writer1

Rasim Qaraca

Məqalə sayı

5
clock10:35 calendar-gray 21 May 2020 view-gray1865 dəfə oxunub
view-gray1865 dəfə oxunub

Ciddi xətalara yol vermişik

Yazıçı-publisist Ayxan Ayvazın tərcüməçilərlə bağlı yazdığı tənqidi yazı polemikaya səbəb olub. Kulis.az yazıda adı çəkilən və tənqid olunan “Alatoran” nəşriyyatının rəhbəri, şair-yazıçı Rasim Qaracanın mövzu ilə bağlı yazısını təqdim edir.

Ayxan Ayvazın məqaləsində haqlı məqamlar çoxdur. Tərcümə probleminə dair ciddi araşdırma yazılarına ehtiyac var. Xüsusən “Alatoran” kitabları haqqında dedikləri tənqidi qəbul edirəm.

Əvvəlki nəşrlərimizdə ciddi xətalara yol vermişik, get-gedə bu xətaları düzəltməyə çalışırıq. İstər “Alatoran”, istər “Qanun” və digər nəşriyyatlar haqqında topdan bir cümləylə fikir bildirməyi doğru saymıram, prosesdir, hər cürə hallar olur və bəzən bir yazıçının da bütün hekayələri yaxşı olmaya bilər.

Daha yaxşı olardı Ayxan konkret misallara istinad edərək, problemlə bağlı analitik bir yazı yazardı. Lakin bu yazı ümumilikdə konkretlikdən uzaqdır və emosional əhval ruhiyyədədir, belə demək olarsa, tənqid etdiyi pis tərcüməçilərə verilən qiymətlə ölçülə bilər. Dolayısıyla yazıda bir çox məqamlar mübahisəlidir və yazının faydalılıq əmsalı azdır.

Müəllif ümumi ifadələrlə yola verib, tərcüməçilər az qonorara başdansovdu tərcümə etdiyi kimi o da kiçik qonorar xatirinə başdansovdu bir yazı yazıb: "Mətndə Azərbaycan dili yoxdur", "Yaxşı ki, tək-tük yaxşı tərcümələr var, yoxsa boğulardıq bu biabırçılığın içində", "Ortaya yaxşı tərcümə qoymaq lazımdır", "Naşir var ki bizdə? Mətbəə işçiləridir çoxu", "O qədər gözəl idi ki, oxuyanda ağlamaq tutdu məni", "Bu qədər gözəl tərcümə olar, İlahi?", "Biabırçılığın təntənəsidir", "Bədii tərcüməçilərdən daha biabırçı vəziyyətdədirlər", "Onlar, ümumiyyətlə, Azərbaycan dilini bilmirlər, ciddi deyirəm", "Elmi kitablar başdan-ayağa rəzillikdir, adam içinə çıxarılası deyil", "Ana dilindən min kilometr uzaq bir tərcümə", "Biabırçı da olsa, Azərbaycan dilindən uzaq düşsə də", "Nə edək? Başımıza haranın daşını salaq?".

Müəllifin tərcümələrə dəyər biçmək meyarı "biabırçıdır", "rəzillikdir" ifadələriylə məhdudlaşır, peşəkarlıqdan uzaqdır. Təriflədiyi Saday Budaqlının M.Bulqakovdan tərcümə etdiyi "Usta və Marqarita", İlqar Əlfinin Toni Morrisondan etdiyi tərcümələrdə ciddi nöqsanlar var. Tənqid etdiyi Samir Bulutun “Alatoran”da çıxan və oxucuların da təqdir etdiyi tərcümələri var.

Məncə, hər kitaba və tərcüməyə konkret yanaşmaq lazımdır. Yaxşı olar ki, Azərbaycan dilini yaxşı biliklərini iddia edən Ayxan və ya başqa gənc yazarlar oxuduqları hər kitab haqqında konkret olaraq, isti-isti, oxuduqdan dərhal sonra resenziya yazsınlar və bu zaman "biabırçıdır", "rəzillikdir" ifadələrindən daha uzağa getsinlər.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Ulduz”un oktyabr nömrəsi nəşr olundu
19:28 29 Oktyabr 2020
“Ayrı-seçkiliksiz gələcəyim” adlı foto-müsabiqə keçirilir
18:50 29 Oktyabr 2020
Nikol Kidman yeni seriala çəkilir
18:21 29 Oktyabr 2020
"Şeron"dan yeni cəngi - Video
17:43 29 Oktyabr 2020
Milli Dram Teatrı Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna ianə edib
17:11 29 Oktyabr 2020
Bir əsgərin qeydləri: Ölümlə döyüşürəm - Yeni Şeirlər
16:30 29 Oktyabr 2020
Kann kinofestivalının rəmzi açılış mərasimi keçirildi
15:43 29 Oktyabr 2020
Xalq artistinə həsr olunan kitab çapdan çıxdı
15:00 29 Oktyabr 2020
Qızının cəsədinə sarılan atanın fəryadı
14:15 29 Oktyabr 2020
Jerar Depardye Fransa prezidentini homoseksual adlandırdı
13:36 29 Oktyabr 2020
Dünya yazıçıları Gəncə və Bərdə terroru ilə bağlı bəyanat yaydı
12:45 29 Oktyabr 2020
Türkiyədə yazı taxtasına yazdığım “Azərbaycan” sözü – Şərif Ağayar yazır...
11:40 29 Oktyabr 2020
Düşmənin başına daş salan Əbabil quşları: “Bayraktar”
11:01 29 Oktyabr 2020
Bu mahnı səslənəndə düşmən də atəşi saxlayırdı - Ən məşhur müharibə nəğmələri - Video
09:01 29 Oktyabr 2020
Anar Kərimov: "Dəyərli xalçalarımızı hərraclarda tapmışıq"
18:58 28 Oktyabr 2020
Əməkdar rəssam vəfat edib
18:23 28 Oktyabr 2020
Oljas Süleyemenov Minsk qrupunu tənqid etdi
17:45 28 Oktyabr 2020
Əfsanələr taleyimizi dəyişə bilərmi? - Təbrizdən polemik yazı
17:10 28 Oktyabr 2020
Arif Məlikov haqqında kitab çap olundu
16:25 28 Oktyabr 2020
Böyümür ölü uşaqlar - Günün şeiri
15:12 28 Oktyabr 2020