news-inner
clock14:50 calendar-gray 02 Fevral 2016 view-gray121 dəfə oxunub
view-gray121 dəfə oxunub

“Əsəd Cahangirin danışdığı cəfəngiyatdır” - SORĞU

Əsəd Cahangirin "Ən yaxşı beş hekayəmiz" sorğusu ilə bağlımüsahibəsində “Mən ümumən hekayə ilə bağlı sorğu keçirməzdim. Bu gün hekayə janrı özü də Novruzəliyə oxşayır. Bu günün ədəbiyyatı poçt insanı yox, post insanı öyrənməlidir. Günün aparıcı janrı hekayə yox, romandır.” kimi fikirlər səsləndirib. Kulis yazıçıların bu məsələ ilə bağlı münasibətinitəqdim edir.

Rəşad Məcid

- Bu Əsədin şəxsi qənaətidir. Mənim fikrimcə əsas bədii səviyyədi. İstedadla, peşəkarlıqla yazılmış hər bir əsər janrından asılı olmayaraq rəğbət doğurur. On il əvvəl düşünürdüm ki qalın romanların dövrü keçib. Amma o ərəfədə Turkiyədə səfərdə olarkən Orxan Pamukun "Məsumiyyət muzeyi" romanını aldım, həttə səfər boyu millət vəkilləri və ziyalılardan ibarət heyətimizin iştirak etdiyi toplantılardan yayınıb otağa çəkilir, romanı mütaliə edirdim. Ondan sonra qənaətimin səhv olduğunu anladım. Əksinə indi bəlkə də kiçik həcmli bədii sözün zamanıdı. Necə ki, səviyyəli statuslar insanın beynində ilişib qalır, səviyyəli həkayə də daha çox populyarlıq qazana bilər. Son vaxtlarda oxuduğum hekayələrdən Elçinin, Kamal Abdullanın və eləcə də İkinci Mahmudun "Tanımal" hekayəsini bəyənmişəm.

Şərif Ağayar

- Əsəd Cahangir illərlə div yuxusuna gedir, heç nə oxumur, yerli məhsullara yuxarıdan aşağı baxır. Bu yaxınlarda itələyə-itələyə xoda salmışıq ki, bir bax, gör ədəbi mühitdə nə baş verir, onda da belə... Əzbərlədiyi iki-üç terminlə guya ədəbi mühitin gələcək orientasiyasını cızır. Hekayə yazmaq olmaz, poçt yox, post insan dövrüdür, hamı romana keçməlidir. Bu nə cəfəngiyatdır? Dünyada roman janrının daha aktual olduğunu hamımız bilirik, daha bu tonda “ayələr gətirmək” nəyə lazımdır? Poçt sözü post sözünə oxşayırsa hekayə yazmaq olmaz? Elə bil molla yas yerində ramazan fitvaları verir. Belə haramdı, belə müstəhəbdi, belə vacibatdı. Bunlar yaradıcılığı uşağın şeyiylə oynamasına döndəriblər eee... Tənqidçinin yazıçıya göstəriş verməsi hardan çıxıb? Elə yazma, belə yaz, onu yazma-bunu yaz, onu yazıb bunu yazmırsansa müasir zamanla ayaqlaşa bilmirsən... Adama deyərlər, çəkin ağırdı, bu daş-bu tərəzi, götür, yaz, göstər. Danışmaq asandı, praktiki iş görəndə ağ saçla, qara saç bəlli olur. Tənqidçi mətni təhlil edib dəyərləndirməlidir, yazıçıya ağıl öyrətməli deyil. Hələ bir aşağılamaq, yerli-yersiz istehza etmək ola. Bizdən heç nə çıxmazmış! Gülüm bari! Təslimiyyətə çağıran bu məğlub ruh halı devalvasiya dövrünün istənilən adamında var, bunun üçün ağır terminlərlə silahlanmağa gərək yoxdur. Uzun müşahidələrimin nəticəsidir: son illər Əsəd Cahangirin yeni dövr imzalarının yazdığı əsərlərə səmimi qəlbdən sevindiyini görməmişəm. Hər bir məğlubiyyət onu xoşbəxt edir. Azca işıq gələn yerəsə barmaq tıxamaqda yubanmır. Onun “Urra!” deyə təqdim etdiyi mətnlərdə isə hökmən və hökmən sənətə dəxli olmayan maraqları vardır. Bunu hamı bilir. Adam prinsipsizlikdən əziyyət çəkir. Misal üçün, “Əkrəm Əylisli heç nədir, gedin Səxavət Talıblını oxuyun” - kimi... Əsəd niyə belədir? Əslində cavabı bilirəm, amma bu barədə yazmağa vaxtım və həvəsim yoxdur. Gələcəkdə baxarıq... Məncə, onun dediklərini ciddiyə almaq olmaz.

