news-inner
clock15:50 calendar-gray 11 Oktyabr 2013 view-gray1748 dəfə oxunub
view-gray1748 dəfə oxunub

Lenin ziyalıları bu paroxoda yığıb xaricə göndərdi TARİX

Müxtəlif fikirli insanların taleləri qaynar qazanı xatırladır. Aclıq, səfalət, viranə həyat və insanların başı üzərində vıyıldayan güllələr. Bu simbioz ziyalıları və bisavadları, sağlam və xəstələri, bir sözlə, hər kəsi dəli edirdi. Sovet hökuməti mənəvi düşmənlərini - başqa cür düşünənləri məhv etmək üçün hər şeyə hazır idi. Nəticədə, 1917-22-ci illərdə inqilab tribunallarının qərarlarına əsasən 140 min insan güllələndi. 2 milyondan artıq insan mühacirətə getdi.

1922 – ci il 10 avqustun tarixində Mərkəzi Komitə “İnzibati sürgünlük” haqda dekret qəbul edir. Bu dekretin əsasında “inqilaba qarşı xüsusi fəal ünsürlər” - mədəniyyət xadimləri Rusiyadan sürgün edilir. Bu ünsürlərin arasında F. A. Stepun (1884-1965), S. L. Frank ( 1877-1950), N. A. Berdyayev (1874-1948), E. İ. Zamyatin (1884-1937), L. P. Karsavin (1882-1952) və başqaları vardı. Mədəniyyət xadimlərinin çoxu ölkədən getmək istəmirdi. N. A. Berdyayev yazır: “Mənə deyəndə ki, sən sürgün edilirsən, məni kədər bürüdü.” L. P. Karsavin isə “Rusiyanın gələcəyi mühacirətdə deyil” yazırdı. Lakin onları eşidən yox idi.

91 il əvvəl, 1922-ci il 22 sentyabrda “Fəlsəfə gəmisi” Petroqraddan yola düşür.

Sentyabrın 29-da “Oberburqomistr Xaken” adlı paroxodPetroqraddan hərəkət edir. Bu paroxodunsərnişinləri filosoflar - N. A. Berdyayev, S. L. Frank, M. A. Osorgin və başqaları idi. Sentyabrın 30-da paroxod təxminən Moskva və Kazandan 30-33 sərnişinlə (ailələri ilə birlikdə 70 nəfər) Ştettinə çatır.

1922-ci ilin noyabrının 16-da Petroqraddan “Prussiya” adlı paroxodtərpənir. Bu paroxodda N. O. Losski, L. P. Karsavin və başqaları (ailələri ilə birlikdə cəmi 44 nəfər) sürgün edilir.

V. S. Memetov qeyd edir ki, inqilabdan əvvəlki ziyalıların sürgün edilməsinin səbəbi yeni iqtisadi siyasətin keçirilməsi ilə bağlı onların siyasi fəallıqlarının qarşısını almaq idi.

Burda qeyd etmək vacibdir ki, sovet hökuməti onların inadkarlığına baxmayaraq, ziyalılar olmadan dolana bilmirdi. Bəzi ziyalılar siyasi toqquşmalardan kənarda qalıb Sovet Rusiyasında işləməyə davam edirdilər – V. İ. Vernadski (1863-1945), İ. P. Pavlov (1849-1963), K. E. Siolkovski (1857-1935), N. E. Jukovski (1847-1921), İ. M. Qubkin (1871-1939), K. A. Timiryazev (1843-1920) və başqaları. V. S. Memetovun fikrincə sovet ziyalılarının müəyyən hissəsi 1917-ci ilin payızından inqilabı dəstəkləyən görünürdü. Bura V. Bryusov (1873-1924), A. A. Blok (1880-1921), V. V. Veresayev (1867-1945), Q. A. Gilyarovski (1855-1935) daxil idi. İlk zamanlarda isə hətta A. İ. Kuprin (1870-1938) və F. İ. Şalyapin (1873-1938) da “yeni dünyanın quruluşunu” sevinclə qarşıladılar. 1919-cu ildə A. İ. Kuprin mühacirətə getdi. 1922-ci ildə F. İ. Şalyapini “reneqat” və “buqələmun”, “proletarların maraqlarına zidd ünsür” elan edərək vətəndaşlıqdan məhrum etdilər.

Bununla yanaşı, mühacirlər Rusiyanı Avropa həyatına qaytarmaq fikirlərindən əllərini üzmədilər.

M. E. Qlavatskinin fikrincə fərqli düşünən ziyalıların mühacirəti ölkənin daxili siyasətinin inkişafında məntiqi addım idi. İqtidarla ziyalıların arasındakı münasibəti uyğunsuzluq adlandırmaq olardı. Nədə? Sözə, fikrə müxtəlif münasibətdə. Ziyalılarla dialoq aparmağın əvəzində isə Sovet hökuməti onları mühacirətə göndərdi.

Hal-hazırda da Rusiyada mühacirət davam edir. Rusiyanı əsasən hüquqşünaslar, iş adamları, alimlər, eləcədə müxtəlif sahələrinmütəxəssisləri tərk edir. Xüsusən də texniki sahədə...

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Azərbaycanlı fotoqraflar beynəlxalq fotomüsabiqədə 4 qızıl medal qazandılar
18:41 02 İyul 2020
Eşşək obrazına görə ərini tərk edən qadın – Əyyub Qiyasdan yeni hekayə
18:04 02 İyul 2020
Kosmosun qoxusu necədir? - NASA-dan 2 il əvvəl bunu düşünən azərbaycanlı
17:23 02 İyul 2020
Səməd Vurğunun şeirlər kitabı Türkiyədə nəşr olundu
16:41 02 İyul 2020
“Durna balığı” onlayn göstəriləcək
15:48 02 İyul 2020
Bakıda böyüyən yazıçının Avropada bestsellər olan romanı - O, rus çarına niyə "dünyanın ən bədbəxt adamı" deyirdi?
15:02 02 İyul 2020
Roma papasını lağa qoyan film çəkildi
14:15 02 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
13:29 02 İyul 2020
Bəhram Bağırzadədən xoş xəbər
12:48 02 İyul 2020
“Laçınım” mahnısını efirə verməyə qorxdu, ailəsini mətbuatdan gizlətdi, qripin qurbanı oldu – Adını yanlış bildiyimiz Əməkdar artist
12:10 02 İyul 2020
Tələbə qız məşhur Azərbaycan romanından yazdı
11:49 02 İyul 2020
“Biz Kann festivalına ermənilərdən əvvəl getmişik” - Nazirlikdən açıqlama
11:15 02 İyul 2020
Kannda erməni biabırçılığı ilə bağlı Nazirliyə suallarım
10:37 02 İyul 2020
Dünyaca məşhur roman Azərbaycanda nəşr edildi
10:09 02 İyul 2020
Tağıyev bulağında qətl söhbəti – Ayxan Ayvazın yeni reportajı...
09:00 02 İyul 2020
Dünyanın ən böyük aforizm ustasından əzbərlənəsi 15 nümunə
21:02 01 İyul 2020
Ermitaj muzeyi açılır
18:42 01 İyul 2020
Uşaq arabasına qoşulan fil – Yazıçı Şahmar haqda esse
18:04 01 İyul 2020
"Ulduz"un iyun sayı nəşr edildi
17:12 01 İyul 2020
Röya koronavirus testindən keçib
16:29 01 İyul 2020