writer1

Sevinc Elsevər

Məqalə sayı

104
clock10:39 calendar-gray 27 Fevral 2018 view-gray721 dəfə oxunub
view-gray721 dəfə oxunub

Rus bölməsində oxumağın faydası

Sevinc Elsevər

Tez-tez ziyalılar, təhsil ekspertləri mediaya açıqlama verirlər: Rus bölmələri ləğv olunsun! Və ya rusca bilməyən valideynlərin uşaqları rus bölməsinə qəbul edilməsin!

A balam, niyə? Niyə də? Niyə? Ona görə ki, rus bölmələrini də dövlət məktəblərindən sıxışdırıb özəl, pullu məktəblərinizə salasınız? Və biz uşaqlarımız başqa dili mükəmməl öyrənsin deyə ətək-ətək pul xərcləyək?! Hünəriniz var, pulsuz ingilisdilli bölmələr açın!

Qoy uşaqlarımız ingilisdilli bölmələrdə də dövlət hesabına təhsil alsınlar! Daha ingilis dilində təkcə imkanlıların uşaqları təhsil almasın. Kasıb balaları da xarici dil öyrənə bilsinlər. Böyüyüb adam ola bilsinlər. Fayda versinlər.

Əsas gətirirlər ki, azərbaycandilli ailələrdə valideynlər rusca oxuyan uşağın dərslərinə kömək edə bilmir. Gülməlidi. Guya ana dilində oxuyan uşaqlarını alim eləyib axı millətimiz. Azərbaycan dilində oxuyan uşaqlar da birinci sinifdən repetitor yanına gedir, rusca oxuyan uşaqlar da. Mənim birinci sinifdə oxuyan oğlum həm repetitorla çalışır, həm mənimlə, həm bacıları ilə. Hətta atası da bəzən dərslərinə yardımçı olmağa çalışır. Yenə də tam yarıtmır. Amma rus bölməsində oxuyan qızım ta birinci sinifdən əlaçı başlayıb. Bu gün də sinfin ən yaxşı oxuyan şagirdidir. Rusiyada doğulub, orda bağça tərbiyəsi görən, təmiz rusca danışan uşaqlar var siniflərində. Onlar zərbəçi ola bilmir. Yəni, uşağın müvəffəqiyyətli şagird olub-olmamasında dil faktoru axırıncı yerdə durur.

Azərbaycan dili dərsindən kəsilən, 2 alan nə qədər uşaq var Azərbaycan bölməsində? Yüzlərlə! Bunu rus bölməsinin müəlliminə deyəndə mat qaldı. Anlamadı məni. Dedi ki, necə olur, Azərbaycan dilində danışan uşaq Azərbaycan dilindən 2 alsın? Mən də ona təxminən öz sualına bənzər sual verdim. Sizin sinfinizdəki rusdilli, azərbaycanca çətinliklə danışan uşaqlar rus dili dərsindən necə iki alırlar, elə!

Məgər ötən əsrin əvvəllərində yaşayıb-yaradan ziyalılarımızın anaları rusca bilirdi? Axundovun anası rusca bilirdi, ya Cəlil Məmmədquluzadənin?

Böyük qızım Azərbaycan bölməsində yuxarı sinifdə oxuyur. Dərs əlaçısıdı. Bütün tapşırıqların öhdəsindən mükəmməl gəlməyə çalışır. Ona heç bir halda kömək edə bilmirəm. Çünki riyaziyyatçı deyiləm, riyaziyyatı ibtidai səviyyədə bilirəm. Onuncu sinifdən sonra da riyaziyyatı yaxşı oxumamışam (bunu ən böyük səhvlərimdən sayıram), Kimyanı ala-babat yola vermişəm, Fizikanı da 7-8-ci siniflərdə oxuyurdum, qiymətim əla idi. Amma indi bildiyimi də unutmuşam. 3-cü qrupa hazırlaşırdım məktəb illərində, Dil-ədəbiyyatdan 30 sualdan 29-a doğru cavab vermişdim. Di gəl, artıq Əfzələddin Xaqaninin doğum tarixini xatırlamıram. Bilmirəm Nizami “Xəmsə”sini dəqiq hansı illərdə yazıb. Qızımın kimyadan verdiyi suallar məni güldürür. Mən hər dəfə suallara cavab vermədikcə, ana, heçmi yadında bir şey qalmayıb deyə soruşur. Mənim riyaziyyatdan yadımda vurma, bölmə, toplama, çıxma və buna bənzər sadə şeylər qalıb. Çünki həyatım boyu mənə ancaq bu şeylər lazım olub və olacaq. Bu gün oxuduğum ciddi təsir bağışlamadısa, sabah unuduram. Yəni, bilirsiz nə demək istəyirəm? Mən hələ ali təhsilliyəm, uşaqlarıma təhsildə mükəmməl köməklik edə bilmirəm. Bircə qızımın əvəzindən inşa yaza bilərdim. Onu belə yazmıram, əlbəttə. Çünki qızım zəhmət çəkib inşalarını özü yazmalıdı, yaza-yaza öyrənməlidi!