Mübariz Örən:

- Ümumiyyərlə, Əsəd Cahangirlə olan söhbətdə maraqlı məsələlərə toxunulub və razılaşdığım məqamlar da çoxdur. Lakin konkret sizin qoyduğunuz suala gəldikdə qəti razılaşmıram. Necə yəni, indi hekayə vaxtı deyil. Və necə yəni Rafiq Tağı heç nəyə nail olmadı (Fikir təxminən beləydi, yanıla bilərəm). Bədii mətn yaranırsa, janrın böyük bir təfavütü olmamalıdır. Hekayə var bir romanın yükünü daşıyır və əksinə. Söhbət burda ustalıqdan gedə bilər. Hekayə hər hansı bir ideyanı çatdırmaq üçün çox optimal variantdır; oxucu da daha az vaxt kəsiyində öz "şirəsini" çəkə bilir.

Alpay Azər

- Əsəd Cahangirin dediyi kimi, hekayə janrının öldüyünü deməzdim. Amma fakt budur ki, bu gün dünyada statistik hesablamalara görə daha çox roman oxuyurlar, nəinki hekayə. Bunu da təhlilçilər oxucunun bir ovqata köklənmək istəməsi ilə əlaqələndirir. Yəni müasir oxucu müəllifin bir əsərinin, konkret yazdığı romanın ovqatında olmaq istəyir. Nəinki onun ayrı-ayrı hekayələrinin ovqatında olmağı. Bizdə hekayə ölməyib. Hekayə yazılır, hətta həddindən çox yazılır.

news-inner-user

16131 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020
Məşhur rejissorların ürəyində qalan 5 film - Çəkmək istəyirdilər, alınmadı...
17:02 13 Avqust 2020
"Avatar-2" filminin çəkiliş meydançasından fotolar
16:28 13 Avqust 2020
Xalq rəssamı vəfat etdi
15:09 13 Avqust 2020
Nazirlikdən gedənlər və gələnlər – Sərdar Amin yazır...
14:11 13 Avqust 2020
Mədəniyyət Nazirliyinin aparat rəhbəri vəzifəsindən azad olundu
13:24 13 Avqust 2020
Mahnılarını Niyaməddin Musayev oğurladı, rayonu işğal olunanda beyninə qan sızıb öldü – Bu gözəl musiqilərin müəllifini siz də tanıyın
13:19 13 Avqust 2020
Mühacirətdə olan yazıçı vəfat etdi
12:34 13 Avqust 2020
Sərdarın atası və əlləri
11:52 13 Avqust 2020
Bizə əl atan qoca müəllim
11:07 13 Avqust 2020
Britaniyalı jurnalistin Xocalıdan yazdığı ssenariyə film çəkildi
10:43 13 Avqust 2020
"Qarabağ hekayələri" özbək dilində nəşr olundu
10:04 13 Avqust 2020
Stalin Rəsulzadəni bu yolla qaçırdı, Səməd Vurğun yaralıları apardı – Ayxan Ayvazın reportajı
09:00 13 Avqust 2020
Türkiyəli şair vəfat etdi
18:30 12 Avqust 2020
Məhəllə futbolu - Hekayə
17:58 12 Avqust 2020
Özündən 25 yaş kiçik qadınla evləndi, yoldaşının ikinci əri bütün şəkillərini yandırdı, məzarı hələ də bilinmir – Nəsibə Zeynalovanın atasının dramatik həyatı
17:04 12 Avqust 2020
Məşhur "20th Century Fox" fəaliyyətini sona çatdırır
16:14 12 Avqust 2020
İtaliyada vəfat edən müğənnimizin nəşi vətənə gətiriləcək? - Açıqlama
15:30 12 Avqust 2020
Səfər Alışarlının "İşıq" hekayəsi
14:42 12 Avqust 2020