writer1

Qismət

Məqalə sayı

182
clock12:38 calendar-gray 19 Noyabr 2012 view-gray2237 dəfə oxunub
view-gray2237 dəfə oxunub

Qismət şeirin ölümündən yazdı

Poeziya tarixi ilə bağlı kitabların birində əla bir əhvalat oxumuşdum. Müəllifini əfsus ki, xatırlamıram. Əhvalat belədir: Nyu-Yorkda, Bruklin körpüsündə kor bir kişi dilənirmiş və gün boyu yanından keçən adamlardan ancaq üç-dörd nəfər ona fikir verir, xırda-xuruş kömək edirmiş. Kor dilənçi əlindəki kağıza belə bir yazı yazdırıbmış:"Mən koram, yardım edin, pula ehtiyacım var".

Bir gün həmin körpüdən keçən adamlardan biri ( çox güman ki, o şair imiş) dilənçiyə yaxınlaşıb deyir:"İstəyirsənsə, mən sənin əlindəki kağızın arxasına bir cümlə yazım, sənə kömək eləyənlər çoxalsın". Dilənçi razılaşır, yardımsevər adam kağızı alıb arxasına nəsə yazır və ordan uzaqlaşır.

Axşamüstü həmin adam yolunu yenə ordan salır və dilənçidən "işlərin" necə getdiyini xəbər tutur. Dilənçi dil-boğaza qoymadan kişiyə razılıq eləyir. "Neçə illərdi burda dayanıram, bugünki qədər çox pul yığmamışdım, siz kağıza nə yazmısız, cənab?"

Kişi gülümsəyir və deyir:"Kağıza yazdım ki, bahar gəlir, amma mən onu görə bilməyəcəm..."

Bu əhvalat klassik "poeziya nədir?" sualını sadə şəkildə izah edir və bu tərəfinə görə mənim üçün dəyərlidir. Təbii ki, bu əhvalatın bətnində insanların duyğularından istifadə edib, mənfəət güdən Karnegivari bir tərəf də var. Karnegi sevgisi təxminən belədir : hamını sev, çünki işin düşə bilər. Bu əhvalat estetik tərəfi ilə nə qədər gözəldirsə, merkantil tərəfi ilə o qədər təhlükəlidir.

Tez-tez kitab evlərində gəzməyi sevirəm, konkret hansısa kitabı almaq planım olmasa da, kitabların içində olmaq əhvalımı düzəldir, enerjim birə beş artırır. Ötən gün yenə bir-iki kitab evinə baş çəkdim və zaman-zaman keçirdiyim bir hissi yenidən yaşadım. Hardadı şeir kitabları? Cəhənnəm buradır? Başa düşürəm, bütün zamanlar şair də, şeir kitabları da, nasirlərdən, nəsr kitablarından az olub, amma bu "az" yəqin ki, heç vaxt bizdəki qədər çox olmayıb.

Tez-tez belə söhbətlər eşidirəm : şeir ölüb. Ölübmü ? Ölübsə, bizim niyə xəbərimiz olmayıb, nə vaxt götürdülər şeirin cənazəsini, hardadı yetimin məzarı? İçimdən bir səs mənə deyir ki, bu yalançı ölüm xəbərini yayanlar oxucunu bestseller tələsinə düşürən, ədəbiyyatın inkişafını "şeirdən nəsrə doğru" kimi formulə edən, böyük sənətin mahiyyətini qazanc üçün kütləviliyə qurban verən, sadəliklə səthiliyi qarışdıran naşirlərdi. Deyəsən bizim oxucularımız da, naşirlərimiz də, elə nasirlərimiz də, hələ elə düşünürlər ki, şeir bekara şeydir.

Orxan Vəli yaxşı deyir:"Siz asanca oxuduğunuz şeirin, asanmı yazıldığını düşünürsüz?"

Bizdə klişeləşmiş bir düşüncə var ki, guya şeir yalnız hissin məhsuludur və nəsr isə ağlın. Halbuki, şeir bəlkə də nəsrdən də çox ağlın məhsulu ola bilər və nəsr də emosiyanın, hissin. Poeziyanın da, prozanın da içində duyğu da, düşüncə də bərabər hüquqa malikdir.

Mənim üçün şeiri sevməyən adamlar həmişə qorxulu olub. Mallermedən bir sitat yerinə düşür:"Şeir sözlərin dinidir". Çox sevdiyim kitab evlərinin mənə zaman-zaman bestseller cəhənnəmini xatırlatması yəqin ki, bununla bağlıdır.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

"Sabir Rüstəmxanlı ilə Sirus Təbrizlini atam bu otaqda barışdırdı" - Sabir Əhmədlinin evindən reportaj
21:01 10 İyul 2020
Türkiyəli aktyor ölümlə təhdid olunur
18:17 10 İyul 2020
Əti, sümüyü var, qanı yoxdur – Həmkarları İlham Əzizi tənqid edir...
17:29 10 İyul 2020
Berqmanın filmi əsasında serial çəkilir
16:39 10 İyul 2020
Azərbaycanlı müğənni koronavirusdan sağaldı
15:50 10 İyul 2020
Əliağa Vahidi ölümdən qurtaran dostu - Maraqlı faktlar
15:07 10 İyul 2020
Dördbucaqlı qətl hadisəsi – Əli Şirin Şükürlü yazır
14:20 10 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
13:39 10 İyul 2020
"Heç yerə çıxarda bilmirik" - Vaqif Bayatlıdan xəbər var
12:52 10 İyul 2020
Süni şöhrətə qaçan gənc şair və Allahın “cangüdənləri” – Sərdar Amin yazır...
12:15 10 İyul 2020
Tarık Akanın heç yerdə bilinməyən söhbəti
11:12 10 İyul 2020
Səni sevən öldü, zalım – Səhər Əhməd yazır...
10:35 10 İyul 2020
Notr-Dam kilsəsi yenidən bərpa ediləcək
10:01 10 İyul 2020
Dodağının altında məni söyüb qarğıyırdı - Bircənin romanı
09:00 10 İyul 2020
Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020