news-inner
clock10:54 calendar-gray 20 Fevral 2015 view-gray79 dəfə oxunub
view-gray79 dəfə oxunub

Qadından qorxan rejissor

Resenziya

”Çıxan can geri gəlməz...

Ölən adam dirilməz...

Lopa-lopa qarlar yağsa, yaza qalmaz...

Gül-çiçəkli göycə çəmən payıza qalmaz...

“Dədə Qorqud”dandır.

Bunları bilməyən varmı? Yox. Amma insanların tapındığı bu ilkin həqiqətlər niyəsə bu günədək öz hikmətini qoruyub. “Dədə Qorqud” boyları bu söyləmələrlə başlayır.

YUĞ teatrında yenicə hazırlanan “Boy” tamaşasının rejissoru Tərlan Rəsulov Dədə Qorqud əhvalatlarını-daha doğrusu, “Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy”u yunan mifləri ilə calaşdırıb, tamaşa boyu Dədə Qorqud (Məmməd Səfa) gah Nuh peyğəmbərə dönür, gah Poseydona. Səhnənin ortasındakı taxtalar da gah Nuhun gəmisi olur, gah Odisseyin qayığı, gah Prometeyin zəncirləndiyi qaya, gah Təpəgözün mağarası... “Boy” tamaşasında rejissor “Dədə Qorqud”u “XII əsrə aid türk dastanı” məhdudluğundan çıxarıb, onu miflərlə yanaşı qoyub.

Bir-birinə keçməklə əhvalatlar qohumlaşır, arxetiplər xatırlanır, assosiasiyalar oyanır, bura insanın ölməzlik otu nostaljisi, əbədilik arzusunun nakamlığı da qarışır. “Boy”da qadın qəhrəmanlar bütün əhvalatların təhrikçisi, fitnə fəsad mənbəyidirlər. “Dovşana qaç, tazıya tut” deyirlər. Prometeyə odu da onlar verir, qandala da onlar salır, Təpəgözə sehrli üzüyü də qadın verir, o üzüyün sirrini, Təpəgözü öldürməyin yolunu də Basata o açır...

Tərlan Rəsulovun “Boy” tamaşasında qadınlar bilinməz sirr mənbəyidirlər, qorxulacaq məxluqdurlar. Hərəsi əlindən bir yumaq atıb, sirləri çözməyə təhrik edirlər. Kişi qəhrəmanlarsa həşir içində ora-bura qaçır, sirr çözür, ölümsüzlük soraqlayır, müdriklik axtarırlar... Ölən adam dirilməzsə bu insanlar niyə ölməzlik otu axtarır?

“Dədə Qorqud”dakı söyləmələrin nə qədər sadə həqiqətlər olduğunu, hətta həqiqət yox, təbiət qanunları olduğunu yazmışdıq deyilmi?

Amma buyurun baxın; insan bunca sadə həqiqətlərlə çarpışıb vuruşur, mübarizə aparır.

“Əzəldən yazılmasa, qul başına qəza gəlməz.
Əcəl vaxtı çatmayınca kimsə ölməz.
Ölən adam dirilməz, çıxan can geri gəlməz”.

Tamaşa seyrçiyə heç nə demir, heç nəsə demək iddiası ilə adamı yormur da. Bəşərin ehtirasları fraqmental şəkildə gözünün qarşısında canlandırılır. Sanki tamaşaçıya əhvalata “boy”lanmağa rakurs təyin olunub, amma nəyəsə fokuslanmayıb. Qəhrəmandan qəhrəmana keçən aktyor oyunundan, mifdən dastana keçən mətndən, bunları bir kalleydoskop işıqlandıran tamaşadan həzz ala bilirsənsə, al. Məmməd Səfa, Yaqut Paşazadə, Təranə Atacan, Könül Cəfərzadə, Vüqar Hacı, Elgün Həmid, Amid Qasımov bunun üçün bütün peşə imkanlarını, öz spesifik aktyor metodikalarını toparlayıb, işləyiblər. İstərsən, gəl, bax, “boy”lan...

news-inner-user
Aliyə

997 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Məşhur yazıçı kimin dilini kəsmək istəyirdi?
21:00 18 Noyabr 2019
Yazıçımızın kitabı erməniləri qəzəbləndirib - Foto
20:08 18 Noyabr 2019
Alim Qasımovun qızından Nəsimi sürprizi - Video
18:42 18 Noyabr 2019
O viranə yuxu - Xəyyam Rəfilinin şeirləri
18:20 18 Noyabr 2019
Aydın Talıbzadə yazır: Onun adı Gülşad...
17:41 18 Noyabr 2019
Mirzə Cəlilin nəticəsi danışdı: "Onunla fəxr edirəm"
17:00 18 Noyabr 2019
Mirzə Cəlilin 150 illik yubileyinə həsr olunmuş konfrans keçirilib
16:15 18 Noyabr 2019
50 yaşda eşqə düşən, işə içkili gələn, jurnalistləri aldadan Xalq artisti
15:33 18 Noyabr 2019
Şövkət Ələkbərovanın xatirə gecəsi keçirilib
14:40 18 Noyabr 2019
Ahmet Kayanı bu aktyor canlandıracaq - Foto
14:01 18 Noyabr 2019
Elməddin Cəfərov: "Söyüş intellektuallıqdırsa, Cem çox intellektualdır"
13:14 18 Noyabr 2019
Ayaz Salayevin çəkilməyə qorxduğu AzTV verilişi – Sevda Sultanova yazır...
12:40 18 Noyabr 2019
Nəticəsi Mirzə Cəlilin ev-muzeyinin açılışında - Fotolar
11:57 18 Noyabr 2019
Məhəmməd Hadinin müasiri Bakıda kitab satır
11:38 18 Noyabr 2019
Səfər Alışarlı: “İsa Hüseynovdan sonra nəsrimiz düşünməyə başladı” – Müsahibə
11:04 18 Noyabr 2019
Cem Yılmaz bizi necə utandırdı?
10:30 18 Noyabr 2019
Məşhur aktrisa avtobus qəzasında öldü
10:00 18 Noyabr 2019
Səfurə İbrahimova: “Ailəli olsa da, yalvarırdı ki, onunla yaşayım” - Müsahibə
09:03 18 Noyabr 2019
Mübariz Örənin Fransada romanı çıxır
14:32 17 Noyabr 2019
Rusiyada rəssamımızın sərgisi açılıb
16:12 16 Noyabr 2019