Əriyən pendir, dünyəvi vəsvəsələr, arvadını sancan arı... - Salvador Dalinin ən məşhur əsərləri

Əriyən pendir, dünyəvi vəsvəsələr, arvadını sancan arı... - Salvador Dalinin ən məşhur əsərləri
11 may 2026
# 15:00

Bu gün məşhur İspaniya rəssamı, heykəltəraş, filosof, rejissor, təsviri incəsənətdə sürrealizm cərəyanının ən məşhur nümayəndələrindən biri Salvador Dalinin doğum günüdür.

Kulis.az onun 5 məşhur əsəri haqqında materialı təqdim edir.

Yaddaşın əriməsi ("The Persistence of Memory", 1931)

Bu, bəlkə də dünyanın ən məşhur sürrealist tablosudur.

Dali bu əsəri cəmi iki saata çəkib. Əsərdəki "əriyən saatlar" zamanın nisbi olduğunu və dəyişməzliyini itirdiyini simvolizə edir

İnsanlar çox vaxt bu saatların Eynşteynin nisbilik nəzəriyyəsindən ilhamlandığını düşünürlər.

Lakin Dalinin özü deyirdi ki, ona ilham verən şey günəşin altında əriyən Kamamber (Camembert) pendiri olub.

Tablonun ortasındakı qəribə fiqur əslində Dalinin özünün deformasiyaya uğramış profilidir.

Narın ətrafında uçan arı ilə bağlı yuxu ("Dream caused by the flight of a bee around a pomegranate a second before awakening", 1944)

Tam adı: "Bir saniyə sonra oyanışa səbəb olan, narın ətrafındakı arı uçuşunun doğurduğu yuxu".

Dali bu əsərdə həyat yoldaşı və ilham pərisi Qalanın gördüyü bir yuxunu təsvir edib.

Bir nardan çıxan nəhəng balıq, onun ağzından çıxan iki pələng və bir tüfəng...

Bunların hamısı o an Qalanı sancan arının yaratdığı hisslərin şüuraltı görüntüləridir.

Arxa fondakı uzunayaqlı fil Dalinin yaradıcılığında tez-tez rast gəlinən "kosmik fil" obrazıdır; ağırlıq və zərifliyin təzadını yaradır.

Müqəddəs Antoninin vəsvəsəsi ("The temptation of St. Anthony", 1946)

Bu əsər bir müsabiqə üçün çəkilib. Dali bir film üçün təşkil olunan müsabiqədə iştirak edirdi.

Qalib gəlməsə də, ortaya bu şah əsər çıxdı.

Müqəddəs Antoni səhrada diz çöküb xaçla özünü qoruyur.

Ona doğru gələn nəhəng fillər və at isə dünyəvi vəsvəsələri (güc, şəhvət, var-dövlət) təmsil edir.

Fillərin ayaqları o qədər nazikdir ki, sanki hər an qırıla bilər.

Bu, vəsvəsələrin nə qədər "ağır" olsa da, əslində necə kövrək və keçici olduğunu göstərir.

Sonuncu şam yeməyi ("The sacrament of the last supper", 1955)

Dali bu əsərlə klassik dini mövzuya tamamilə fərqli bir baxış gətirib.

Dali karyerasının sonrakı illərində elm və dinin sintezinə maraq salmışdı ("Nüvə mistisizmi" dövrü).

Tablo mükəmməl həndəsi hesablamalarla qurulub. Masa arxasındakı məkan dodekaedr (12 üzlü çoxüzlü) formasındadır.

Dali inanırdı ki, bu forma kainatın simvoludur.

İsanın şagirdləri sanki trans halındadırlar və İsa özü şəffaf təsvir olunub, bu da onun həm real, həm də ruhani dünyaya aid olduğunu göstərir.

Yanar zürafə ("The burning giraffe", 1937)

Tablo İspaniya vətəndaş müharibəsi dövründə çəkilib.

Əsərin əsas mövzusu qadın fiqurları və onların bədənindən çıxan çəkməcələrdir.

Dali Freydin psixoanaliz nəzəriyyəsinə pərəstiş edirdi və deyirdi ki, "İnsan bədəni yalnız gizli çəkməcələrlə açılan sirlərlə doludur".

Arxa fondakı yanar zürafə Dalinin müharibə dəhşətinə verdiyi reaksiyadır.

O, bu obrazı "erkək qiyamət canavarı" adlandırırdı.

Zürafənin yanması dünyanın məhvini və insanın çarəsizliyini simvolizə edirdi.

# 668 dəfə oxunub

Oxşar xəbərlər

"Səyahət ruhun bütün dərdlərinin dərmanıdır..." - Türkiyəli yazıçının "Bizə görə" kitabından sitatlar

"Səyahət ruhun bütün dərdlərinin dərmanıdır..." - Türkiyəli yazıçının "Bizə görə" kitabından sitatlar

12:00 4 iyun 2026
Gecə yoxlaması - Məşhur ispan yazıçının hekayəsi

Gecə yoxlaması - Məşhur ispan yazıçının hekayəsi

10:00 4 iyun 2026
Türk ədəbiyyatının "Mavi gözlü dev"i - Atatürk onunla görüşəndə nə demişdi?

Türk ədəbiyyatının "Mavi gözlü dev"i - Atatürk onunla görüşəndə nə demişdi?

16:00 3 iyun 2026
"Kosmik ritm", siyasi şah əsər, "Vyana qanı"... - "Valsın Kralı"ndan 5  məşhur əsər

"Kosmik ritm", siyasi şah əsər, "Vyana qanı"... - "Valsın Kralı"ndan 5 məşhur əsər

13:30 3 iyun 2026
"Bu cür hekayələri yazmaq qayğanaq bişirmək qədər asandır" - Hekayə müzakirəsi

"Bu cür hekayələri yazmaq qayğanaq bişirmək qədər asandır" - Hekayə müzakirəsi

12:00 3 iyun 2026
Həbsxanadan Parisin məşhur salonlarına... - Fransa Müasir İncəsənət Ensiklopediyasındakı yeganə azərbaycanlı rəssam

Həbsxanadan Parisin məşhur salonlarına... - Fransa Müasir İncəsənət Ensiklopediyasındakı yeganə azərbaycanlı rəssam

15:00 2 iyun 2026
#
#
Ana səhifə Yazarlar Bütün xəbərlər