news-inner
clock17:23 calendar-gray 17 Yanvar 2017 view-gray143 dəfə oxunub
view-gray143 dəfə oxunub

"Fit" çalan rejissorlar

Kulis.az Rebus teatrının rəhbəri, rejissor Ceyhun Dadaşovun yazısını təqdim edir.

Başlıq bəlkə də sizi bir az çaşdırdı, bəlkə də bir çoxları bu məqalənin teatra heç bir aidiyyatı olmadığını düşünərək oxumadan yan keçdi, bəziləri isə hansısa yeni bir qalmaqalın başlanğıcı olduğuna ümid edərək oxuyub sonra isə məyus olacaq. Buraya qədər oxuyanlar üçün deyim ki, bu yazıda teatrımızın bu gün üçün ən böyük bəlalarından biri haqqında danışmaq istəyirəm. Heç uzağa getmədən az da olsa öz təcrübəmə əsaslanaraq (15 illik professional teatra təcrübəsi) belə bir problemin olduğunu anladım.

Belə ki, 2004-cü ildə hələ də Pantomima teatrında çalışırdım. Teatrın baş rejissoru Bəxtiyar müəllim "Maska" tamaşasını qururdu. Mənə də üç dostdan birinin rolunu tapşırmışdı. Tamaşanın bir yerində mən fit çalaraq digər dostumu səhnəyə çağırmalı idim. Amma əfsuslar olsun ki, uşaqlıqdan barmaqların köməyi ilə fit çala bilməmişəm. Çıxış yolun isə belə tapdıq: tərəf müqabilim Pərviz Məmmədrzayev (sonralar isə, Bəhruz Vaqifoğlu) pərdənin arxasından mənim əvəzimə fit çalır, mən də yalandan barmaqlarını ağzıma yaxınlaşdıraraq imitasiya edirdim. Bu minvalla tamaşa aşağı-yuxarı düz 10 il ( Türkiyə, Rusiya, İsveçrə, Misir və s.) davam etdi. Bu qədər vaxt keçdikdən sonra özümə çox əsəbiləşdim və cəmi 1-2 gün ərzində gərəkdiyi kimi ucadan fit çalmağı öyrəndim.

Elə bütün məsələ də bundan sonra başladı. Elə ki, bu imkanı əldə etdim, başladım bütün tamaşalarda fit çalmağa. Lazım oldu-olmadı hər yerə fit soxuşdururdum. İstəyirdim ki, hamı görsün ki, mən necə fit çalıram. Bir də ki, mənim üçün yeni bir tapıntı olduğu üçün yeri gəldi-gəlmədi tamaşaçının gözünə soxurdum. Bir gün qəfildən ayaq saxladım. Özüm-özümə dedim: "Ceyhun, fit çala bilirsən, əla. Lazım olana tamaşalar da çal. Amma axı bu o demək deyil ki, sən lazım oldu-olmadı hər yerdə bunu eləməlisən. Saxla, lazım olan məqamda, istifadə elə." Məhz bu daxili monoloqdan sonra bir çox rejissorlar və aktyorlar üçün problemə çevrilmiş bir bəladan özümü xilas elədim.

İndi isə gələk əsas mətləbə. Məsələ ondadır ki, son zamanlar teatrlarımızda nümayiş olunan tamaşalarda bir çox rejissorların, Tovstanoqovun təbirincə desək "pseydonovatorluq"larının şahidi oluruq. Tamaşaya, obraza, stilistikaya aid oldu-olmadı tanıdıqları hansısa bir texniki və ya başqa vasitə varsa o dəqiqə dürtüşdürür tamaşaya. Tamaşanı yalnız effektlər və digər bu tamaşaya aidiyyatı olmayan tapıntılar üzərində qurur. Yəni məqsədi tamaşanın ideyasını açmaq yox, hansısa bir-biri ilə bağlılığı olmayan tapıntılarını nümayiş etdirməkdir. Bununla da bütün tamaşanı o kiçik effektlərə qurban verir və yadda qalan yalnız ayrı-ayrı rejissor fəndləri olur. Bu hal təbii ki, aktyor üçün də keçərlidir, amma mən bu gün rejissorlar haqqında danışmaq qərarına gəldim.

Bu tip rejissorlar yenicə fit çalmağı öyrəndikləri üçün hər tamaşada fit çalırlar. Bəlkə də bu bacarıq və tapıntı başqa tamaşa üçün uğurlu olardı, amma burda yersiz olaraq müstəqil bir effektdən və tapıntıdan başqa bir şey olmadı. Yəni, uzun sözün qısası, əziz rejissorlar, hər tamaşada "fit çalmaq" olmaz. Çünki həmin "fit"lər (tapıntılar) böyük "orkestrin" (tamaşanın) fonunda xaric səslənir.

news-inner-user

15792 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020
Məşhur sənətçi prezidentliyə namizəd olacaq
14:19 09 İyul 2020
Yaltaqlıq ən perspektivli valyutadır
13:30 09 İyul 2020
Uşaq təbəssümü
12:53 09 İyul 2020
Qorxu və təşviş insanı necə formalaşdırır? – Nazlı Əmirova ekzistensializmdən yazır...
12:30 09 İyul 2020
Bəhram Bağırzadənin həyat yoldaşı: "Hələ danışa bilmir"
11:48 09 İyul 2020
Cinsi yanğısını Facebookda söyüşlə soyudanlar
11:19 09 İyul 2020
Son 200 ilin ən yaxşı qəzəli – Mətn
10:46 09 İyul 2020
Elton Conun şərəfinə sikkə hazırlandı
10:09 09 İyul 2020
Sovet ordusunda üsyan edib almanlar tərəfə keçən azərbaycanlı - Amerikadan yazırlar...
09:01 09 İyul 2020
Moskvada teatrlar avqustun 1-dən açılır
18:54 08 İyul 2020
Uşaq tabutunda basdırılan kişi - Günel Natiqdən yeni hekayə
18:22 08 İyul 2020
Son 10 ilin ən yaxşı qorxu filmləri - Siyahı
17:49 08 İyul 2020
Venesiya Film Festivalı əvvəlki qaydada keçiriləcək
17:10 08 İyul 2020