news-inner
clock15:16 calendar-gray 05 İyun 2017 view-gray179 dəfə oxunub
view-gray179 dəfə oxunub

Yazıçıların intihar dünyası

Reva Beyzadə

İntihar insanın özünə yönəlmiş zorakılıqdırmı?

Basdırılmış duyğulardanmı? Aqressiyamı? Yoxsa sənətmi?

Yaratdıqları ilə bunların hamısına güzgü tutan, təhtəlşüuru olduğu kimi bizə göstərən böyük rus yazıçısı Dostoyevski “İntihar edə bilmədim, çünki intihar edəcək qədər cəsarətli deyiləm” deyirdi. Buna baxmayaraq o, öz obrazlarına zorakılığı, intiharı, qatilliyi daddırmışdı.

Roskolnikovu qatil, Kirilovu intihar etdirən onun özü deyildi?

Bəs həqiqətdə o kim idi?

Epilepsiya xəstəsi olduğu söylənilən yoxsa Freydin dediyi kimi “öz həyat dərinliklərini yaradıcılığa yansıtmaqdan başqa bir şey bacarmayan”, atasının öldürülməsində yaşadığı travmaya “Karamazov qardaşları”ndakı atanın öldürülməsində güzgü tutan, daxili “mən”in əmrlərinə boyun əyən birisimi?

Dostoyevskidən təsirlənən Kafka, intihar etməsə də hər qəhrəmanına qorxuya boyun əydirdi və intihar əvəzinə yazdıqlarının yandırılmasını istədi. Bəlkə də hər gün qarşısındakı vərəqlərə qusurdu içindəki boz dünyanı. O, yaratdıqları ilə qarışıq bir divar hördüyünün fərqində idi. Bununla o, bizlərə boz dünyasındakı cəsədləriylə gəzən insanların qorxu və tənhalıq dolu yaşantılarını göstərirdi. Yadlıqla vuruşan Kamyu, insanın heç vaxt dünyanın bir parçası ola bilməyəcəyini düşünürdü və onun üçün fəlsəfənin bircə problemi var idi: İntihar!

Obrazlarına intihar etdirən bir yazıçı, bəlkə də Dostoyevskinin söylədiyi kimi böyük olmaqdan qorxduğu üçün kiçik oyunlar oynayırdı. Bəlkə də bu işin sirri yazıçının öz ssenarisini qəhrəmanına yaşadaraq özünü buna hazırlamasındaydı. Ölmədən öldürmək və bunu xəyalən yaşamaq.

Bunun adı təsəvvürdə bir gerçəklik yaratmaq cəhdi deyildimi?

Cek Londonun Martin İdenini yada salaq. O, Londonun özü deyildimi sizcə? Yaşadığı dünyaya sığmayan, insanın iç üzünü görən və pula görə ona geri qayıdan sevgini qəbul etməyən - bu, Cek Londonun öz xarakteriydi. Hətta özünü dərin sulara buraxacaq qədər cəsarətli idi. Yazıçının sonda oxucuya çatdırmaq istədiyi bir nüans var. Dənizin dərinliklərində birdən ortaya çıxan "yaşamaq istəyi".

Bəlkə də Dostoyevskinin, Kafkanın, Kamyunun, Cek Londonun axtardığı təbii hiss elə buydu. Tənhalıqlarına çəkilmiş və dünyanın absurdluğuna inanan insanlar bu boz dünyaya baxmayaraq bəlkə də "yaşamaq istəyi”nin onlara hansı mesajı verəcəyini axtarırdılar. Bir anlıq təsəvvür edək ki, İden o andakı istəklə ölümündən qurtulsaydı, tarixə bir Cek London intiharı yazılacaqdımı? Əgər bunun adı cəsarətsizlik, yəni yaşamaqdan qorxmaq olsaydı, inanın dünyadan gəlib keçmiş bütün dahilər bunu qurcalamazdı. Yaşamaq nədirsə intihar da odur. İntiharın hər yaşayan insan qədər çeşidi var.

news-inner-user

18112 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Məşhur müğənni kitabxanada striptiz klip çəkdi – Video
18:00 06 Mart 2021
Xalq artisti “Ay laçın” mahnısına klip çəkdirdi - Video
17:05 06 Mart 2021
Papaq - Cəfər Cabbarlının hekayəsi
16:32 06 Mart 2021
“Digitalart-lab” layihəsi çərçivəsində ustad dərsi keçirilib
16:10 06 Mart 2021
Oğuruq əşyalar Luvr muzeyinə qaytarıldı
15:02 06 Mart 2021
Qocalar evində yaşayan aktrisa vəfat etdi
13:45 06 Mart 2021
Tez öləcəyini bildiyi üçün evlənməyən aktyorumuz - Maraqlı faktlar
12:30 06 Mart 2021
Berlin Film Festivalının qalibləri açıqlandı
11:13 06 Mart 2021
Xalq rəssamı haqqında tədbir keçirilib
10:12 06 Mart 2021
Kişilərə qarşı terror törədən feministlər – Sevda Sultanova yazır...
09:01 06 Mart 2021
“Baku” jurnalı “Yandeks dzen” platformasında təqdim olunur
18:55 05 Mart 2021
Qadınlar Gününə həsr olunmuş sərgi keçiriləcək
18:01 05 Mart 2021
Qadına görə özünü yandıran məşhur meyxanaçı - Məşədibaba Elçini niyə öldürmüşdü? - Video
17:09 05 Mart 2021
“Oyaq gözəl” tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
16:22 05 Mart 2021
Yanlış tanıdığımız Amerika – Cavid Ramazanov yazır
15:30 05 Mart 2021
Qodar kinodan gedir
14:40 05 Mart 2021
Türkiyəli yazıçı vəfat etdi
13:50 05 Mart 2021
Dahi şairin çap olunmamış şeiri tapıldı
13:01 05 Mart 2021
Ona qarşı “vnimatelni” olmadılar - Yaşar Nurinin fəxri ada həsrət qalan atası - Maraqlı faktlar
12:30 05 Mart 2021
Nənəsi şal örtən, qızı şort geyinən dostum
11:44 05 Mart 2021