writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

540
clock11:53 calendar-gray 06 Fevral 2018 view-gray251 dəfə oxunub
view-gray251 dəfə oxunub

Ortabab əsərlərlə kulta çevrilən Anar

Hara gedirəm, hansı ədəbi məclisə düşürəm bizim mənəvi atamız sayılan 80-cilər Anarın “Ağ liman” əsərindən danışırlar.

Hətta onu bizə nümunə də göstərirlər.

Hər dəfə deyirəm, axı bu əsəri oxumuşam, qeyri-adi deyil, normal əsərdir, xeyri olmur.

Boynuma qoymaq istəyirlər ki, sən qərəzlisən, ön yarğı ilə yanaşırsan.

O qədər dedilər, dedilər, axırı İtalo Kalvino kimi yazıçının “Bir qış gecəsi əgər bir yolçu” romanını yarımçıq qoyub “Ağ liman”ı təkrar oxudum.

Və...

Və fikrim dəyişmədi.

Əksinə, bir az da möhkəmləndi.

“Ağ liman” bulvar ədəbiyyatı ilə ciddi ədəbiyyat arasında ortabab bir əsərdir.

Yazıçı nə yazmaq lazım olduğunu, necə yazmaq lazım olduğunu yaxşı bilib, hazırlıqlıdır, lakin bildiklərinin və düşündüklərinin bədii həllinə bildiyi və düşündüyünün yarısı qədər nail ola bilməyib.

Sadəcə dünyadan xəbərsiz olan Azərbaycan oxucusu Anarın bildikləri və düşündüklərinin qarşısında qorxub, əllərini qaldırır.

Bilmədiyinə tabe olmaq, biət etmək, ondan çəkinmək bizim milli-mental xüsusiyyətimizdir.

Bircə şərtlə ki, çözə bilmədiyi adam onun üçün əlçatmaz olsun. Sosial mənsubiyyətinə görə ondan üstün olsun. Əks təqdirdə salar ayağının altına çığnayar.

Anarın öz dövrünün daha istedadlı yazıçılarından – İsa Hüseynovdan, Əkrəm Əylislidən, Mövlud Süleymanlıdan, İsi Məlikzadədən bircə üstünlüyü var: onun həyat tərzi modern idi!

O, modern-urbanistik ömür yaşayırdı və bu tələblərə uyğun əsərlər yazmağın nəzəri vacibliyini bilirdi.

Vəssalam!

Alternativ olmadığı üçün seçilirdi, tanınırdı, sevilirdi, hətta kulta çevrilirdi.

Ancaq bu gün biz Folknerdən üzübəri kimləri tanımırıq? Kimləri oxumuruq? Borxes, Kortasar, Markes, Lyosa, Murakami, Kundera, Pamuk, İşiquro...

Bu müəlliflərin qarşısına “Ağ liman”la çıxmaq olarmı?

Olmaz, əfəndilər!

Mən anlayıram, sizin ədəbi düşüncənizin ən uca səltənəti Anarın yaradıcılığı ilə ucalıb və indi bu səltənətin uçmasına təhəmmül etmirsiniz.

Öz səltənətinizə biət etməkdə azadsınız, amma əsla və əsla onu daha hazırlıqlı yeni nəslə örnək kimi göstərməyin.

Mən Anarın yazıçılığını danmıram.

Dediyim kimi, o, orta, bəzi və çox az məqamlarda yaxşı yazıçıdır.

60-cı illər ədəbiyyatımız üçün isə sözün həqiqi mənasında hadisədir.

Lakin bu hadisə imzanın böyüklüyündən çox ədəbiyyatdakı yenilik boşluğundan əmələ gəlib.

Odur ki, o hadisəni 21-ci əsrin ikinci onilliyinə daşımaq, sürümək, itələmək effekt vermir.

Fransız ekzistensializminə işarə etmək üçün əsərinin qəhrəmanlarına “Kamyu” konyakı içirtməklə semiotik-yazıçı Umberto Ekonu oxumuş çağdaş insanın zövqünü oxşamaq çətin məsələdir.

Bu işin intellektual tərəfi...

O ki qaldı dil, üslub və bədii siqlət məsələsinə, bu barədə heç nə yazmıram.

Yazsam, yenə deyəcəksiniz ki, qərəzlisən.

Qoyun, qərəzimlə baş-başa qalım.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

"Sənin bu “qadın travmandan” xeyli həzz aldım" - Seymurla Aygün Aslanlının söhbəti
18:40 19 Yanvar 2021
"Simpsonlar"ın ssenaristi öldü
17:56 19 Yanvar 2021
Orxanı yenə polis apardı – Əsgərlikdəki şairlə söhbət
17:12 19 Yanvar 2021
Balacalar üçün onlayn tamaşa
16:31 19 Yanvar 2021
“Qarabağ hekayələri” qırğız dilinə tərcümə olundu
15:53 19 Yanvar 2021
“Mən xəbərləri oxuyanda qarşımda avtomatlı əsgər dayanmışdı” - Məşhur diktor 19 yanvar gecəsi AzTV-də baş verənlərdən danışır – Müsahibə
15:11 19 Yanvar 2021
“Arşın mal alan” Düşənbədə təqdim olundu
14:38 19 Yanvar 2021
Xalq artisti dünyasını dəyişdi
14:00 19 Yanvar 2021
Məşhur tarzən müğənnini qınadı: "Şəhid verdiyimiz dövrdə toy oxumusan"
13:17 19 Yanvar 2021
Leonardo da Vinçinin itmiş əsəri tapıldı
12:39 19 Yanvar 2021
Şair-əsgər anası: “Gizlində oğlumun çəkmələrini öpürdüm” – Müsahibə
12:01 19 Yanvar 2021
Məşhur prodüser həbsxanda vəfat etdi
11:25 19 Yanvar 2021
Nizami yenidən tədqiq edilməlidir - İradə Musayeva yazır...
10:52 19 Yanvar 2021
Tanınmış aktyor vəfat etdi
10:20 19 Yanvar 2021
Haaqada “20 Yanvar uşaqların gözü ilə” adlı virtual sərgi açıldı
09:55 19 Yanvar 2021
Müasir monqol hekayəsi: Portret - Orijinaldan tərcümə
09:00 19 Yanvar 2021
Nizaminin əsərləri ilə bağlı müsabiqə elan olundu
18:54 18 Yanvar 2021
“Şəhərin qış gecələri” tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
18:22 18 Yanvar 2021
İsa Hüseynovun hekayəsi Gürcüstan kitabxanasında
17:58 18 Yanvar 2021
"Üç peyğəmbər" xalçasının müəllifi - Ziyadxan Əliyev yazır...
17:43 18 Yanvar 2021