news-inner
clock12:46 calendar-gray 11 Mart 2014 view-gray1799 dəfə oxunub
view-gray1799 dəfə oxunub

İlk və son 8 Mart hədiyyəsi - “ƏŞYALAR VƏ SÖZLƏR”

“Əşyalar və sözlər” layihəsindən Vüsalə Məmmədovanın “Ətir” məqaləsini təqdim edirik.

Ona qoca nənə deyirdik. Atamın nənəsi idi. Sandığı hekayələrlə dolu olardı. Lap Dovlatovun “Çamadan”ı kimi...

Hər dəfə onu açanda hamımız nağıl dinləyir kimi sandığın ətrafına yığışırdıq. Həmişə ən üst qatda iki ədəd heyva görərdin – “Qoy iyi paltarlara çıxsın, sabah başımı yerə qoyanda sandığımı açan goruma söyməsin” deyərdi...

Orada onun yetmişdən çox yaşı olan gəlinliyi yatırdı. Ona toxunmağımıza icazə verməzdi. Ancaq özü nişan üzüyü qırışlarının arasında itib-batan əlləri ilə hər dəfə gəlinliyinə sığal çəkər, nələr xatırladığını bircə özü bilər, onu kimin tikdiyini, necə geydiyini, sonralar kimlərin onunla gəlin köçdüyünü, çox erkən yaşlarından ərə getdiyini, gizli bir utancla toydan sonra bir neçə il qaynanası ilə bir yerdə yatdığını da deyərdi... anlamazdıq...

Qoca nənəmin bir qızı – bizim nənəmiz dünyaya gəlir. Ancaq bu sevinc uzun sürmür. Çox çəkmir ki, əri rəhmətə gedir. Qucağındakı südəmər körpəsiylə tənha qalan qızcığaz yaşlı, dul bir kişiylə ailə qurmalı olur. Bircə balası qarın dolusu yemək yeyə bilsin deyə, babası yaşda bir kişinin qadını olur, onun yeddi uşağına analıq eləyir...

Doğma qızı – nənəm dünyasını dəyişənə qədər evimizin ən əziz qonaqları qonşu rayondan gələn, həmən o artıq çoxdan ev eşik-sahibi olmuş yeddi uşaq və onların ailəsi idi... Nənəm toyda bayramda ən bahalı parçalardan paltar geyər, ən nəfis şalları bağlayardı. Əlbəttə, bunlar ərinin müəllim maaşına göz dikən qızının imkanı daxilində deyildi. Amma qonşu rayonda yaşayan, ona “bacı” deyən yeddi uşağı yığışıb ona ən yaxşı hədiyyələri alırdılar.

Onların öz aralarında qeyri-adi bir sevgi var idi. Onlar nənəmi əzizləyər, nənəmsə onlar haqda “Allah atalarına rəhmət eləsin, çətin vaxtımda başsız qızıma yiyə durdu” deyərdi...

Nənəmin sandığı əməlli başlı xatirələr muzeyi idi. Orada o yeddi uşağın xatirələri də cağbacağ

saxlanırdı: filan qızının ilk tələbə təqaüdündən ona aldığı şal... filan qızının ilk maaşından aldığı donluq... filan qızının nişanında xonçadan götürüb saxladığı konfetin kağızı... Hamısı belə bir-birindən bəxtəvər şahidlər...

Sandığın dibində, ən məhrəm yerində isə üstündə gəlinliyindən də bərk əsdiyi bir şey də var idi.

Zərər verər deyə ona özü belə dəymirdi. Hər dəfə onu götürmək üçün sandığı tam boşaldar, şəhadət barmağını ehtiyatla uzadıb həmişə eyni yerinə (Səbəbi ancaq özünə məlum idi) titrək əlləri ilə sığal çəkər... Göz yaşları axmağa macal tapmamış üzünün saysız-hesabsız qırışlarında yox olardı...

Dodağının altında ah çəkə-çəkə pıçıldayar, – “Bura balamın əlləri dəyib” deyərdi...

Doxsanı haqlamış nənəmi ağrıdan sovetlərin vazkeçilməz ətiri “Bıt mojet” idi.

Sandıqda öz missiyasını gözləyən o ətir haqda ailəmiz, qohumlarımız, dostlarımız, hətta qonşularımız belə bilirdi. Birdən kimsə unudar deyə, nənəm evə gələn hər kəsə bu haqda danışır, vəsiyyət edər, – “Mən öləndə o ətri üstümə səpərsiz” deyərdi.