Köməkli, ya köməksiz bir uşağın hansı dildə təhsil almasından asılı deyil təhsildəki müvəffəqiyyətləri. Uşaq öyrənməyi sevirsə, yaxud ilk rastına çıxan müəllim ona öyrənməyi sevdirə bilmişsə, özünün qabında da varsa, götürməsi yaxşıdısa, beyni çalışır, yaddaşı möhkəmdisə, o uşaq uğur qazanacaq! Belə olmasaydı, Azərbaycan bölməsindəki şagirdlərin hamısı balaca alimlər olardı. Belə də ki, məktəb illərində öyrəndiklərimizin 90 faizi onsuz da unudulur. Yəni, çox da şey eləmək lazım deyil. Amma rus, ingilis bölməsində oxuyanlar kimyadan öyrəndikləri bilgiləri unutsalar da, uzun illər danışdıqları, kitab oxuduqları, şeir əzbərlədikləri dili unutmurlar. Bu da olur onların qazancı. Heç olmasa, diplomları əllərində işsiz qalanda, şəhərin mərkəzindəki kafelərdən birində ofisiant işləyə bilirlər. Çünki o kafelərdə işə ancaq rusdilli kübar oğlanları, qızları götürürlər.

Rus dilində danışa bilmədiyimdən nə qapılar üzümə bağlanıb, mən hələ onu demirəm. İngilis dilini öyrənmək üçün isə min ildi çabalayıram. Hələ bir tərəfə çıxmamışam. Dili uşağa körpəlikdən, olmasa, məktəbə başladığı illərdən öyrətmək lazımdı. Sonra mümkün olmur, vallah olmur.

Xarici dilləri isə öyrənmək bizim uşaqların inkişafı, savadlanması, ölkəmizə başucalığı gətirməsi üçün vacib məsələlərdən biridir.

Bizim dövlət məktəblərində isə həftədə 2-3 dəfə xarici dil keçməklə dil öyrətmək istəyirlər. Həftədə 2-3 dəfə dərs keçməklə, heç Azərbaycan dilinin özünü mükəmməl öyrətmək mümkün deyil.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Səni sevən öldü, zalım – Səhər Əhməd yazır...
10:35 10 İyul 2020
Tarık Akanın heç yerdə bilinməyən söhbəti
10:29 10 İyul 2020
Notr-Dam kilsəsi yenidən bərpa ediləcək
10:01 10 İyul 2020
Dodağının altında məni söyüb qarğıyırdı - Bircənin romanı
09:00 10 İyul 2020
Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020
Məşhur sənətçi prezidentliyə namizəd olacaq
14:19 09 İyul 2020
Yaltaqlıq ən perspektivli valyutadır
13:30 09 İyul 2020
Uşaq təbəssümü
12:53 09 İyul 2020
Qorxu və təşviş insanı necə formalaşdırır? – Nazlı Əmirova ekzistensializmdən yazır...
12:30 09 İyul 2020
Bəhram Bağırzadənin həyat yoldaşı: "Hələ danışa bilmir"
11:48 09 İyul 2020
Cinsi yanğısını Facebookda söyüşlə soyudanlar
11:19 09 İyul 2020
Son 200 ilin ən yaxşı qəzəli – Mətn
10:46 09 İyul 2020
Elton Conun şərəfinə sikkə hazırlandı
10:09 09 İyul 2020
Sovet ordusunda üsyan edib almanlar tərəfə keçən azərbaycanlı - Amerikadan yazırlar...
09:01 09 İyul 2020