"Hər birimizin içində bir Robinzon Kruzo yaşayır..." - Müasir ingilis filosofdan aforizmlər

"Hər birimizin içində  bir Robinzon Kruzo yaşayır..." - Müasir ingilis filosofdan aforizmlər
19 avqust 2026
# 17:50

Bu gün müasir dövrün tanınmış ingilis filosofu Gilbert Rilin doğum günüdür.

Kulis.az onun fikirlərindən örnəkləri təqdim edir.

Görmək bir başqa şeydir, xəyal etmək və ya təsəvvüründə canlandırmaq tamam başqa şey. İnsan yalnız gözləri açıq olanda və ətraf işıqlı olanda nələrisə görə bilər; lakin gözləri qapalı və dünya qaranlıq içində olsa belə, o, öz daxili nəzərində xəyali mənzərələr canlandıra bilər.

***

Xəyalpərəstlər yolgöstərən də ola bilər, sadəcə avara da. Səkiləri tərk edib yoldan kənara çıxanların çox azı tədqiqatçıdır, qalanları isə sadəcə qaydaları pozan piyadalardır.

***

Mütləq tənhalıq ruhun qaçılmaz taleyidir. Yalnız bədənlərimiz bir-biri ilə görüşə bilər.

***

...Mənim bugünkü "mən"im, onu dərk etmək və ya tutmaq üçün göstərdiyim hər cəhddən daim yayınıb qaçır.

***

Mif, təbii ki, nağıl deyil. O, bir kateqoriyaya aid faktların başqa bir kateqoriyaya məxsus ifadə tərzi ilə təqdim olunmasıdır. Buna görə də bir mifi dağıtmaq faktları inkar etmək deyil, onların yerini düzgün müəyyənləşdirmək deməkdir.

***

Salnamələr qeydə aldıqları hadisələri izah etmir.

***

Miflər hələ yeni olduqları müddətdə çox vaxt mühüm nəzəri fayda verirlər.

***

Bir insanın zehninin digərinin zehninə təsir göstərməsi yalnız ümumi fiziki dünyanın vasitəçiliyi ilə mümkündür. Zehin özünə aid məkandadır və hər birimizin içində daxili bir həyat — kabusabənzər bir Robinzon Kruzo yaşayır. İnsanlar bir-birinin bədənini görə, eşidə və sarsıda bilər, lakin bir-birinin zehninin işləyişinə qarşı çarəsizcəsinə kor və kardırlar.

***

Platon, fikrimcə, heç də etibarlı bir platonçu deyildi. O, dediyi hər hansı bir sözün son həqiqət olduğunu düşünməyəcək qədər böyük filosof idi.

***

Ən başından fərqinə varmaq lazımdır ki, axmaqlıq cəhalətlə eyni şey və ya eyni növ qüsur deyil. Məlumatlı olmaqla axmaq olmaq bir-birinə zidd deyil; güclü arqument və zarafat duyumu olan birinin faktları qavramaq baxımından zəif düşüncəsi ola bilər.

# 157 dəfə oxunub

Müəllifin son yazıları

#
#
Ana səhifə Yazarlar Bütün xəbərlər