writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

550
clock11:53 calendar-gray 06 Fevral 2018 view-gray301 dəfə oxunub
view-gray301 dəfə oxunub

Ortabab əsərlərlə kulta çevrilən Anar

Hara gedirəm, hansı ədəbi məclisə düşürəm bizim mənəvi atamız sayılan 80-cilər Anarın “Ağ liman” əsərindən danışırlar.

Hətta onu bizə nümunə də göstərirlər.

Hər dəfə deyirəm, axı bu əsəri oxumuşam, qeyri-adi deyil, normal əsərdir, xeyri olmur.

Boynuma qoymaq istəyirlər ki, sən qərəzlisən, ön yarğı ilə yanaşırsan.

O qədər dedilər, dedilər, axırı İtalo Kalvino kimi yazıçının “Bir qış gecəsi əgər bir yolçu” romanını yarımçıq qoyub “Ağ liman”ı təkrar oxudum.

Və...

Və fikrim dəyişmədi.

Əksinə, bir az da möhkəmləndi.

“Ağ liman” bulvar ədəbiyyatı ilə ciddi ədəbiyyat arasında ortabab bir əsərdir.

Yazıçı nə yazmaq lazım olduğunu, necə yazmaq lazım olduğunu yaxşı bilib, hazırlıqlıdır, lakin bildiklərinin və düşündüklərinin bədii həllinə bildiyi və düşündüyünün yarısı qədər nail ola bilməyib.

Sadəcə dünyadan xəbərsiz olan Azərbaycan oxucusu Anarın bildikləri və düşündüklərinin qarşısında qorxub, əllərini qaldırır.

Bilmədiyinə tabe olmaq, biət etmək, ondan çəkinmək bizim milli-mental xüsusiyyətimizdir.

Bircə şərtlə ki, çözə bilmədiyi adam onun üçün əlçatmaz olsun. Sosial mənsubiyyətinə görə ondan üstün olsun. Əks təqdirdə salar ayağının altına çığnayar.

Anarın öz dövrünün daha istedadlı yazıçılarından – İsa Hüseynovdan, Əkrəm Əylislidən, Mövlud Süleymanlıdan, İsi Məlikzadədən bircə üstünlüyü var: onun həyat tərzi modern idi!

O, modern-urbanistik ömür yaşayırdı və bu tələblərə uyğun əsərlər yazmağın nəzəri vacibliyini bilirdi.

Vəssalam!

Alternativ olmadığı üçün seçilirdi, tanınırdı, sevilirdi, hətta kulta çevrilirdi.

Ancaq bu gün biz Folknerdən üzübəri kimləri tanımırıq? Kimləri oxumuruq? Borxes, Kortasar, Markes, Lyosa, Murakami, Kundera, Pamuk, İşiquro...

Bu müəlliflərin qarşısına “Ağ liman”la çıxmaq olarmı?

Olmaz, əfəndilər!

Mən anlayıram, sizin ədəbi düşüncənizin ən uca səltənəti Anarın yaradıcılığı ilə ucalıb və indi bu səltənətin uçmasına təhəmmül etmirsiniz.

Öz səltənətinizə biət etməkdə azadsınız, amma əsla və əsla onu daha hazırlıqlı yeni nəslə örnək kimi göstərməyin.

Mən Anarın yazıçılığını danmıram.

Dediyim kimi, o, orta, bəzi və çox az məqamlarda yaxşı yazıçıdır.

60-cı illər ədəbiyyatımız üçün isə sözün həqiqi mənasında hadisədir.

Lakin bu hadisə imzanın böyüklüyündən çox ədəbiyyatdakı yenilik boşluğundan əmələ gəlib.

Odur ki, o hadisəni 21-ci əsrin ikinci onilliyinə daşımaq, sürümək, itələmək effekt vermir.

Fransız ekzistensializminə işarə etmək üçün əsərinin qəhrəmanlarına “Kamyu” konyakı içirtməklə semiotik-yazıçı Umberto Ekonu oxumuş çağdaş insanın zövqünü oxşamaq çətin məsələdir.

Bu işin intellektual tərəfi...

O ki qaldı dil, üslub və bədii siqlət məsələsinə, bu barədə heç nə yazmıram.

Yazsam, yenə deyəcəksiniz ki, qərəzlisən.

Qoyun, qərəzimlə baş-başa qalım.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Bəsit forma oyunları – Gənc şairləri tənqid etdilər
17:15 23 İyun 2021
Filmimiz beynəlxalq mükafata layiq görülüb
16:28 23 İyun 2021
Ukraynanın yumor şousunda Bakı komandası da yer aldı
15:47 23 İyun 2021
Rəngkarlıq Muzeyində gənclər üçün ustad dərsləri davam edir
15:01 23 İyun 2021
Azyaşlı qızla evləndi, arvadı onu yatdığı yerdə tərk elədi, eyvandan yıxılıb öldü – “Arşın mal alan”ın talesiz Soltan bəyi
14:20 23 İyun 2021
Azərbaycan Beynəlxalq Film Festivalında təmsil olunub
13:41 23 İyun 2021
Nazirlik Qarabağdan film çəkmək istəyirsə... – Sevda Sultanova yazır
12:59 23 İyun 2021
"Fəlakət" boşandı
12:49 23 İyun 2021
Fərid Hüseynin kitabı Moldovada çap olunub
12:25 23 İyun 2021
Xanım şairimizin ən gözəl sevgi şeiri – Mətn
11:50 23 İyun 2021
Yaşı keçmiş subay kişilərin qorxuları - Günel Natiq yazır...
11:12 23 İyun 2021
Millət vəkilindən ilginc açıqlama: “Hüseyn Cavidi oxuya bilmədim”
10:38 23 İyun 2021
“Yaxından” adlı sərgi açılıb
10:04 23 İyun 2021
Qənirə Paşayeva: “Vaqif Səmədoğluna dedim, bir də məni belə məclislərə çağırmayın” – Müsahibə
09:01 23 İyun 2021
"Yeddi oğul istərəm" filminə çəkildiyinə görə peşman olub ağlayan Xalq artisti - Maraqlı faktlar
21:00 22 İyun 2021
Bakı Musiqi Akademiyasının 100 illiyi qeyd edilib
19:30 22 İyun 2021
Şuşa ilə bağlı yeni qurum yaradıldı
18:47 22 İyun 2021
Dinlə, gör nə deyir bu dəli-dəli...
18:02 22 İyun 2021
Aqşin Yenisey: "Ədəbiyyatımız reanimasiya xəstəsidir" - Müsahibə
17:15 22 İyun 2021
Evində ölü tapılan Çingiz: bu gün dünyasını dəyişən rejissor kimdir?
16:26 22 İyun 2021