writer1

Rasim Qaraca

Məqalə sayı

5
clock10:35 calendar-gray 21 May 2020 view-gray1200 dəfə oxunub
view-gray1200 dəfə oxunub

Ciddi xətalara yol vermişik

Yazıçı-publisist Ayxan Ayvazın tərcüməçilərlə bağlı yazdığı tənqidi yazı polemikaya səbəb olub. Kulis.az yazıda adı çəkilən və tənqid olunan “Alatoran” nəşriyyatının rəhbəri, şair-yazıçı Rasim Qaracanın mövzu ilə bağlı yazısını təqdim edir.

Ayxan Ayvazın məqaləsində haqlı məqamlar çoxdur. Tərcümə probleminə dair ciddi araşdırma yazılarına ehtiyac var. Xüsusən “Alatoran” kitabları haqqında dedikləri tənqidi qəbul edirəm.

Əvvəlki nəşrlərimizdə ciddi xətalara yol vermişik, get-gedə bu xətaları düzəltməyə çalışırıq. İstər “Alatoran”, istər “Qanun” və digər nəşriyyatlar haqqında topdan bir cümləylə fikir bildirməyi doğru saymıram, prosesdir, hər cürə hallar olur və bəzən bir yazıçının da bütün hekayələri yaxşı olmaya bilər.

Daha yaxşı olardı Ayxan konkret misallara istinad edərək, problemlə bağlı analitik bir yazı yazardı. Lakin bu yazı ümumilikdə konkretlikdən uzaqdır və emosional əhval ruhiyyədədir, belə demək olarsa, tənqid etdiyi pis tərcüməçilərə verilən qiymətlə ölçülə bilər. Dolayısıyla yazıda bir çox məqamlar mübahisəlidir və yazının faydalılıq əmsalı azdır.

Müəllif ümumi ifadələrlə yola verib, tərcüməçilər az qonorara başdansovdu tərcümə etdiyi kimi o da kiçik qonorar xatirinə başdansovdu bir yazı yazıb: "Mətndə Azərbaycan dili yoxdur", "Yaxşı ki, tək-tük yaxşı tərcümələr var, yoxsa boğulardıq bu biabırçılığın içində", "Ortaya yaxşı tərcümə qoymaq lazımdır", "Naşir var ki bizdə? Mətbəə işçiləridir çoxu", "O qədər gözəl idi ki, oxuyanda ağlamaq tutdu məni", "Bu qədər gözəl tərcümə olar, İlahi?", "Biabırçılığın təntənəsidir", "Bədii tərcüməçilərdən daha biabırçı vəziyyətdədirlər", "Onlar, ümumiyyətlə, Azərbaycan dilini bilmirlər, ciddi deyirəm", "Elmi kitablar başdan-ayağa rəzillikdir, adam içinə çıxarılası deyil", "Ana dilindən min kilometr uzaq bir tərcümə", "Biabırçı da olsa, Azərbaycan dilindən uzaq düşsə də", "Nə edək? Başımıza haranın daşını salaq?".

Müəllifin tərcümələrə dəyər biçmək meyarı "biabırçıdır", "rəzillikdir" ifadələriylə məhdudlaşır, peşəkarlıqdan uzaqdır. Təriflədiyi Saday Budaqlının M.Bulqakovdan tərcümə etdiyi "Usta və Marqarita", İlqar Əlfinin Toni Morrisondan etdiyi tərcümələrdə ciddi nöqsanlar var. Tənqid etdiyi Samir Bulutun “Alatoran”da çıxan və oxucuların da təqdir etdiyi tərcümələri var.

Məncə, hər kitaba və tərcüməyə konkret yanaşmaq lazımdır. Yaxşı olar ki, Azərbaycan dilini yaxşı biliklərini iddia edən Ayxan və ya başqa gənc yazarlar oxuduqları hər kitab haqqında konkret olaraq, isti-isti, oxuduqdan dərhal sonra resenziya yazsınlar və bu zaman "biabırçıdır", "rəzillikdir" ifadələrindən daha uzağa getsinlər.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Sevdiyim və sevmədiyim Səmədoğlu – Ağalar Qut yazır
06:51 05 İyun 2020
Evlənmək, hüquqları ikiyə bölmək və... - Şopenhauerdən aforizmlər
21:01 04 İyun 2020
Rəsm müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırıldı
19:22 04 İyun 2020
Azərbaycan filmi Kann festivalında - İlk dəfə
18:53 04 İyun 2020
Heminqueyin naməlum hekayəsi çap olundu
18:45 04 İyun 2020
BAFTA mükafatına namizədlər açıqlandı
18:10 04 İyun 2020
Müharibədə ayaqlarını itirmiş şalvarlar – Yeni şeirlər
17:31 04 İyun 2020
"Mozalan" yeni film çəkilir
16:52 04 İyun 2020
Sənətin elitarlığını korlayanlar - Aqşin Yenisey yazır...
16:11 04 İyun 2020
“Ulduz”un may sayı çap olundu
15:30 04 İyun 2020
Kann festivalının film siyahısı açıqlandı
14:52 04 İyun 2020
Dostlarını evindən qovdu, oğlu köhnə vaqonda səfil həyatı yaşadı – Üzeyir bəyin tələbəsinin ürək dağlayan sonu
14:11 04 İyun 2020
Arif Məlikovun heykəlinin ucaldılacağı yer məlum oldu
13:30 04 İyun 2020
“İtalyansayağı xoşbəxtlik” onlayn göstəriləcək
12:49 04 İyun 2020
"Bulvar ədəbiyyatı" polemikası: "Zırramanın biri olasan, özünün də bundan xəbərin olmaya" - Sorğu
12:09 04 İyun 2020
Gəlmə, Vaqif Bayatlı - Səhər Əhməd yazır...
11:36 04 İyun 2020
Məşhur rejissor haqqında film çəkildi - Video
11:00 04 İyun 2020
Millət vəkili Xalq artistinə görə Baş nazirə müraciət etdi
10:31 04 İyun 2020
Rövşən Abdullaoğlu onu sərt tənqid edən yazardan danışdı
10:02 04 İyun 2020
Tanınmış yazıçı vəfat etdi
09:55 04 İyun 2020