news-inner
clock10:54 calendar-gray 20 Fevral 2015 view-gray225 dəfə oxunub
view-gray225 dəfə oxunub

Qadından qorxan rejissor

Resenziya

”Çıxan can geri gəlməz...

Ölən adam dirilməz...

Lopa-lopa qarlar yağsa, yaza qalmaz...

Gül-çiçəkli göycə çəmən payıza qalmaz...

“Dədə Qorqud”dandır.

Bunları bilməyən varmı? Yox. Amma insanların tapındığı bu ilkin həqiqətlər niyəsə bu günədək öz hikmətini qoruyub. “Dədə Qorqud” boyları bu söyləmələrlə başlayır.

YUĞ teatrında yenicə hazırlanan “Boy” tamaşasının rejissoru Tərlan Rəsulov Dədə Qorqud əhvalatlarını-daha doğrusu, “Basatın Təpəgözü öldürdüyü boy”u yunan mifləri ilə calaşdırıb, tamaşa boyu Dədə Qorqud (Məmməd Səfa) gah Nuh peyğəmbərə dönür, gah Poseydona. Səhnənin ortasındakı taxtalar da gah Nuhun gəmisi olur, gah Odisseyin qayığı, gah Prometeyin zəncirləndiyi qaya, gah Təpəgözün mağarası... “Boy” tamaşasında rejissor “Dədə Qorqud”u “XII əsrə aid türk dastanı” məhdudluğundan çıxarıb, onu miflərlə yanaşı qoyub.

Bir-birinə keçməklə əhvalatlar qohumlaşır, arxetiplər xatırlanır, assosiasiyalar oyanır, bura insanın ölməzlik otu nostaljisi, əbədilik arzusunun nakamlığı da qarışır. “Boy”da qadın qəhrəmanlar bütün əhvalatların təhrikçisi, fitnə fəsad mənbəyidirlər. “Dovşana qaç, tazıya tut” deyirlər. Prometeyə odu da onlar verir, qandala da onlar salır, Təpəgözə sehrli üzüyü də qadın verir, o üzüyün sirrini, Təpəgözü öldürməyin yolunu də Basata o açır...

Tərlan Rəsulovun “Boy” tamaşasında qadınlar bilinməz sirr mənbəyidirlər, qorxulacaq məxluqdurlar. Hərəsi əlindən bir yumaq atıb, sirləri çözməyə təhrik edirlər. Kişi qəhrəmanlarsa həşir içində ora-bura qaçır, sirr çözür, ölümsüzlük soraqlayır, müdriklik axtarırlar... Ölən adam dirilməzsə bu insanlar niyə ölməzlik otu axtarır?

“Dədə Qorqud”dakı söyləmələrin nə qədər sadə həqiqətlər olduğunu, hətta həqiqət yox, təbiət qanunları olduğunu yazmışdıq deyilmi?

Amma buyurun baxın; insan bunca sadə həqiqətlərlə çarpışıb vuruşur, mübarizə aparır.

“Əzəldən yazılmasa, qul başına qəza gəlməz.
Əcəl vaxtı çatmayınca kimsə ölməz.
Ölən adam dirilməz, çıxan can geri gəlməz”.

Tamaşa seyrçiyə heç nə demir, heç nəsə demək iddiası ilə adamı yormur da. Bəşərin ehtirasları fraqmental şəkildə gözünün qarşısında canlandırılır. Sanki tamaşaçıya əhvalata “boy”lanmağa rakurs təyin olunub, amma nəyəsə fokuslanmayıb. Qəhrəmandan qəhrəmana keçən aktyor oyunundan, mifdən dastana keçən mətndən, bunları bir kalleydoskop işıqlandıran tamaşadan həzz ala bilirsənsə, al. Məmməd Səfa, Yaqut Paşazadə, Təranə Atacan, Könül Cəfərzadə, Vüqar Hacı, Elgün Həmid, Amid Qasımov bunun üçün bütün peşə imkanlarını, öz spesifik aktyor metodikalarını toparlayıb, işləyiblər. İstərsən, gəl, bax, “boy”lan...

news-inner-user
Aliyə

999 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Qətibə İnanc” tamaşası nümayiş olunacaq
18:55 22 Yanvar 2021
Məşhur aparıcılar AzTV-də "ər-arvad" oldu - Foto
18:16 22 Yanvar 2021
Nizami Gəncəviyə həsr olunmuş sərgi açılıb
17:35 22 Yanvar 2021
Hayl Hitler! - Qısa hekayə
16:55 22 Yanvar 2021
Zəfər Muzeyi harda olacaq? - Rəsmi açıqlama
16:23 22 Yanvar 2021
Bakıda Fransa filmləri festivalı başladı
15:55 22 Yanvar 2021
Birinci yerə layiq görülən yazar: “Bizdə müsabiqələr hamının könlünü almağa hesablanır” – Müsahibə
15:18 22 Yanvar 2021
Məşhur aktrisa vəfat etdi
14:37 22 Yanvar 2021
Bağırov onu Müdafiə naziri təyin etdi, erməni general sui-qəsd törətdi, vəzifəyə gəlməyinə bir gün qalmış qətlə yetirdilər – Həzi Aslanovun müəmmalı ölümü
14:02 22 Yanvar 2021
Ceyms Bond silsiləsindən yeni filmin premyerası yenə təxirə salındı
13:29 22 Yanvar 2021
Azərbaycanda Böyük Britaniya film festivalı başlayır
12:44 22 Yanvar 2021
Tənqidin tənqidi – Ağalar Qutdan yeni esse
12:08 22 Yanvar 2021
Yazıçılar Donald Trampa kitab qadağası qoydular
11:32 22 Yanvar 2021
Seks dəlisi olan qadınlar haqqında bir neçə cümlə
10:58 22 Yanvar 2021
Alen Delonun xanımı dünyasını dəyişdi
10:30 22 Yanvar 2021
Şairimiz Özbəkistanda qalib oldu - Ölümündən sonra
09:59 22 Yanvar 2021
Mirzə Cəlilin əsəri əsasında çəkilmiş serial – Sevda Sultanova İTV-nin yeni layihəsini tənqid etdi
09:00 22 Yanvar 2021
Oğlunun ölümünü ondan 40 gün gizlədilər – Xalq artisti haqqında maraqlı faktlar
21:13 21 Yanvar 2021
Xalq şairinin oğlu: “Atamın xəstəliyini hamıdan gizlətdim” - Müsahibə
20:00 21 Yanvar 2021
Tarix Muzeyinə direktor təyin edildi
18:59 21 Yanvar 2021