news-inner
clock10:54 calendar-gray 20 Fevral 2015 view-gray189 dəfə oxunub
view-gray189 dəfə oxunub

Qadından qorxan rejissor

Resenziya

”Çıxan can geri gəlməz...

Ölən adam dirilməz...

Lopa-lopa qarlar yağsa, yaza qalmaz...

Gül-çiçəkli göycə çəmən payıza qalmaz...

“Dədə Qorqud”dandır.

Bunları bilməyən varmı? Yox. Amma insanların tapındığı bu ilkin həqiqətlər niyəsə bu günədək öz hikmətini qoruyub. “Dədə Qorqud” boyları bu söyləmələrlə başlayır.

YUĞ teatrında yenicə hazırlanan “Boy” tamaşasının rejissoru Tərlan Rəsulov Dədə Qorqud əhvalatlarını-daha doğrusu, “Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy”u yunan mifləri ilə calaşdırıb, tamaşa boyu Dədə Qorqud (Məmməd Səfa) gah Nuh peyğəmbərə dönür, gah Poseydona. Səhnənin ortasındakı taxtalar da gah Nuhun gəmisi olur, gah Odisseyin qayığı, gah Prometeyin zəncirləndiyi qaya, gah Təpəgözün mağarası... “Boy” tamaşasında rejissor “Dədə Qorqud”u “XII əsrə aid türk dastanı” məhdudluğundan çıxarıb, onu miflərlə yanaşı qoyub.

Bir-birinə keçməklə əhvalatlar qohumlaşır, arxetiplər xatırlanır, assosiasiyalar oyanır, bura insanın ölməzlik otu nostaljisi, əbədilik arzusunun nakamlığı da qarışır. “Boy”da qadın qəhrəmanlar bütün əhvalatların təhrikçisi, fitnə fəsad mənbəyidirlər. “Dovşana qaç, tazıya tut” deyirlər. Prometeyə odu da onlar verir, qandala da onlar salır, Təpəgözə sehrli üzüyü də qadın verir, o üzüyün sirrini, Təpəgözü öldürməyin yolunu də Basata o açır...

Tərlan Rəsulovun “Boy” tamaşasında qadınlar bilinməz sirr mənbəyidirlər, qorxulacaq məxluqdurlar. Hərəsi əlindən bir yumaq atıb, sirləri çözməyə təhrik edirlər. Kişi qəhrəmanlarsa həşir içində ora-bura qaçır, sirr çözür, ölümsüzlük soraqlayır, müdriklik axtarırlar... Ölən adam dirilməzsə bu insanlar niyə ölməzlik otu axtarır?

“Dədə Qorqud”dakı söyləmələrin nə qədər sadə həqiqətlər olduğunu, hətta həqiqət yox, təbiət qanunları olduğunu yazmışdıq deyilmi?

Amma buyurun baxın; insan bunca sadə həqiqətlərlə çarpışıb vuruşur, mübarizə aparır.

“Əzəldən yazılmasa, qul başına qəza gəlməz.
Əcəl vaxtı çatmayınca kimsə ölməz.
Ölən adam dirilməz, çıxan can geri gəlməz”.

Tamaşa seyrçiyə heç nə demir, heç nəsə demək iddiası ilə adamı yormur da. Bəşərin ehtirasları fraqmental şəkildə gözünün qarşısında canlandırılır. Sanki tamaşaçıya əhvalata “boy”lanmağa rakurs təyin olunub, amma nəyəsə fokuslanmayıb. Qəhrəmandan qəhrəmana keçən aktyor oyunundan, mifdən dastana keçən mətndən, bunları bir kalleydoskop işıqlandıran tamaşadan həzz ala bilirsənsə, al. Məmməd Səfa, Yaqut Paşazadə, Təranə Atacan, Könül Cəfərzadə, Vüqar Hacı, Elgün Həmid, Amid Qasımov bunun üçün bütün peşə imkanlarını, öz spesifik aktyor metodikalarını toparlayıb, işləyiblər. İstərsən, gəl, bax, “boy”lan...

news-inner-user
Aliyə

997 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Nаmiq Аbdullаyеvin ахırı – Portret-hekayə
21:00 22 Sentyabr 2020
Tanınmış bəstəkara ağır itki üz verdi
18:41 22 Sentyabr 2020
Tarkovski ilə bağlı kadrarxası çəkilişlər hərraca çıxarılacaq
18:04 22 Sentyabr 2020
Sən ağlama, bulaq səslim – Qismət Məsimin yeni şeirləri
17:15 22 Sentyabr 2020
Haqverdiyevlə Üzeyir bəyə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans keçiriləcək
16:29 22 Sentyabr 2020
Azərbaycanlı reper qəza keçirtdi
15:41 22 Sentyabr 2020
Nişanlısının yaylığı ilə ölümdən qurtuldu, “vətən xaini” idi Sovet İttifaqı Qəhrəmanı oldu - Fransa prezidentinin Brejnyevdən tələb etdiyi azərbaycanlı
15:02 22 Sentyabr 2020
Şəhid oğlunun fotosu və Beynəlxalq Sülh Günü
14:24 22 Sentyabr 2020
Peterburqda susan Azərbaycan tarı: Onun məzar yerini unutmayın!
13:41 22 Sentyabr 2020
Məmur özbaşınalığından serial çəkilir - Azərbaycanda ilk
12:55 22 Sentyabr 2020
Hərbi təlimə gedən dostlarımızın avtobus pəncərəsindən dedikləri - Sərdar Amin yazır…
12:15 22 Sentyabr 2020
Azərbaycan Kiyevdə etnomədəni festivalda - Foto
11:58 22 Sentyabr 2020
Azərbaycanlı yazıçının kitabı rus dilində nəşr olundu
11:10 22 Sentyabr 2020
Nələr görmür gözümüz, nələr çəkmir başımız? – Günün şeiri
10:36 22 Sentyabr 2020
Stalloneyə ağır itki üz verdi
10:25 22 Sentyabr 2020
Norveçdə Nizami məktəbi fəaliyyətə başlayıb
09:53 22 Sentyabr 2020
Biz tərəflər – Şərif Ağayardan yeni hekayə
09:01 22 Sentyabr 2020
Rejissorumuzun filmi Moskva festivalının əsas proqramında
18:57 21 Sentyabr 2020
Notr-Dam kilsəsinin muzeyi işə başladı
18:34 21 Sentyabr 2020
Ayağı kəsilmiş sevgilisini tərk edən Ceyran – Sara İbrahimin hekayəsi
17:48 21 Sentyabr 2020