news-inner
clock17:51 calendar-gray 02 Fevral 2015 view-gray45 dəfə oxunub
view-gray45 dəfə oxunub

Qaçmış arvadını qaytarmaq istəyən haker

Bu gün Gənclər günüdür. Etiraf edirəm, bu yazını yazmaq həvəsində gənclərə dəstək olmaq kimi bir məram da var. Ona görə yox ki, onlar zəifdirlər və ya, onları şişirtmək lazımdır. Ona görə ki, məhz onlar yeniliyə açıqdır, onlar hələ ştamplaşmayıblar.

Akademik Milli Dram Teatrında premyerası təzəcə keçirilən “Keçmişdən gələn zəng” tamaşasını gənc rejissor Ər-Toğrul Kamalov hazırlayıb.

Teatrın mətbuatda tez-tez çıxış edən narazı aktyorları buna “uşaq-muşaqlara tamaşa verirlər”, ya da “akademik teatr eksperiment üçün deyil” deyirlər. Bu mülahizələrin qarşılığında nəsə yazmaq niyyətim yoxdur, çünki onların sənət təəssübü ilə deyildiyinə bir az şübhə edirəm. Biz münasibət bildirməməli, faktı yazmalıyıq. Məsələn, “Keçmişdən gələn zəng”i.

Anatoli Krımın əsərini yazıçı Dilsuz tərcümə edib. Gənc rejissor Ər-Toğrul Kamalov Akademik Mili Dram Teatrının böyük səhnəsində tamaşaya qoyub.

“Keçmişdən gələn zəng” Akademik Mil Dram Teatrının digər tamaşalarından dinamik tempi, “ritmik vizaullığı” ilə fərqlənir. Əlbəttə, həm də yeni mövzusu, yeni texnoestetikası ilə də.

Tamaşanın qəhrəmanı eynəkli haker Andrey tənha adamdır. Plaşı, eynəyi və şlyapası ilə xəfiyyəyə oxşayır. Deməli, bir sirr üstü açılacaq. Sirr də nədir? 15 il əvvəl arvadı dostuna qoşulub qaçıb. Qaçmazdan əvvəl onun ideyası ilə qurulan firmanı da öz əllərinə keçirməyi unutmayıblar.

Andrey oğurluq mobil telefonların alqı-satqısı ilə məşğuldur. Anonim məşuqə xidmətinə qoşulub, tez-tez virtual Zoya ilə danışan, özünü ovudan qəhrəman bir gün özü “keçmişdən zəng” adlı virtual oyun qurur və keçmiş dostu ilə keçmiş arvadını bu oyuna iştirakçı edir. Bu oyunda o, qalib gəlir. Daha doğrusu, bu oyundan o, qalib çıxır.

Ər-Toğrul tamaşanı kompüter oyunu formatında başlayır: proyeksiya lövhəsindən tamaşanın adı yazılır. İlk mərhələ elan olunur və tamaşa başlayır.

Virtual oyun amansızdır. O, hamını hansısa məqsəd üçün qaçan, tullanan marionetə çevirə bilir. Ər-Toğrul tamaşanın canlı qəhrəmanlarını mümkün qədər virtual oyun personajlarına çevirir və məhz ona görə tamaşada obrazların daxili yaşantısına, hisslərinin ekspressiv təqdiminə yer verilmir. Tamaşa Hollivud filmləri kimi səthidir, tamaşaçının ruhuna toxuna bilmir. Amma Hollivud filmlərindən fərqli olaraq, Ər-Toğrul psevdo hisslər təqdim etmir. Tamaşada Andreyin dediyi kimi, virtual dünyada “bağışlanma” anlayışı yoxdur, deməli ki, mənəvi anlayışlar da yoxdur. Qəhrəmanlar oyun personajlarıdır.

Rəşad Bəxtiyarov (Andrey) məhz ona görə və haqlı olaraq qəhrəmanını oyunbaz təlxək kimi təqdim edir. Oyun dramatizm ətalətini sevmir. Yıxıldınsa, qalxıb getməlisən, yoxsa səni əzəcəklər. Azca dramatizm yaranan kimi, qəhrəmanlar emosional nitqə başlayan kimi rejissor virtual oyun atmosferini yada salır, nəinki yada salır, hətta “Azdrama” üçün görünməmiş interaktivliklə tamaşaçını da oyuna, oyunçuya qoşur, ən azı aktiv publikaya çevirməyə çalışır. Balaca bir imkan, psixoloji məqam tapan kimi Ər-Toğrul personajlarını boks meydançasına gətirib salır- İki kişi və bir qadın... Qadına-Ritaya erotik gecə paltarı geyindirir, kişilərə vuruşmaq üçün əlcəklər verir. Klassik situasiya. İşıqlar zalda gəzişir: “Xanımlar və cənablar!...”

Xanımlar və cənablar bu oyunun nə ilə bitəcəyi marağındadırlar: Andrey əlindən çıxmış pullarını, arvadını geri alacaqmı?

