news-inner
clock10:42 calendar-gray 02 İyul 2019 view-gray435 dəfə oxunub
view-gray435 dəfə oxunub

Əhmədağanın Don Kixotlaşması – Sevda yazır...

Migel de Servantes Saavedranın “Don Kixot” romanı teatr və kino üçün universal materialdır. Əsər rejissora çoxaqatlı rakurs, müxtəlif bədii-estetik keyfiyyətlərdə və janrlarda işləmək imkanı verir. Misalçün, alman rejissoru Georq Vilhelm Pabst 1933-cü ildə çəkdiyi “Don Kixot”u siyasi məcraya yönəldir, əhvalatı həmin dövrdə hakimiyyətə gəlmiş nasistlərə bir növ etiraz ruhunda işləyir, vacib mövzunu minimalist ifadə vasitələri ilə həll edir.

Böyük Britaniyalı rejissor Terri Gilliam 2018-ci ildə ekranlara çıxan “Don Kixot”unda əhvalatı müasirləşdirir, mətnin yeni oxunuşuna yol açır, onu əsasən sənətlə kütləviliyin qarşıdurması üzərində qurur. Nəqlində çeşidli estetika və janrlarda sərbəst gəzişən müəllif, Don Kixotun cəngavərlik dünyası ilə çağdaş dünyanın problemlərini-Trampın siyasətini, islam terrorçularını bir araya gətirərək dramaturji labirintdə tamaşaçını azdırır. Məkanları isə reklam anturajına xas tərtibatda, parlaq dekorasiyalarla işləyir.

Bir müddət əvvəl Abdulla Şaiq adına Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrında premyerası baş tutan “Bizim Don Kixot” tamaşası da maraqlı traktovkada hazırlanıb.

Mərhum dramaturq, Kukla Teatrında baş rejissor işləmiş Rəhman Əlizadə “Don Kixot Abşeronski” əsərini 1980-ci illərin sonunda, Sovetlər Birliyinin dağılması ərəfəsində yazıb. Servantesin əsərini dekonstruksiya edən müəllif, həmin illərdə mövcud siyasi sisyemin, ictimai-iqtisadi formasiyanın dəyişməsinə, dəyərlərin yenidən dəyərləndirilməsinə Don Kixot obrazı vasitəsiylə baxış edir.

Əsər xalq artisti İlham Namiq Kamalın 70 illiyi münasibətilə hazırlanıb. İlham Namiq Kamalın və kuklaların iştirakıyla hazırlanan tamaşanın rejissoru Qurban Məsimovdur. Bir aktyorun və kuklaların iştirakıyla tamaşa qurulması Kukla Teatrında ilk təcrübə deyil. Örnəyi, 2010-cu ildə Kukla Teatrının səhnəsində xalq artisi Yaşar Nurinin iştirakıyla “O, olmasın bu olsun” tamaşası bu üslubda hazırlanmışdı.

Adından göründüyü kimi “Bizim Don Kixot” tamaşasında əhvalat Azərbaycan coğrafiyasında gətirilir. Əsərin qəhrəmanının adı da koloritlidir: Əhmədağa.

Yuxarıda dediyim kimi Rəhman Əlizadə hadisələri dövrün tələbinə uyğun olaraq daha çox siyasi qatda işləmişdi və onun qəhrəmanı pessimizmə qapılaraq sonda intihar edir.

Qurban Məsimov isə əsəri siyasi məqamlardan arındırır, sərhədlərini genişləndirərək mövzunu insan faktoruna yönəldir, onu fərdin mənəvi çətinliyi, bəşəri dəyərlər kontekstində işləyir, qoyulan problemlər bir coğrafi ərazini aşaraq universallaşır və müəllif əsəri bədbin nortlarda bitirmir.