Ətrin hekayəsindən agah olmayanlar isə zarafatca – “Ay nənə, ətir vurmayanda o dünyada adamıqəbul eləmirlər?” deyib gülərdilər...

...Bu ətir şüşəsi ilk oğlan nəvəsinin – atamın ona aldığı 8 Mart hədiyyəsi idi. Atasını doyunca görməyən, ərini tez itirən, oğulsuz, ikinci ərinin uşaqlarına ana olan, qısası, həyatında heç vaxt doğma kişi olmayan qoca bir qadının ilk doğma, yalnız özününkü olan kişinin hədiyyəsi. Axır ki, bir kişi ona təmənnasız sevgisini göstərmişdi – “Mənə uzadıb dedi ki, ay nənə, sənə almışam. Ətir xoşlayansan!”

Dörd gün sonra... atam avtomobil qəzasında həlak olur... Onun nə son nəfəsini görən, nə də son sözlərini eşidən olub... Arzuları, planları nə imiş, onu da bilən olmayıb... Ailəmizdə onunla bağlı hərənin öz nisgili, öz arzusu var idi. Nənəm isə həyatında onu təmənnasız sevən tək kişinin – ilk oğlan nəvəsinin 8 Mart hədiyyəsini açmadığı üçün yanıb tökülür, son mənzilə – onunla görüşə gedəndə həmən ətri vuracağı günü çox böyük bir həsrətlə gözləyirdi – “Qoy nənəsi ölmüş bədbəxt balam görsün ki, onun hədiyyəsini vurmuşam...”

Bu nənəmin həyatında aldığı ilk və son ətir hədiyyəsi idi...

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Respublika Uşaq kitabxanası yeni layihəsinin ilk mövzusunu Milli Musiqi Gününə həsr edib
09:59 19 Sentyabr 2020
Mətbəxdə cazibəsini itirən qadının dramı
09:00 19 Sentyabr 2020
Üzeyir Hacıbəyovun felyetonu: “Cin”
21:01 18 Sentyabr 2020
Açıq havada premyera oldu – İlk dəfə
19:01 18 Sentyabr 2020
Onlar "Ginnesin rekordlar kitabı"na daxil oldular - Fotolar
18:40 18 Sentyabr 2020
"Arşın mal alan" Bolqarıstan teatrında səhnəyə qoyuldu
18:00 18 Sentyabr 2020
Sarı camış - Kamal Abdulladan yeni hekayə
17:22 18 Sentyabr 2020
Azərbaycanın “Avroviziya-2021”də iştirakı təsdiqləndi
16:38 18 Sentyabr 2020
Üzeyir Hacıbəylinin xatirəsi anıldı
15:51 18 Sentyabr 2020
Dostunun qızıl saatını oğurlayan Vüqar, ərindən iyrənən Validə... – Səriyyə xala iş başında
15:10 18 Sentyabr 2020
“Qalatasaray”ın qələbəsinə sevinən kölə təfəkkürü – Sərdar yazır...
14:32 18 Sentyabr 2020
İntim görüntülərlə şantaj olunan qadın nə etməlidir? – Mütəxəssis rəyi
13:39 18 Sentyabr 2020
Mədəniyyət Nazirliyi: "Fəxri adlara namizəd olanları müstəqil komissiya seçəcək"
13:10 18 Sentyabr 2020
Şabanın adı filmlərinin çəkildiyi küçəyə verilib
12:47 18 Sentyabr 2020
Pula görə təhsilini yarımçıq qoydu, repressiyadan təsadüfən xilas oldu, xanımı başqa qadınla evlənməsini istədi – Üzeyir bəydən maraqlı faktlar
12:08 18 Sentyabr 2020
Müəlliməni intihara aparan səbəb
11:36 18 Sentyabr 2020
Musiqi Günü ilə bağlı elektron baza hazırlanıb - Link
11:02 18 Sentyabr 2020
Tanınmış yazıçı vəfat etdi
10:33 18 Sentyabr 2020
27 yaşda intihar edən müəlliməyə gecikmiş təsəlli
10:04 18 Sentyabr 2020
Bəy!
09:36 18 Sentyabr 2020