news-inner
clock17:10 calendar-gray 08 İyun 2019 view-gray970 dəfə oxunub
view-gray970 dəfə oxunub

Qadından daha ehtiraslı...

Kulis.Az Sonuncu Orxanın “Somerest Moemin “Ay və qara qəpik” romanı haqqında bir neçə söz” yazısını təqdim edir.

Yağışlı günlər keçib gedib, ardından günəşli günlər təşrif buyurub. Evdəyəm yenə, bekar günlərimdən biridir. Amma bu dəfə darıxıb eləmirəm, lap yaxşıyam. Son günlər məndə şiddətli oxumaq ehtiyacı yaranıb. Bunu qarşılamaq üçün hərisliklə kitab şkafıma baxıram, nədən başlayım deyirəm öz-özümə. Knut Hamsun “Aclıq”, yox bunu oxumuşam, Kafkanın “Atama məktub”u... Bunu da oxudum o gün. Somerest Moemin “ Ay və qara qəpik” romanın üstünə diqqət kəsilirəm. Bunu çox tərifləmişdi dostlarım, dedim, oxuyum görüm bu nəmənədir.

“Ay və qara qəpik” romanı dahi fransız rəssamı Pol Qogenin həyatına improvizasiyadır. Üstəlik yazıçı “Sənətkar yaşadığı cəmiyyətin əxlaq qanunları ilə uzlaşmalıdırmı?” sualına qarşılıq rəssam Striklendin həyatını qoyur.

Özü də insan təbiətinin bütün ziddiyətləri ilə. İstedad, qəddarlıq, alicənablıq, xudpəsəndlik.

Striklend ənənəvi ingilis həyatı yaşayan, sakit, qaradinməz, heç bir maraqlı tərəfi ilə diqqəti çəkməyən bir obraz kimi təqdim olunur oxucuya.

Bir gün o heç bir səbəb olmadan evi tərk edir və birdəfəlik Parisə köçür...

Çaş-baş qalırsan, Striklend niyə evdən getmişdi?! Hamının ehtimal elədiyi kimi bəlkə bütün pullarını toplayıb hansısa əxlaqsız qadına qoşulub qaçmışdı? Bu anlaşılmazlığın sehrinə düşüb başlayırsan hər sətri diqqətlə oxumağa.

Yazıçı birdən kameranı Parisə tərəf döndərir. Görürük ki, Striklend əslində bura nə hansısa qadından ötəri, nə də başqa bir qayğıdan ötəri gəlmişdi.

Striklendi Parisə çəkib aparan sənət eşqi olmuşdu ki, o birdən-birə içində partlamışdı və bu fövqəlgücə qarşı çıxa bilməmişdi, bütün bədəni bu ehtirasın dalınca getmişdi. Bu bəlkə də həyatın adiliklərinə qarşı insan romantikasının qiyamı idi.

Striklend qaradinməz idi, az danışırdı, görünür sözlər onun zəkasını işıqlandıracaq qədər qüdrətli deyildi. O, özünü ifadəni, həyata etirazı sənətdə tapmışdı - rəssamlıqda. Həm də o həqiqətinə möhkəm şəkildə bağlı idi.

Amma eyni zamanda xaraktercə ziddiyyətli adam idi. Nə sevə bilirdi, nə kiməsə xoş bir münasibət göstərə bilirdi, üstəlik ona emalatxanasından, evindən təmənnasız istifadə üçün şərait yaradan rəssam dostu Stryova da xəyanət eləmişdi... Arvadını əlindən almışdı, sonra həmin qadını da buraxıb getmişdi.

Sevgi insan təbiətinin nəcibliyindən doğur, sevgidə qayğı, xeyirxahlıq, sevinc bəxş etmək, özünü fəda etmək duyğusu var - Striklenddə bu yox idi. Onun əvəzinə istehza var idi onda...

