Elmlər doktoru Nuridə Atəşiyə rəy verdi

Elmlər doktoru Nuridə Atəşiyə rəy verdi
5 dekabr 2013
# 12:20

Abid Tahirli, filologiya elmləri doktoru

Nuridə Atəşinin avtobioqrafik səpkidə, isti-isti, yatağını yığışdırmadan qələmə aldığı və «Kulis»də verilən şeirinin təsirsiz ötüşdüyünü söyləsəm, yalan olar. Kədərləndim, lakin duyğularımın bir poeziya nümunəsinin təsir gücü, qüdrəti ilə qətiyyən əlaqəsi yox idi, çünki bu əsər həmin keyfiyyətlərdən çox uzaqdır. Təsirləndim, lakin bu hisslərimin şairənin təsvir etdiyi «bütün gecələr əzablar içində qıvrılan, əzilən, şəhvətli, çılğın, daha atəşli vücudundan», “o gözəl, şux, daşı yaran döşlərindən», yaxud yerli-yersiz «ah-uf»larla dolu misraları ilə bağlılığı da yox idi, çünki yalançı sentimentalizm və zorən emosionallıq yaratmaq cəhdi o qədər üzdədir ki, şairənin səmimi olmadığı qabarıq və aşkar görünür. Məşədi İbad məclisindəki sual olmasın, bəs məni təsirləndirən nə olmuşdu?!

- insanın – indiki halda şairənin öz-özünü aldatması, öz faciəsini qələbə kimi yozması, yazması və onun oxucuya şedevr kimi sırınması cəhdi məni məyus etmişdi;

- bir alman ailəsinin iblis cildinə girmiş qadın tərəfindən dağıdılması məni təəssüfləndirdi;

- uca, ülvi dediyimiz məhəbbətin çirkin niyyət və yataqla murdarlanması, məhdudlaşdırılması, eyniləşdirilməsi məni üzdü;

- «ürəksiz, duyğusuz, eqoist, zalım» alman qadını Antiya, əslində, şairədən çox-çox yüksəkdə durur, zatən o, qüruru, səmimiliyi, təmizliyi ilə şər-şairə üzərində qələbə çalır. O, özünə dəyər verir, mənliyi var, şəxsiyyətinə hörmət edir. Sizcə, məğlub pişik kimi qabaqdan qalanı və ya qabın dibini yalayandır, yoxsa ailə dəyərini uca tutan?

- XX əsrin əvvəllərində M.Ə.Sabir bir para intelligentləri (bu sıraya onların bəzi xələflərini də biz əlavə edək) nəzərdə tutaraq istehza ilə yazırdı: «Neyləyirik, Fatma-Tükəzbanları, Annaları, Sonyaları yanlarıq». İndi-XXI əsrin əvvəllərində Nuridə Atəşi tam ciddiyyəti ilə Herbertləri təcəssüm və tərənnüm edir. Bərəkallah!

- sənətkarlıq, üslub baxımdan yararsız və poemadan da irihəcmli misra yığıntısının məzmununu cəmi bir cümlə ilə ifadə etmək olar: bir qadın öz hisslərini cilovlaya bilmir və bir ailəni dağıdır və bununla da tərcümeyi-halının, taleyinin ən ləkəli səhifəsini yazır, bəla burasındadır ki, bu əzazil və qeyri-insani hərəkəti ilə qürurlanır, təsəlli tapır və onu «Qafqaz cəngavəri»nin qələbəsi sanır. Təəssüf.

- şeirin bir bədii nümunə kimi dəyərsiz olduğu göz qabağındadır. Bəs ideyası, əhəmiyyəti necə? Əlbəttə, mən bunu «herbertizmə» çağırış, «ailə dağıtmağın ləzzətini dadmağa şirnikləndirmə» də hesab etmirəm. Lakin bu şeirin bir qadına-şairə nə qürbətdə, nə də Vətəndə başucalığı gətirmədiyi və gətirməyəcəyi də şübhəsizdir.

# 3188 dəfə oxunub

Oxşar xəbərlər

100 il əvvəl yazılanlar... - Nəcəf bəy Vəzirovun əsərləri bu gün aktualdırmı?

100 il əvvəl yazılanlar... - Nəcəf bəy Vəzirovun əsərləri bu gün aktualdırmı?

10:00 9 iyul 2026
"Görünür, ağcaqanadlar müəllifi çox narahat edib" - Hekayə müzakirəsi

"Görünür, ağcaqanadlar müəllifi çox narahat edib" - Hekayə müzakirəsi

12:15 8 iyul 2026
Ayasofiya qazisinin qara eynəyinin arxasında nə gizlənir? - Səlim Babullaoğlunun ən sirli kitabı haqqında

Ayasofiya qazisinin qara eynəyinin arxasında nə gizlənir? - Səlim Babullaoğlunun ən sirli kitabı haqqında

15:00 7 iyul 2026
"İnsanın içində öldürdüyü uşaq" - Rüstəm Dastanoğlu

"İnsanın içində öldürdüyü uşaq" - Rüstəm Dastanoğlu

15:00 7 iyul 2026
İnsan niyə qaranlığı seçir? – Mir Çingizin hekayəsində gizlənən həqiqət

İnsan niyə qaranlığı seçir? – Mir Çingizin hekayəsində gizlənən həqiqət

16:31 6 iyul 2026
Oxuduqca müəllifə inam artır, amma... - Vüsal Bağırlının "Vertrag"ı nə vəd edir?

Oxuduqca müəllifə inam artır, amma... - Vüsal Bağırlının "Vertrag"ı nə vəd edir?

18:47 3 iyul 2026
#
#
Ana səhifə Yazarlar Bütün xəbərlər