news-inner
clock13:27 calendar-gray 23 Noyabr 2016 view-gray96 dəfə oxunub
view-gray96 dəfə oxunub

Qadınını boğmaq istəyən küçə uşağı - “Əsa” teatrında tamaşa

Teatr ünsiyyətdir. Yazıya belə klassik teatrşünas girişi ilə başlamağın səbəbi var əlbəttə. Yenicə yaranmış teatrın ilk tamaşasına baxmışam. “Əsa teatrı” nın heyətinin yarıdan çoxu fiziki məhdudiyyətli insanlardır. 12-15 nəfərdən ibarət olan "Əsa" teatr komandasının 8 üzvü əlilliyi olan gəncdir. Əsa həm klaassik mədəni kişi qiyafəsinin əvəzolunmaz akssesuarıdır, Çaplini xatırladır, həm də söykənəcəkdir, dayaqdır.

Hər tamaşa ünsiyyətdir. Adamlar danışır ki, bir birlərini başa düşsünlər, hiss etsinlər, duysunlar.

Əsa teatrının müəllif-aktyorları Orxan Adıgözəl, Murad Məmmədov Elvin Mirzəyev və Nihad Qulamzadə hekayət monoloqlarını söyləyirlər. Bu əhvalatları bir mövzu (qəhrəmanların psixoloji sarsıntılarını anladan hekayələr – A.) birləşdirir və bir kabus obrazı birləşdirir. Qəhrəmanlar yaşadıqları travmaları danışırlar, qəza-qədərini danışırlar.

Amma teatr həm də özünəməxsus dili olan ünsiyyətdir. Bu o deməkdir ki, səhnədə hər şey olduğundan artıq söz deməli, danışmalıdır. “Dumb” tamaşası 4 qəhrəmanın monoloqundan ibarətdir. Nihad Qulamzadə oynadığı epiqraf-giriş ilə tamaşaçını monoloqların atmosferinə, gərginliyinə hazırlayır. Onun pianoda çaldığı qarışıq bir parça monoloqların əsas leytmotividir - kabuslu həyatın prelüdasıdır - aydın notlar və get-gedə qarışan, gərginləşən səslər.

Nihadın səhnəyə hər çıxışında qisas ifadəsi var - zala replikalarında belə istilaçı qəzəbi var. Monoloqda bu qəzəbi əsaslandırmağa çalışır. Onun əhvalatısa qarışıqdır, birindən o birinə keçir. Problemləri bir-birinə qatır. Monoloqdan publisist mətnə keçir.

Onun monoloqunda psixoloji travmadan çox açıq görünən epataj, konyuktur var. Tərs qütbləri seçim predmeti kimi qarşılaşdırmaq, (məs. məscid-fahişə), fərqli cinsi kimliyi olan qəhrəmanı bu başdan bütün cəmiyyətə qarşı qoymaq. Məsələ əhvalatın real və ya qeyri-reallığında yox, onun birbaşa, dramaturji əsassız birbaşa ötürülməsindədir. Qəhrəman konflikti, ziddiyyəti, psixoloji sarsıntını açıqlamadan ittihama başlamasındadır. Monotamaşada tamaşaçının eşitməkdən çox qəhrəmanı hiss etməsi gərəkdir.

Dörd aktyorun - Orxan Adıgözəlin, Murad Məmmədovun, Elvin Mirzəyevin, Nihad Qulamzadənin qəhrəmanlarını birləşdirən bir cəhət var - onlar sarsıntılardan keçsə də, cəmiyyətdən təcrid qorxusu yaşasalar da mənən özlərini qorumağa çalışırlar, danışmaq gücləri var, yaşadıqlarının, davranışlarının səbəblərini axtarır (Elvin Mirzəyevin monoloqu), nəticələrini göstərir, (aqressiv eqosentrik jestlərlə hərəkətlərlə) cəmiyyətdən dışlanmağın fəsadlarını anlatmağa çalışırlar. Bu, onların monoloqundakı sado-mazoxist intonasiyanı doğruldan əsas səbəbdir.