Striklendi birdən Taitidə görürük... Bura onun üçün xoşbəxtlər ölkəsi idi bəlkə də. Burda ruhi rahatlıq tapmışdı. İnsanlar onun qəribəliklərinə, yaradıcı təbiətinə təbii bir şey kimi baxırdılar. Striklendin axtardığı bu idi - onu bütün mənfi, müsbət tərəfləri ilə qəbul edən insanların əhatəsində olmaq, heç bir maneəsiz yaradıcılıqla məşğul olmaq.

Yaradıcı insan təbiəti bu cürdür, özünü heç bir yalana inandıra bilmir, adilikdən, təkrarlardan bezir, tükənir, cəmiyyət qanunları onu öz burulğanında boğmaq istəyir...

Amma sənətin gücü Tanrının gücüdür, bütün yaradılışın gücüdür, o hər şeyi bir rəssam barmağı ilə kənara itələyə bilir, hər şeyin fövqündə dayana bilir.

Striklendin də etirazı yaradıcı etiraz idi. Cəmiyyətin bütün iyrəncliklərinə, saxtakarlığına qarşı. İncəsənətdə ən maraqlısı sənətkarın şəxsiyyətidir, sənətkar heç kimə bənzəmirsə, orijinaldırsa onun səhvlərini bağışlamaq olar.

Belə...Qabağımda çayım soyuyub, dəyişməyə ərinirəm.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Azərbaycanlı gənc şairin kitabı Təbrizdə çap olundu
18:59 02 Dekabr 2020
Gənc Tamaşaçılar Teatrı dekabr repertuarını təqdim etdi
18:17 02 Dekabr 2020
Bu gecə nəfəsini hiss etdim anidən… - Adilə Nəzərdən yeni şeirlər
17:34 02 Dekabr 2020
Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin direktoru UNESCO-nun Baş katibinə müraciət ünvanladı
16:56 02 Dekabr 2020
Qardaşı oğlu məşhur müğənnini oğurluqda ittiham etdi
16:01 02 Dekabr 2020
Əsgər Fərhadinin dünyaca məşhur aktyoru vəfat etdi
15:47 02 Dekabr 2020
Övladını atan, Adil İsgəndərovla düşmən olan, tamaşaçılar tərəfindən söyülən Xalq artisti
15:10 02 Dekabr 2020
Qələbə sevincinə dözməyib ürəyi dayanan Umud kişi...
14:32 02 Dekabr 2020
Azərbaycanlı fotoqraflar beynəlxalq fəxri adlara layiq görüldü
13:50 02 Dekabr 2020
"Əlləddin" tamaşası onlayn nümayiş olunacaq
13:10 02 Dekabr 2020
Qıyıq gözlü, batıq yanaqlı Xudayarın böyük sirri
12:37 02 Dekabr 2020
Laçınlı rəssam: “Torpağını öpəcəm, daşlarını qucaqlayacam” – Müsahibə
12:01 02 Dekabr 2020
Anamı o yazıçı boşandırdı
11:15 02 Dekabr 2020
Ehtiram Hüseynov Laçından danışdı: "Çətinlik çəkirəm"
10:37 02 Dekabr 2020
İti, qurdu qovmuşuq – Tanınmış şair Ağdama şeir həsr etdi
10:15 02 Dekabr 2020
Susdurulan “Qarabağ bülbülü”, Allahverdi Bağırovun yuxusunu qarışdıran döyüşçüsü, göy satan Gülbazə xalanın göz yaşları – Qaçqın yataqxanasından reportaj
09:00 02 Dekabr 2020
“Xəzər” jurnalının yeni nömrəsi işıq üzü görüb
18:55 01 Dekabr 2020
"DokuBaku" festivalında nümayiş olunacaq filmlərin sayı açıqlandı
18:12 01 Dekabr 2020
44 günlük Vətən müharibəsindən sənədli film çəkildi
17:30 01 Dekabr 2020
Sami Yusif Laçınla bağlı paylaşım etdi - Foto
17:07 01 Dekabr 2020