Orta statistik azərbaycanlı Əhmədağanın Don Kixota çevirilmə, Don Kixot kimi var olmaq istəyi hər şeydən əvvəl özünü cəmiyyətdə təsdiq etmək ehtiyacından qaynaqlanır. Və özünəinamı olmadığından, o, Əhmədağa kimliyi ilə toplumda qəbul oluna bilməyəcəyi qənaətindədir. Bu mənada Don Kixot obrazı ondan ötrü cəmiyyətlə ünsiyyət, sözünü demək vasitəsidir. Və Don Kixotluq Əhmədağanın təsəvvüründə eyni zamanda bir mübarizə formasıdır. Əhmədağa günümüzün aktual məsələlərinə diqqət çəkir, insanların biganəliyinə, qüsurlarına, Don Kixotlaşaraq etiraz edir, öz həqiqətlərini onun diliylə deyir.

İlham Namiq Kamalın yozumundakı Don Kixot azaddır, o öz həqiqətlərini satirik-tragik intonasiyada səsləndirir. Aktyor tamaşanı entuziazmla oynayır, səhnədə kuklaların hər biri ilə tərəf müqabilliyi, xüsusən rəqslərdə, peşəkarlıqla qurur, qəhrəmanının emosional-psixoloji vəziyyətini seyrçiyə çatdıra bilir.

Rejissor Qurban Məsimov və rəssam İqbal Əliyevin yaradıcı əməkdaşlığı sayəsində tamaşanın vizual nəqli alınıb. Başqa cür desək, əhvalatın atmosferinə uyğun nağılvarı səhnə tərtibatı, dekorasiyalar, kukla-aktyor mizanı, rəng həlli, səhnələrarası keçidlər Don Kixotun illüzioner dünyasını maddi gerçəkliyə çevirir.

Don Kixotun dilindən səslənən mahnılar (sözləri Rəhman Əlizadə, musiqisi Vüqar Camalzadə) tamaşanı dinamikləşdirir, dramaturji materialın tərkib elementi kimi çıxış edir.

Səhnəni İlham Namiq Kamal ilə Kukla Teatrının aparıcı aktyorları Cavid Telman, Aygül Ağayeva, Araz Həsənli, Adil Dəmirov bölüşüb.

news-inner-user
Sevda Sultanova

760 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Məşhur musiqiçi Nəsimiyə kompozisiya həsr edib
18:51 09 Dekabr 2019
Nobelin təqimatında soyqırımı qalmaqalı
18:29 09 Dekabr 2019
General formasından xeyir-dua istəyən Səlim - Yeni Hekayə
18:01 09 Dekabr 2019
Ərini zəhərləyib öldürən qadın - Əlilliyi olan aktyorların tamaşası
17:20 09 Dekabr 2019
Opera və Balet Teatrında “Şelkunçik” nümayiş olunacaq
16:51 09 Dekabr 2019
"Bir əsrlik Nəsimi araşdırmaları" təqdim olunacaq
16:20 09 Dekabr 2019
22 yaşlı məşhur reper hava limanında öldü
15:39 09 Dekabr 2019
Mağazaya getdiyinə görə xanımını dindirməyən, qızlarını ölümlə hədələyən, oxuyub-yaza bilməyən böyük aktyor – Maraqlı faktlar
15:07 09 Dekabr 2019
Məşhur rejissor vəfat etdi
14:33 09 Dekabr 2019
Səfər Alışarlı mərhum jurnalistə hekayə həsr edib
14:01 09 Dekabr 2019
Məşhur kuklaçı vəfat etdi
13:27 09 Dekabr 2019
Kəramətin kitabı çıxdı
12:45 09 Dekabr 2019
Azərbaycanlı rəssam Xorvatiyanın səfirinə ərə getdi - Foto
12:18 09 Dekabr 2019
Bu yazıçılarımız deputatlığa namizəd oldular - Siyahı
12:01 09 Dekabr 2019
1 manatdan pul yığıb toy edən cütlük
11:30 09 Dekabr 2019
“Çölçü” İsraildə ən yaxşı film oldu
10:50 09 Dekabr 2019
Təmizə çıxdıqca çirklənənlər
10:15 09 Dekabr 2019
Filmimiz beynəlxalq kinofestivalda
09:44 09 Dekabr 2019
İlqar Məmmədovla ədəbiyyat söhbəti: “Şair heç vaxt dövlət idarə edə bilməz”
08:59 09 Dekabr 2019
Böyük Azərbaycan şairi məşhur şeirlərini oxuyur - Video
12:11 08 Dekabr 2019