news-inner
clock11:01 calendar-gray 31 Avqust 2020 view-gray2016 dəfə oxunub
view-gray2016 dəfə oxunub

Qəribsədiyimiz bağça müəllimləri

Aylardır koronavirus epidemiyasına görə məktəb və bağçlar fəaliyyətini dayandırıb. Məktəblər onlayn sistemə keçməklə qismən də olsa bu boşluğu doldura bildi. Amma bağçaların boşluğunu doldurmaq üçün heç bir alternativ yol olmadı.

İşləyən anaların kabusuna çevrilən bu 6 ayın sonunda Operativ Qərargahın verdiyi qərar əsl bayram əhval-ruhiyyəsi yaratdı. Sentyabrın 15-də məktəb və bağçaların fəaliyyəti bərpa olunacaq.

Karantin dövründə ən çox qəribsədiyimiz adamlar bağça müəllimələri və dayələr oldu. Bunun yaxşı ana, yaxşı ata olub-olmamaqla qəti əlaqəsi yoxdur. İşləyən ana olmaq onsuz da övladına yetərli qədər sevgi, diqqət verə bilməməyin iztirabını yaşamaq deməkdir. İşləyən ana olmaq uzun və yorucu bir marafonda qaçmaq kimi bir şeydir. Dəstək verən insanlar olsa da, yenə bu yolu hər zaman tək başımıza qaçırıq.

Bu baxımdan da əgər işləyən anasınızsa, üstəlik uşaqlarınız ipə-sapa yatmayan, gəzən fəlakətdirsə, bu xəbərin özü ilə gətirdiyi sevincin yüz illik müharibədən sonra qazanılan qələbə sevincinə bərabər olduğunu anlamaq çətin olmamalıdır. Pandemiya dövründə uşaqların bu “ev həbsi” bizimlə yanaşı onların da psixoloji vəziyyətini alt-üst etdi.

Karantin dövrü bizlər, yetkin insanlar vəziyyətin yaratdığı çətinliklərdən çox rahatlıqla gileylənərək daxilimizdəki mənfi enerjinin təsirindən qismən də olsa xilas olub rahatlıq tapa bildik. Amma bu vəziyyətin, fikrini hələ tam ifadə etmək qabiliyyəti formalaşmayan körpələr üçün necə böyük travmalara yol açdığını anlaya bildikmi?

Bağçaların bağlanması təkcə valideynlərin deyil həm də - hətta deyərdim, ən çox göydələnlərdəki dörd divar arasına sıxışan, bütün məşğuliyyətlərdən, oyunlardan kənar qalan körpələrin kabusuna çevrildi. Bütün toplumlarda hər zaman baş verən şey pandemiya dövründə də özünü təkrarladı. Bütün dövrlərdə müharibələr, qlobal faciələr haqqında çəkilən filmlərdə, yazılan romanlarda hər zaman üstünlük böyüklərin gözü ilə təsvirə verildi. Uşaqların bu hadisələrdə çəkdiyi iztirablar çox zaman göz ardı edildi. Eyni hal karantin müddətində də baş verdi.

Özümü uşaqların yerinə qoyanda bağçaların bağlanmasına ən böyük üsyanın onların içində baş qaldırdığını hiss etdim. Məsələn, dünyanın düz vaxtında hər səhər qızımı yuxudan oyandırıb bağçaya aparmaq zülmünü yaşayırdım. “Mən bağçaya getmək istəmirəm” sözü karantin dövründə “Ana bağçalar nə vaxt açılır” sözü ilə əvəz olunanda anladım ki, bu müddət ərzində əslində uşaqlar bizə yox, biz uşaqlara əziyyət vermişik.

Doğuşdan hiperaktiv olan uşaqlar karantin dövründə ikiqat aqressiv oldular. İçlərində toplanan enerjini çıxarmağa yeri olmayan körpələr anaların evdə yaratdığı qayda-qanuna tabe olmamaqla çıxarmağa başladılar. Sındırmaq, dağıtmaq, zərər vermək istəkləri əslində onların mövcud vəziyyətə üsyanları idi. Amma ölkəmiz də daxil olmaqla bir çox Avropa ölkələrində bu dövrü şiddətsiz ötüşdürən çox az valideyn oldu. Pandemiya dövründə ailədaxili şiddətin, uşaqlara qarşı zorakılıq hallarının çoxaldığı müşahidə edildi. Daima çöldə-bayırda vaxt keçirməyə alışan müasir dövrün insanı 24 saat evdə uşaq hay-küyünə, kaprizinə dözə bilmədi.

