news-inner
clock13:27 calendar-gray 23 Noyabr 2016 view-gray234 dəfə oxunub
view-gray234 dəfə oxunub

Qadınını boğmaq istəyən küçə uşağı - “Əsa” teatrında tamaşa

Teatr ünsiyyətdir. Yazıya belə klassik teatrşünas girişi ilə başlamağın səbəbi var əlbəttə. Yenicə yaranmış teatrın ilk tamaşasına baxmışam. “Əsa teatrı” nın heyətinin yarıdan çoxu fiziki məhdudiyyətli insanlardır. 12-15 nəfərdən ibarət olan "Əsa" teatr komandasının 8 üzvü əlilliyi olan gəncdir. Əsa həm klaassik mədəni kişi qiyafəsinin əvəzolunmaz akssesuarıdır, Çaplini xatırladır, həm də söykənəcəkdir, dayaqdır.

Hər tamaşa ünsiyyətdir. Adamlar danışır ki, bir birlərini başa düşsünlər, hiss etsinlər, duysunlar.

Əsa teatrının müəllif-aktyorları Orxan Adıgözəl, Murad Məmmədov Elvin Mirzəyev və Nihad Qulamzadə hekayət monoloqlarını söyləyirlər. Bu əhvalatları bir mövzu (qəhrəmanların psixoloji sarsıntılarını anladan hekayələr – A.) birləşdirir və bir kabus obrazı birləşdirir. Qəhrəmanlar yaşadıqları travmaları danışırlar, qəza-qədərini danışırlar.

Amma teatr həm də özünəməxsus dili olan ünsiyyətdir. Bu o deməkdir ki, səhnədə hər şey olduğundan artıq söz deməli, danışmalıdır. “Dumb” tamaşası 4 qəhrəmanın monoloqundan ibarətdir. Nihad Qulamzadə oynadığı epiqraf-giriş ilə tamaşaçını monoloqların atmosferinə, gərginliyinə hazırlayır. Onun pianoda çaldığı qarışıq bir parça monoloqların əsas leytmotividir - kabuslu həyatın prelüdasıdır - aydın notlar və get-gedə qarışan, gərginləşən səslər.

Nihadın səhnəyə hər çıxışında qisas ifadəsi var - zala replikalarında belə istilaçı qəzəbi var. Monoloqda bu qəzəbi əsaslandırmağa çalışır. Onun əhvalatısa qarışıqdır, birindən o birinə keçir. Problemləri bir-birinə qatır. Monoloqdan publisist mətnə keçir.

Onun monoloqunda psixoloji travmadan çox açıq görünən epataj, konyuktur var. Tərs qütbləri seçim predmeti kimi qarşılaşdırmaq, (məs. məscid-fahişə), fərqli cinsi kimliyi olan qəhrəmanı bu başdan bütün cəmiyyətə qarşı qoymaq. Məsələ əhvalatın real və ya qeyri-reallığında yox, onun birbaşa, dramaturji əsassız birbaşa ötürülməsindədir. Qəhrəman konflikti, ziddiyyəti, psixoloji sarsıntını açıqlamadan ittihama başlamasındadır. Monotamaşada tamaşaçının eşitməkdən çox qəhrəmanı hiss etməsi gərəkdir.

Dörd aktyorun - Orxan Adıgözəlin, Murad Məmmədovun, Elvin Mirzəyevin, Nihad Qulamzadənin qəhrəmanlarını birləşdirən bir cəhət var - onlar sarsıntılardan keçsə də, cəmiyyətdən təcrid qorxusu yaşasalar da mənən özlərini qorumağa çalışırlar, danışmaq gücləri var, yaşadıqlarının, davranışlarının səbəblərini axtarır (Elvin Mirzəyevin monoloqu), nəticələrini göstərir, (aqressiv eqosentrik jestlərlə hərəkətlərlə) cəmiyyətdən dışlanmağın fəsadlarını anlatmağa çalışırlar. Bu, onların monoloqundakı sado-mazoxist intonasiyanı doğruldan əsas səbəbdir.

Məsələn, Elvin Mirzəyevin monoloqunda bu daha aydındır: atasının onu satmaq istədiyi uşaq böyüyəndən sonra görüşdüyü qadına zorakı davranır, anası ilə problemlər yaşayır. Elvin tipik “küçə uşağı”nın həyatını, məntiqini göstərir, onun yaxşı aktyor oyunu sayəsində biz görüşdüyü bar qadınını boğmaq istəyən bu “küçə uşağı”nı tanıyırıq, onunla həmsöhbət oluruq.

