yazar işğaldan azad olunan kəndlərindən danışdı: “Yuxu kimidir!”
11:01 28 Oktyabr 2020
Tanınmış uşaq yazıçısı vəfat etdi
10:10 28 Oktyabr 2020
Fransada yaşayan vəkil: “Burda işsizlik daha böyük problemdir, nəinki erməni məsələsi” – Müsahibə
08:55 28 Oktyabr 2020
Əməkdar artist vəfat edib
19:21 27 Oktyabr 2020
Məşhur serialın qəhrəmanı vəfat etdi
18:50 27 Oktyabr 2020
Fikrət Qocanın "Seçilmiş əsərləri" çap olundu
18:10 27 Oktyabr 2020
Üzünü o yana çevir – Sevincdən müharibə şeirləri
17:47 27 Oktyabr 2020
Nizami kino Mərkəzi Mel Gibsonun filmlərindən imtina etdi
16:32 27 Oktyabr 2020
Musiqili Teatrın əməkdaşları əsgərlərə məktub yazdı
16:19 27 Oktyabr 2020
Azərbaycanlı bəstəkarın “Xocalıya” əsəri təqdim olundu
15:39 27 Oktyabr 2020
Seymur Baycan üçün küçədə ağlayan qız - Fəridə yazır...
15:01 27 Oktyabr 2020
“Zəng” tamaşası onlayn göstəriləcək
14:15 27 Oktyabr 2020
Rövşən Lənkəranski haqqında kitab nəşr olundu
13:39 27 Oktyabr 2020
Qarabağa savaşa gələn Anna Akopyana bir-iki məsləhət
13:03 27 Oktyabr 2020
Bağırov ona aşiq oldu, həyatını zindana çevirdi: Güllələnən ilk qadın pianoçumuz
12:10 27 Oktyabr 2020
Ey Milli Qəhrəmanım! – Ali Baş Komandana şeir yazıldı
11:30 27 Oktyabr 2020
Dostum koronavirusa necə yoluxdu? - Ayxan Ayvaz yazır
10:49 27 Oktyabr 2020
Prustun heç yerdə yayımlanmayan hekayələri nəşr olunacaq
10:20 27 Oktyabr 2020
Şeytanın saçından bərk yapış - Yeni hekayə
09:00 27 Oktyabr 2020