writer1

Sevda Sultanova

Məqalə sayı

853
clock15:02 calendar-gray 20 İyun 2017 view-gray353 dəfə oxunub
view-gray353 dəfə oxunub

Uşağını rus sektoruna qoyanlar

O filmdən bir neçə dəfə yazmışam. Hərçənd, ikinci dəfə onu izləməyə ürək eləmərəm...

Söhbət Marko Ferrerinin kinonun şedevrlərindən biri “Böyük tıxama” filmindən gedir. Nüfuzlu intelligentlər şəhərkənarı villada yığışaraq gecə-gündüz ancaq tıxayırlar, yediklərini qaytarırlar, yel buraxırlar, qısası gəbərənədək yeyirlər. Onları əyləndirməyə gələn fahişələr gördükləri mənzərədən dəhşətə gələrək ordan qaçır.

Çünki fahişələr o intelligentlərdən daha çox insandır, daha çox intelligentdirlər.

Yaxud Bunuelin “Məhvedici mələk” filmində elita çətin şəraitə düşən kimi bütün kübar ədalarını itirir, heyvani instinktlər işə düşür...

...Bir neçə gün əvvəl sosial şəbəkədə iqtisadçı Natiq Cəfərlini oğlunun rusca danışmasına görə az qala linçlədilər. Kimin hansı dildə təhsil almasına, hansı dildə danışmasına münasibətim yumşaqdır.

Amma statusla bağlı səslənən müxtəlif fikirlərdən, gördüklərimdən, müşahidə etdiklərimdən, şəxsi təcrübəmdən dolayı məsələnin başqa tərəfi məni qayğılandırır. Yuxarıda iki rejissordan təsadüfən sitat gətirmədim.

Hansı mühitdə böyüyürsən-böyü, hansı dildə, hansı ölkədə təhsil alırsan-al, sənin alt kimliyin-yapın dəyişməz qalacaq, xüsusən, bu, müəyyən situasiyalarda özün də istəmədən nəzarətindən çıxaraq səni ələ verəcək.

Özəlliklə də, ən adi məişət hadisələrində, qadın kişi münasibətlərində... Çünki bir insanın sosial maska taxaraq özünün ziyalı, intellektual imicini yaratması rahatdır, amma məişətdə oynaması çətindir.

Məsələn, kişi tanıyıram ki, dünyanın bir neçə nüfuzlu universitetində təhsil alıb, elmi iş müdafiə edib, fəlsəfi-siyasi-ictimai məsələlərdə ağıllı danışmağa çalışır, xeyli də fanatı var. Statusları da var ki, bir də görürsən, aha, Ferrerinin personajlarının prototipi boylanır - dünyaya daha çox mədəsindən baxır, üstəlik, əks cinsə seksual obyekt kimi yanaşmasını gizləyə bilmir. Əminəm ki, adam bunun fərqində deyil. Sadəcə özündən asılı olmayaraq hansısa məqamda alt kimliyi üzə çıxır.

Yaxud qadın tanıyıram ki, rusdilli mühitdə böyüyüb, xaricdə təhsil alıb, alimdir, dünyanı elədən-beləyə, belədən-eləyə dolaşıb. Məntiqlə özü ayaqda durmağı bacarmalıydı. Lakin ona lüks həyat verə bilmədiyini ərinin başına qaxınc edir, aldığı yüksək təhsil harasa buxarlanır və içində mürgü vuran Fatmanisə kimliyi oyanır: “Nə olsun ki, beş dil bilirsən, savadlısan, nə kişisən ki, bir arvad da saxlaya bilmirsən, camaat iki arvadı birdən saxlayır”.

Və adətən bu tip adamların peşəsində funksionallığı da yüksək ola bilmir.

Cütlüklər tanıyıram ki, elə bu ölkədə öz dilimizdə təhsil alıblar, özü də təhsili aşağı səviyyəli universitetlərdə. Geniş dünyagörüşləri, intellektləri var, yeniliyə açıqdılar və məişətlərinin ağır dönəmlərində bir-birini dəstəkləyiblər.

Eyni mühitdən gənc qadın tanıyıram ki, yoldaşı tək uşaqla onu tərk edib. Qadın maddi çətinliklərinə rəğmən ondan asılmayıb, aşağılanmayıb, nəsə tələb eləməyib. Əksinə, öz peşəsində uğur qazanan, indi də lüks həyatı olmayan o qadını həmişə gülümsəyən, müsbət emosiyalarla dolu görürəm.

Təcrübəmdən bir şeyə əmin oldum ki, sözün həqiqi mənasında insan olmaq, peşəndə daha çox fayda vermək üçün xarici dildə yüksək təhsil almaq önəmli deyil. Önəmli olan daha çox həyata fərqli pəncərədən baxa bilməkdir.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

"Nizami və musiqi" mövzusunda elmi konfrans keçirildi
18:46 14 Aprel 2021
Alimlərimiz Əlişir Nəvai konfransında
17:56 14 Aprel 2021
Nə qədər acı olsa da, Seymur haqlıdır – Cavanşir Yusifli yazır...
17:05 14 Aprel 2021
Pamuku təzə romanına görə niyə linç edirlər?
16:20 14 Aprel 2021
Anar qazi-şairlərlə görüşüb
15:40 14 Aprel 2021
Öləcəyini bilə-bilə vertolyota minən Milli qəhrəman - Türkiyə prezidenti ondan nə xahiş etmişdi?
14:55 14 Aprel 2021
Ruhumuzun mistikası - Ibrahim Ibrahimli yazır
14:12 14 Aprel 2021
Ziyalılar Prezident Administrasiyasına müraciət etdi
13:31 14 Aprel 2021
Şah İsmayıl Xətainin kitabı nəşr olundu
12:47 14 Aprel 2021
Azərbaycandan borc istəyən Atatürkün məktubu - Nadir fakt
12:05 14 Aprel 2021
Kanalizasiyada ölən Əhməd məhəlləni necə xilas etdi?
11:25 14 Aprel 2021
“Tik-tok”da videosu çıxdığına görə döyülən qadın
10:44 14 Aprel 2021
Tanınmış rejissor vəfat etdi
10:15 14 Aprel 2021
"Ürəyim istəyən qədər boşboğazlıq etmək istəyirəm" - Seymur Baycanla müsahibə
09:00 14 Aprel 2021
Mərakeşdə Azərbaycanla bağlı kitab nəşr olundu
18:59 13 Aprel 2021
Gənc yazarla görüş keçiriləcək
18:08 13 Aprel 2021
44 günlük müharibəyə həsr edilən şeirlər kitabı çıxdı
17:21 13 Aprel 2021
Bir əliylə köksünü tutmuş... – Orxan Vəlidən seçmə şeirlər
16:45 13 Aprel 2021
Niyə kitab oxumalıyıq?
15:54 13 Aprel 2021
Kamal Abdullanın hekayəsi Gürcüstanda çap olunub
15:01 13 Aprel 2021