Orxan Adıgözəl monoloqunu qəhrəmanın intihar tərəddüdü ilə başlayır. Qəhrəmanın həyat epizodları ilə tanış olduqca daha bir qorxu ilə rastlaşırıq: cəmiyyətə, insanlara güvənsizlik. Yoxsa dəlixana deyilən həbsxanadan qaçmış, həm də yaramaz bir əclafı öldürəndən sonra qaçmış bir kəs niyə intihar haqda düşünsün?

Ümumiyyətlə, qəhrəmanların psixoloji vəziyyəti, problemləri oxşar olsa da qorxuları, şərtləri başqadır. Bu monoloqları vizual olaraq pantomima balet elementləri göstərən Fərid Kazakovun peşəkarca ifası mənalandırır. Amma bütün monoloqlarda bu elementlər eynidir - bu kabus dəyişmir. Bu eyniləşmə vizual monotonluqdan başqa ideya-problematikaya da monotonluq gətirə bilər.

Qəhrəmanların qorxularının fərdi olmadığını göstərmək üçün ona hər hansı əlavələr etmək olar. Tamaşaçı bu terapiyanın onun özü üçün olduğunu hiss etsin, anlasın ki, qəhrəmanlar özlərindən, öz problemlərindən yox, bizdən danışırlar...

news-inner-user
Aliyə

997 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Kukla Teatrı dekabr repertuarını açıqladı
18:56 30 Noyabr 2020
Ukraynada Müslüm Maqomayevə həsr olunan beynəlxalq müsabiqə keçiriləcək
18:24 30 Noyabr 2020
Qonkur mükafatının qalibi açıqlanıb
17:42 30 Noyabr 2020
“Anam dedi ki, bu gün sancım tutan gündür” – İlqar Cahangirlə ad günü söhbəti
17:05 30 Noyabr 2020
Zəlimxan Yaqubun yeni kitabı nəşr edildi
16:23 30 Noyabr 2020
Musiqili Teatrdan "Laçına ithaf" layihəsi - Video
15:34 30 Noyabr 2020
Topçu Vüsalın araq şüşəsinə həkk olunmuş şəkli
14:52 30 Noyabr 2020
Sevdiyi qıza görə cəzalandı, arvadı sözünə baxmadığı üçün öldü, dəfnində Rəşid həkim yazıçı Anarla dalaşdı – Məşhur şairdən maraqlı faktlar
14:11 30 Noyabr 2020
Trampın arvadı Ağ Evdə baş verənlərdən kitab yazır
13:25 30 Noyabr 2020
Müharibə başlayıb, Nəbatat bağındayam... - Rəşad Nağı Mustafadan yeni şeir
12:43 30 Noyabr 2020
Qatarlar daşıdıqca qurtarmır yolçuluq – Təbrizdən şeirlər
12:11 30 Noyabr 2020
Əsgərlərimizin Zori Balayanın oğlunu dəhşətə gətirən qəhrəmanlığı - Bircə yazır...
11:39 30 Noyabr 2020
Yadındadı, içib qızlardan danışmağın? - Şuşada döyüşən zabit dostuma məktub
11:05 30 Noyabr 2020
"Ulduz müharibələri"nin qəhrəmanı vəfat etdi
10:30 30 Noyabr 2020
Regionlararası onlayn musiqi müsabiqəsinə start verildi
10:06 30 Noyabr 2020
Qərbin sülh riyakarlığı və bizim saxta pasifistlər – Sevda Sultanova yazır...
09:00 30 Noyabr 2020
Ölmək sənəti – Ağalar Qut yazır...
17:25 29 Noyabr 2020
“Cinema Radio”nun rəhbəri: “Onun səsi ilahi vergidir” – Müsahibə
17:04 29 Noyabr 2020
Nabokovdan hekayə: Sərnişin
15:30 29 Noyabr 2020
Atası xalq düşməni kimi güllələndi, bir manata rəsm çəkdi, Səttar Bəhlulzadə evini ona bağışladı... – Maraqlı faktlar
12:00 29 Noyabr 2020