Amma bu sual, bu maraq boşuna imiş. Virtual oyundan çox vaxt əliboş çıxırlar - Andrey də oyundan oyuna girdiyi kimi çıxır. Amma o, əvvəlki Andrey deyil, azından 3 “level” keçib. Onu sevməyən qadından və puldan imtina edib; Virtual dünyaya yeni və yad olan ləyaqət anlayışını gətirib. Bu anlayış virtual oyun üçün keçərlıi deyil, ona görə missiya tamamlanmış sayılır və Andrey oyundan çıxır.

Elnar Qarayev kapitalist dünyasının nümunəvi qəhrəmanını dəqiq detallarla təqdim edir. Səliqəli geyimli, məntiqli, soyuq, amma həm də əsəbi. Hətta bəlkə dilənçiyə qəpik də verəcək qədər mərhəmətli. Ailəsinə qayğıkeş, qadınını sevən, nəzakətli. Amma həlledici anda pula ibadət etdiyi ortaya çıxır.

Rəşad Bəxtiyarovun qəhrəmanı isə oyuna aludə birisidir. Oyunbazlıq yalnız xarakteri yox, həm də vərdişidir. Səhnəyə ilk daxil olan andan tualet ehtiyacını ertələyə-ertələyə ən vacib zənglərə cavab verir. Virtual dünya onun zəruri təbii yaşamını belə əlindən alıb. Finalda onun virtual ünsiyyəti qırıb, həyata, canlı ünsiyyətə doğru addım atdığını görürük. Əşyaları evdən çıxara-çıxara o keçmişi həyatından çıxarır.

Samirə Həsənovanın tərtibatı səliqəli və dəqiqdir: eynəkli haker Andreyin evində ən mərkəzə kompüter qoyulub. Yataq, şkaf –hər şey fondadır. Tənha, meqapolis “siçovulu” kimi yaşayan insanın həyatını bu əşyalar, bu düzülüş dəqiq cıza bilir. Ritanın və ərinin evi isə komfort əhvalı ötürür. Pyesdə uşaqlar görünmür-Ritanın ikinci ərindən olan uşaqlarının söhbəti keçir, amma onlar gözə dəymirlər. Axı virtual oyunların belə bir (bəlkə də rəsmi) qadağası var-orada uşaqlar olmaz...

Uşaqlar olmaz və uşaqlara da olmaz; Belə zorakı virtual oyunları oynamağa uşaqlara icazə vermək olmaz. Ər-Toğrul uşaq deyil. Amma onun oynamaq həvəsi uşaqlardan da artıqdır.

Sonda “Akademik teatrda uşaq-muşağa tamaşa verirlər” iradına balaca bir andım var: sizi and verirəm akademikliyinizə, qoyun oynasınlar, uşaqdılar...

news-inner-user
Aliyə

976 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Baş kəsməyi təbliğ edən Nadir Qafarzadə
23:09 25 Avqust 2019
Bəxtiyar Vahabzadədən unudulmaz sevgi şeiri
12:54 25 Avqust 2019
Ölənlərin səsləri həmişə mənimlədir... - Borxesin şeirləri
16:41 24 Avqust 2019
Elyanora
16:36 24 Avqust 2019
“Koroğlu” operası tamaşaçılara təqdim olunacaq
15:51 24 Avqust 2019
“Dejavü” növbəti dəfə nümayiş ediləcək
14:25 24 Avqust 2019
Öldürmək istədiyim hamilə qadın - Əyyub Qiyasdan əfsanə
13:29 24 Avqust 2019
Məşhur italiyalı aktyor vəfat edib
12:41 24 Avqust 2019
Şairə xanım Firudin Qurbansoya səsləndi: "İnsanların haqqına girməkdən qorxun!"
11:38 24 Avqust 2019
"Mama, nolar ölmə"
10:44 24 Avqust 2019
Ceyms Bond haqqında yeni film sonuncu ola bilər
10:04 24 Avqust 2019
İran qadınlarının həyatı: fahişədən general arvadınadək
09:01 24 Avqust 2019
“Doktor Jivaqo” hədsiz zəif əsərdir” – Brodskinin qeyri-adi müsahibəsi
21:01 23 Avqust 2019
Onlar 2019-da hamıdan çox qazandılar - Siyahı
19:00 23 Avqust 2019
Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunan xatirə pulu buraxılıb
18:24 23 Avqust 2019
Mirzə Cəlilin son cümlələri... - Mehman Qaraxanoğlu yazır
17:29 23 Avqust 2019
“İt gəzdirən xanım” tamaşası yenidən nümayiş olunacaq
16:37 23 Avqust 2019
Tələbəsinə aşiq olan, 20 Yanvarda adamları ölümdən qurtaran aktyor – Maraqlı faktlar
15:45 23 Avqust 2019
Oğru adlandırılan şair danışdı: “Olur belə şeylər"
15:07 23 Avqust 2019
Yaqub Zurufçu: “Ququşun “Ayrılıq" mahnısı seksual səslənir” – Müsahibə
14:58 23 Avqust 2019