Elmlər doktoru Nuridə Atəşiyə rəy verdi

Elmlər doktoru Nuridə Atəşiyə rəy verdi
5 dekabr 2013
# 12:20

Abid Tahirli, filologiya elmləri doktoru

Nuridə Atəşinin avtobioqrafik səpkidə, isti-isti, yatağını yığışdırmadan qələmə aldığı və «Kulis»də verilən şeirinin təsirsiz ötüşdüyünü söyləsəm, yalan olar. Kədərləndim, lakin duyğularımın bir poeziya nümunəsinin təsir gücü, qüdrəti ilə qətiyyən əlaqəsi yox idi, çünki bu əsər həmin keyfiyyətlərdən çox uzaqdır. Təsirləndim, lakin bu hisslərimin şairənin təsvir etdiyi «bütün gecələr əzablar içində qıvrılan, əzilən, şəhvətli, çılğın, daha atəşli vücudundan», “o gözəl, şux, daşı yaran döşlərindən», yaxud yerli-yersiz «ah-uf»larla dolu misraları ilə bağlılığı da yox idi, çünki yalançı sentimentalizm və zorən emosionallıq yaratmaq cəhdi o qədər üzdədir ki, şairənin səmimi olmadığı qabarıq və aşkar görünür. Məşədi İbad məclisindəki sual olmasın, bəs məni təsirləndirən nə olmuşdu?!

- insanın – indiki halda şairənin öz-özünü aldatması, öz faciəsini qələbə kimi yozması, yazması və onun oxucuya şedevr kimi sırınması cəhdi məni məyus etmişdi;

- bir alman ailəsinin iblis cildinə girmiş qadın tərəfindən dağıdılması məni təəssüfləndirdi;

- uca, ülvi dediyimiz məhəbbətin çirkin niyyət və yataqla murdarlanması, məhdudlaşdırılması, eyniləşdirilməsi məni üzdü;

- «ürəksiz, duyğusuz, eqoist, zalım» alman qadını Antiya, əslində, şairədən çox-çox yüksəkdə durur, zatən o, qüruru, səmimiliyi, təmizliyi ilə şər-şairə üzərində qələbə çalır. O, özünə dəyər verir, mənliyi var, şəxsiyyətinə hörmət edir. Sizcə, məğlub pişik kimi qabaqdan qalanı və ya qabın dibini yalayandır, yoxsa ailə dəyərini uca tutan?

- XX əsrin əvvəllərində M.Ə.Sabir bir para intelligentləri (bu sıraya onların bəzi xələflərini də biz əlavə edək) nəzərdə tutaraq istehza ilə yazırdı: «Neyləyirik, Fatma-Tükəzbanları, Annaları, Sonyaları yanlarıq». İndi-XXI əsrin əvvəllərində Nuridə Atəşi tam ciddiyyəti ilə Herbertləri təcəssüm və tərənnüm edir. Bərəkallah!

- sənətkarlıq, üslub baxımdan yararsız və poemadan da irihəcmli misra yığıntısının məzmununu cəmi bir cümlə ilə ifadə etmək olar: bir qadın öz hisslərini cilovlaya bilmir və bir ailəni dağıdır və bununla da tərcümeyi-halının, taleyinin ən ləkəli səhifəsini yazır, bəla burasındadır ki, bu əzazil və qeyri-insani hərəkəti ilə qürurlanır, təsəlli tapır və onu «Qafqaz cəngavəri»nin qələbəsi sanır. Təəssüf.

- şeirin bir bədii nümunə kimi dəyərsiz olduğu göz qabağındadır. Bəs ideyası, əhəmiyyəti necə? Əlbəttə, mən bunu «herbertizmə» çağırış, «ailə dağıtmağın ləzzətini dadmağa şirnikləndirmə» də hesab etmirəm. Lakin bu şeirin bir qadına-şairə nə qürbətdə, nə də Vətəndə başucalığı gətirmədiyi və gətirməyəcəyi də şübhəsizdir.

# 3329 dəfə oxunub

Oxşar xəbərlər

Ədəbiyyatın görünən üzü aldadıcıdır – Bir hekayənin arxasındakı ikinci dünya

Ədəbiyyatın görünən üzü aldadıcıdır – Bir hekayənin arxasındakı ikinci dünya

13:00 24 sentyabr 2026
"Yazıçılar Birliyinin 3000 üzvündən hansı sabun köpüyüdür?" - Azərbaycan ədəbiyyatının ən çox şişirdilmiş əsərləri haqqında

"Yazıçılar Birliyinin 3000 üzvündən hansı sabun köpüyüdür?" - Azərbaycan ədəbiyyatının ən çox şişirdilmiş əsərləri haqqında

12:00 24 sentyabr 2026
İnsan torpağı itirəndə, əslində, nəyi itirir? - "Torpağın ruhu" haqqında

İnsan torpağı itirəndə, əslində, nəyi itirir? - "Torpağın ruhu" haqqında

13:25 23 sentyabr 2026
“Öldür və qoy ölsün” ideologiyasına qarşı “Yaşa və qoy yaşasın” şüarı...  - Müharibə romanları necə olmalıdır?

“Öldür və qoy ölsün” ideologiyasına qarşı “Yaşa və qoy yaşasın” şüarı... - Müharibə romanları necə olmalıdır?

12:00 23 sentyabr 2026
Alter-eqosu haqqında əsərləri ilə məşhurlaşan yazıçı - Markes yaxın dostu Alvaro Mutisi   necə adlandırmışdı?

Alter-eqosu haqqında əsərləri ilə məşhurlaşan yazıçı - Markes yaxın dostu Alvaro Mutisi necə adlandırmışdı?

10:00 22 sentyabr 2026
Stiven Kinq: “Dəhşət ədəbiyyatı" çağdaş dövrün insanına daha yaxın ədəbi janrdır..."

Stiven Kinq: “Dəhşət ədəbiyyatı" çağdaş dövrün insanına daha yaxın ədəbi janrdır..."

14:00 21 sentyabr 2026
#
#
Ana səhifə Reels Yazarlar Xəbərlər