news-inner
clock12:30 calendar-gray 30 May 2018 view-gray354 dəfə oxunub
view-gray354 dəfə oxunub

Dahi yazıçının müharibə sevgisi

Kulis.az Nemət Hacıəliyevin “Üçüncü dünya müharibəsi” yasızını təqdim edir.

Tolstoyla Dostoyevski bir medalın iki üzü kimidirlər. Bir-birinə əks. Müharibə və sülh mövzusunda da həmçinin.

Tolstoy müharibədə iştirak etsə də Hərb və Sülh əsərində yazdıqlarına əsasən sülh tərəfdarı olduğunu görə bilərik. Hətta M.Qandi ondan ilhamlanaraq sırf sülh, barışıq, mehribanlıq sistemi quraraq Hindistanı ayağa qaldırmışdı.

Tolstoyun personajları müharibədə düşmən əsgərə yardım edir. Müharibənin dəhşətlərindən söz açır. Dostoyevski isə əksinə müharibəni dəstəkləyir. "Müharibənin insanlıq üçün bəla olduğu qənaətində olmaq vəhşi düşüncədir. Əksinə, o, ən əhəmiyyətli hadisədir. Siyasi, xalqlararası müharibə bütün münasibətlərə xeyir verir, ona görə də vacibdir." - fikrini Dostoyevski söyləmişdi. Hələ fikrini əsaslandıraraq əlavə edir:

"Kim müharibə vaxtı qaçır? Əksinə, hər kəsdə ruh yüksəkliyi yaranır, sülh zamanı olduğu kimi adilik və darıxmaq haqda giley-güzar eşidilmir. Müharibə bitdikdən sonra isə onu xatırlamağı çox xoşlayırlar, hətta məğlubiyyət halında belə riqqətə gəlirlər. Bir də müharibə dövründə bir-biri ilə görüşən zaman insanların başlarını bulaya-bulaya “Nə böyük bədbəxtlik, gör nələr yaşadıq!” dediyinə inanmayın. Bu, sadəcə olaraq, ənənədir. Əksinə, hər kəsin qəlbində toy-bayram olur. Sadəcə, müharibəni tərifləməkdən hamı çəkinir."

"Əgər dünyada müharibə olmasaydı, incəsənət çürüyərdi. İncəsənətdəki bütün gözəl ideyalar müharibə, mübarizə tərəfindən yaranıb". - Dostoyevskinin bu fikrinə bəraət qazandırsaq incəsənətin inkişafı üçün gərək milyonlarla insan qırılsın. İnsanlar müharibədən sonra acıdan, ağrıdan, dəhşətdən yazsınlar, çəksinlər, göstərsinlər...

İtalo Kalvinonun “Vicdan” hekayəsində baş qəhrəman düşmən saydığı Albertonu bütün hekayə boyu axtarır. İnsanları öldürür. Ancaq Albertonu tapa bilmir. Müəllif sonda yazır:

"Luici heç nədən o qədər insanı öldürdüyünə görə özünü çox pis hiss edirdi. İndi sülh dövrüydü. Aldığı bütün medalları çantasına doldurub düşmən ölkədə ölənlərin arvad-uşağına, yaxınlarına paylayırdı. Belə günlərin birində Albertoyla qarşılaşdı. “Həə, axır ki, əlimə keçdin, gec olsun, güc olsun”, – deyib Albertonu öldürdü. Luicini dərhal həbs etdilər. Cinayəti sübuta yetirildi və onu edam elədilər... Məhkəmədə vicdanının səsini dinlədiyini dəfələrlə təkrar etmişdisə də, heç kim ona inanmamışdı."

Babam ikinci dünya müharibəsində iştirak etmişdi. Ona yadigar qalan təkcə güllə yarası olmuşdu. Ömrü boyu o güllənin ağrısı ilə yaşadı. Qardaşı da həmçinin. Müharibənin sonunda ayağını sındırmışdı. Ömrü boyu axsadı.

Milyonlarla insan qətlə yetirildi. Milyonlarla körpə acından öldü. Biz isə neft verdiyimiz üçün fəxr edirik. O qədər kitab oxumuş insanlar iki dünya müharibəsi keçirdilər. İnsan insan öldürdü. Kitablar insanın daxili vəhşiliyinə qalib gələ bilmir.

Müharibələrdə o qədər insan öldürülüb ki, bu günə kimi film çəkirlər, kitab yazırlar mövzu bitmir.

Rejissoru R.Benini , İtaliya istehsalı olan “Həyat gözəldir” (La Vita è bella (1997) filmindən tutmuş Remarkın müharibəyə həsr etdiyi bütün kitablara kimi dəhşətli səhnələri görürük, oxuyuruq. Lakin hər bir sənət əsərində bir ümid var. Dünya üçüncü dünya müharibəsini görməsin deyə hər gün mübarizə aparmalıyıq...

Bu gün müharibə silah alverindən başqa bir şey deyildir. Hətta hərdən robotların çoxalmasını istəyirəm. Müharibədə insanlar yox robotlar savaşsınlar. Bəlkə o zaman iki tərəf itkisiz sakitləşməyi bacarar.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020
Məşhur rejissorların ürəyində qalan 5 film - Çəkmək istəyirdilər, alınmadı...
17:02 13 Avqust 2020
"Avatar-2" filminin çəkiliş meydançasından fotolar
16:28 13 Avqust 2020
Xalq rəssamı vəfat etdi
15:09 13 Avqust 2020
Nazirlikdən gedənlər və gələnlər – Sərdar Amin yazır...
14:11 13 Avqust 2020
Mədəniyyət Nazirliyinin aparat rəhbəri vəzifəsindən azad olundu
13:24 13 Avqust 2020
Mahnılarını Niyaməddin Musayev oğurladı, rayonu işğal olunanda beyninə qan sızıb öldü – Bu gözəl musiqilərin müəllifini siz də tanıyın
13:19 13 Avqust 2020
Mühacirətdə olan yazıçı vəfat etdi
12:34 13 Avqust 2020
Sərdarın atası və əlləri
11:52 13 Avqust 2020
Bizə əl atan qoca müəllim
11:07 13 Avqust 2020
Britaniyalı jurnalistin Xocalıdan yazdığı ssenariyə film çəkildi
10:43 13 Avqust 2020
"Qarabağ hekayələri" özbək dilində nəşr olundu
10:04 13 Avqust 2020
Stalin Rəsulzadəni bu yolla qaçırdı, Səməd Vurğun yaralıları apardı – Ayxan Ayvazın reportajı
09:00 13 Avqust 2020
Türkiyəli şair vəfat etdi
18:30 12 Avqust 2020
Məhəllə futbolu - Hekayə
17:58 12 Avqust 2020
Özündən 25 yaş kiçik qadınla evləndi, yoldaşının ikinci əri bütün şəkillərini yandırdı, məzarı hələ də bilinmir – Nəsibə Zeynalovanın atasının dramatik həyatı
17:04 12 Avqust 2020
Məşhur "20th Century Fox" fəaliyyətini sona çatdırır
16:14 12 Avqust 2020
İtaliyada vəfat edən müğənnimizin nəşi vətənə gətiriləcək? - Açıqlama
15:30 12 Avqust 2020
Səfər Alışarlının "İşıq" hekayəsi
14:42 12 Avqust 2020