Hardan baxsan, bağçaların bağlanması körpələrin mənəvi travması demək idi. Virus var deyə çölə-bayıra çıxmayan uşaqlar aylar sonra ictimai yerlərdə idarəetmələrini itirdilər. Anası evdar qadın olan uşaqlar hər iki valideyni işləyən uşaqlara nisbətən daha şanslı sayıldı bu müddətdə. Mənim kimi günün 8-10 saatını işdə olan anaların övladları ilə ünsiyyəti səhər evdən çıxanda səhər yeməyini yedirib, axşam evə qayıdanda çimizdirib yatırtmaqdan ibarət oldu.

Bir vaxtlar tətil günlərini, şənbə-bazarı iplə çəkən uşaqları karantin dövründə ev sıxmağa başladı. Uşaqların bağça intizarını həm də qızımın və yeni-yeni dil açan oğlumun tez-tez bağçadakı uşaqların, müəllimələrin adını çəkməsindən, orda necə yemək yediklərini, oynadıqlarını təsvir etmələrindən anladım.

Mənim üçün kədərli tərəfləri də var idi bu vəziyyətin. Məsələn, bağçaya gedəndə arxamca saatlarla göz yaşı tökən, bağçadan götürəndə üstümə yüyürən qızımın mənə qarşı artıq o həsrəti itdi. Onun üçün artıq mənim evdən hər gün çıxıb işə getməyim adi bir hala çevrilib.

Qızımın son iki aydır hər gün “Bağça nə vaxt açılır? “sualına dünən axşam dəqiq cavab verdim. “Yess” nidaları ilə evdə bayram edən uşağın sevinci aylardır bağçaların bağlanmasına üsyan etdiyim üçün içdən-içə çəkdiyim xəcalət hissimə bir sipər oldu. Özüm-özümə haqq qazandırdım ki, mən bağçaların açılmasını əslində övladım üçün istəyirdim. Çünki uşaqlar ən sadə və klassik təbirlə desək, sabahın böyüklərdir və bu körpələr həm də bizim ortaq yaddaşımız, şüuraltımızdır. Fikir verin, təbiət belə onları mühafizə edir.

Bildiyimiz kimi dünyanı ağzına alan koronavirus epidemiyası uşaqlar üzərində təsirli deyil. Onlar yoluxmayacaqları bir xəstəlik fonunda böyüklərə görə karantin qurbanları oldu. Qlobal bir travma yaşadığımız bu günləri necə idarə etdiyimizin, yaxud edə bilməməyimizin nəticəsini gələcəkdə bu uşaqların davranışında görəcəyik.

news-inner-user
Günel Musa

116 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

41 yaşını qeyd edən kəlbəcərli şair: “Elə ən çətini də budur” - Müsahibə
14:20 04 Avqust 2021
Varisin romanı Türkiyədə çap olundu
14:20 04 Avqust 2021
Anar: “Məndən Təhminənin telefonunu istəyirlər”
13:30 04 Avqust 2021
Belarus qızı ovlamaq istəyirdim, dənizdə boğuldum – Gənc yazarın Antalya xatirəsi
12:30 04 Avqust 2021
Gənc rəssamlar üçün ustad dərsləri - Ödənişsiz
12:03 04 Avqust 2021
Azərbaycanlı şair Türkiyədəki yanğına şeir yazdı – Mətn
11:12 04 Avqust 2021
Atam öləndə mənə "iş" tapan müəllimim - Ayxan Ayvaz yazır
10:47 04 Avqust 2021
Yazıçı həmkarını sərt tənqid etdi: “Fiaskodur!”
10:03 04 Avqust 2021
İspanca çıxan “Nəsimi poeziyası” kitabı təqdim olunub
09:37 04 Avqust 2021
Sən əvvəl qoymurdun sevəm səni – Nərmin Kamaldan yeni şeirlər
09:01 04 Avqust 2021
Falçı ona cavan öləcəyini söyləmişdi – Zərdüşt Şəfinin kədərli həyatı
21:00 03 Avqust 2021
Milli Qəhrəman haqqında sənədli film çəkilib
19:00 03 Avqust 2021
Anar Kərimov Yunus Əmrə İnstitutunun nümayəndə heyətini qəbul edib
18:41 03 Avqust 2021
İki dil bilmək uşaqların nitqinə ziyandırmı?
18:21 03 Avqust 2021
Dünya bir pəncərədir - Rasim Nəbioğlu yazır
17:42 03 Avqust 2021
Eyni səngərdə döyüşən ata-oğul, ərinin tabutuna girən qadın, əkiz qardaşların əkiz məzarı - 44 günlük müharibədən 44 qeyri-adi fakt
17:01 03 Avqust 2021
Aktrisanın adına saxta profil açıldı
16:34 03 Avqust 2021
Yeni sədr hər kəsi əməkdaşlığa çağırdı
15:45 03 Avqust 2021
Rus qadını evinə qonaq çağırdı, ərini içirtdi... – Xəyanət haqqında hekayə
15:01 03 Avqust 2021
Bakı Beynəlxalq Qısa Filmlər Festivalı keçiriləcək
14:15 03 Avqust 2021