Bu gün tanınmış italyan rəssam və heykəltəraş Umberto Boççoninin anım günüdür.
Kulis.az “Palitra” rubrikasında sənətkarın 3 məşhur əsəri haqqında materialı təqdim edir.
Umberto Boççoni İtaliyanın Recco-Kalabriya şəhərində anadan olmuş, gənc yaşlarından rəngkarlıq və heykəltəraşlıq üzrə təhsil almışdır.
1910-cu ildə şair Filippo Tommazo Marinetti ilə tanış olduqdan sonra Futurist Rəssamların Manifestini imzalayaraq cərəyanın ən aparıcı nəzəriyyəçisi və sənətçisi olmuşdur.
O, ənənəvi muzey incəsənətini rədd edərək, sürət, texnika, sənayeləşmə və müasir şəhər həyatının dinamikasını sənətin əsas mövzusuna çevirmişdir.
Parisdə kubizmlə tanışlığı onun formaları parçalamaq və məkana yenidən inteqrasiya etmək texnikasını kəskin şəkildə təkmilləşdirmişdir.
Heykəltəraşlıqda "əşyaların mühitlə qovuşması" prinsipini irəli sürərək müasir plastik sənətin sərhədlərini genişləndirmişdir.
Birinci Dünya müharibəsinə könüllü qatılan Boççoni, 1916-cı ildə hərbi təlim zamanı atdan yıxılaraq cəmi 33 yaşında faciəvi şəkildə həyatını itirmişdir.
“Məkanda hərəkətin unikal formaları”
Boççoni futurist manifestlərdən ilhamlanaraq, klassik heykəltəraşlığın donuq və statik formalarını qırmağı hədəfləmişdi.
O, hərəkət edən insanın bədəni ilə onu əhatə edən havanın, küləyin və məkanın qarşılıqlı təsirini tək bir kütlədə birləşdirmək istəyirdi.
İnsan fiquru irəliyə doğru addımlayır, lakin onun əzələləri və geyimi küləyin təsirindən dalğalanan alov dillərinə və ya maşın hissələrinə bənzəyir.
Bədən daxili üzvlərdən kənarlaşdırılaraq sırf dinamikanın, sürətin və enerjinin abstrakt təcəssümünə çevrilmişdir.
Əsər kubizm və futurizmi heykəltəraşlıqda sintez edərək XX əsr plastik sənətində sıçrayış yaratmışdır.
Heykəl hazırda ABŞ-nin Nyu-York ştatındakı Müasir İncəsənət Muzeyində sərgilənir.
“Şəhər oyanır”
Milan şəhərindəki sürətli sənayeləşmə və elektrik tramvaylarının, fabriklərin inşası Boççoniyə böyük təsir göstərmişdi.
O, yeni müasir şəhərin doğuluşundakı vəhşi enerjini kətana köçürməyi qərara aldı.
Kompozisiyanın mərkəzində duran nəhəng, qırmızı şahə qalxmış at tərəqqinin, sənaye gücünün və qarşısıalınmaz texnoloji inkişafın rəmzidir.
Fırça zərbələri sürətli və qırıq-qırıqdır; rənglər bir-birinə qarışaraq hərəkətin və toz-dumanın vizual illüziyasını yaradır.
Əsər rəngkarlıqda dinamizm nəzəriyyəsini praktiki olaraq sübut edən ilk əsas nümunələrdən birinə çevrilmişdir.
Tablo Nyu-Yorkun Müasir İncəsənət Muzeyində nümayiş olunur.
“Ruh halı 1: Cəmiyyət və ayrılıqlar”
Boççoni Parisə səfərindən sonra kubizmin formal quruluşundan təsirlənmiş və futurizmin "hərəkət" konsepsiyasını psixologiya ilə birləşdirmək qərarına gəlmişdi.
Dəmiryol vağzalındakı vidalaşma anı bunun üçün ən uyğun süjet idi.
Tüstü buraxan lokomotiv, elektrik dirəkləri və bir-birinə sarılan, lakin xaos içində parçalanan insan siluetləri üst-üstə düşən həndəsi müstəvilərdə təsvir edilir.
Tünd göy, yaşıl və alovlu narıncı tonlar ayrılığın gətirdiyi kədər və həyəcanı vizual olaraq ötürür.
Əsər insanın daxili duyğularını sadəcə üz ifadəsi ilə deyil, ətrafdakı məkanın və obyektlərin deformasiyası ilə ifadə etmək metodunu incəsənətə gətirmişdir.
Tablo Nyu-Yorkun Müasir İncəsənət Muzeyində tamaşaçılara təqdim olunur.