Məsələn, Elvin Mirzəyevin monoloqunda bu daha aydındır: atasının onu satmaq istədiyi uşaq böyüyəndən sonra görüşdüyü qadına zorakı davranır, anası ilə problemlər yaşayır. Elvin tipik “küçə uşağı”nın həyatını, məntiqini göstərir, onun yaxşı aktyor oyunu sayəsində biz görüşdüyü bar qadınını boğmaq istəyən bu “küçə uşağı”nı tanıyırıq, onunla həmsöhbət oluruq.

Orxan Adıgözəl monoloqunu qəhrəmanın intihar tərəddüdü ilə başlayır. Qəhrəmanın həyat epizodları ilə tanış olduqca daha bir qorxu ilə rastlaşırıq: cəmiyyətə, insanlara güvənsizlik. Yoxsa dəlixana deyilən həbsxanadan qaçmış, həm də yaramaz bir əclafı öldürəndən sonra qaçmış bir kəs niyə intihar haqda düşünsün?

Ümumiyyətlə, qəhrəmanların psixoloji vəziyyəti, problemləri oxşar olsa da qorxuları, şərtləri başqadır. Bu monoloqları vizual olaraq pantomima balet elementləri göstərən Fərid Kazakovun peşəkarca ifası mənalandırır. Amma bütün monoloqlarda bu elementlər eynidir - bu kabus dəyişmir. Bu eyniləşmə vizual monotonluqdan başqa ideya-problematikaya da monotonluq gətirə bilər.

Qəhrəmanların qorxularının fərdi olmadığını göstərmək üçün ona hər hansı əlavələr etmək olar. Tamaşaçı bu terapiyanın onun özü üçün olduğunu hiss etsin, anlasın ki, qəhrəmanlar özlərindən, öz problemlərindən yox, bizdən danışırlar...

news-inner-user
Aliyə

976 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Koroğlu” operası tamaşaçılara təqdim olunacaq
15:51 24 Avqust 2019
“Dejavü” növbəti dəfə nümayiş ediləcək
14:25 24 Avqust 2019
Öldürmək istədiyim hamilə qadın - Əyyub Qiyasdan əfsanə
13:29 24 Avqust 2019
Məşhur italiyalı aktyor vəfat edib
12:41 24 Avqust 2019
Şairə xanım Firudin Qurbansoya səsləndi: "İnsanların haqqına girməkdən qorxun!"
11:38 24 Avqust 2019
"Mama, nolar ölmə"
10:44 24 Avqust 2019
Ceyms Bond haqqında yeni film sonuncu ola bilər
10:04 24 Avqust 2019
İran qadınlarının həyatı: fahişədən general arvadınadək
09:01 24 Avqust 2019
“Doktor Jivaqo” hədsiz zəif əsərdir” – Brodskinin qeyri-adi müsahibəsi
21:01 23 Avqust 2019
Onlar 2019-da hamıdan çox qazandılar - Siyahı
19:00 23 Avqust 2019
Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunan xatirə pulu buraxılıb
18:24 23 Avqust 2019
Mirzə Cəlilin son cümlələri... - Mehman Qaraxanoğlu yazır
17:29 23 Avqust 2019
“İt gəzdirən xanım” tamaşası yenidən nümayiş olunacaq
16:37 23 Avqust 2019
Tələbəsinə aşiq olan, 20 Yanvarda adamları ölümdən qurtaran aktyor – Maraqlı faktlar
15:45 23 Avqust 2019
Oğru adlandırılan şair danışdı: “Olur belə şeylər"
15:07 23 Avqust 2019
Yaqub Zurufçu: “Ququşun “Ayrılıq" mahnısı seksual səslənir” – Müsahibə
14:58 23 Avqust 2019
İlqar Əlfioğlu yeni verilişdə - Anons
14:20 23 Avqust 2019
Şəhriyar Del Gerani: “Firudin Qurbansoy falıma baxdı...”
13:30 23 Avqust 2019
Mehriban Zeynalova erkən nikahlardan danışır: "Deyirlər, qadın adamın papağını yerə soxandır" - Müsahibə
12:40 23 Avqust 2019
İctimai nəqliyyat təcavüzkarları
11:50 23 Avqust 2019