Bu gün tanınmış alman rəssam Emil Noldenin doğum günüdür.

Kulis.az “Palitra” rubrikasında boyakarın 3 məşhur əsəri haqqında materialı təqdim edir.

Emil Nolde Danimarka və Almaniya sərhədindəki Nolde ərazisində kəndli ailəsində anadan olmuş və doğulduğu kəndin adını özünə təxəllüs götürmüşdür.

O, əvvəlcə ağac üzərində oyma və mebel dizaynı üzrə təhsil almış, daha sonra Flensburq, Karlsrue və Parisdə rəssamlıq təhsilini davam etdirərək özünəməxsus ekspressiv üslubunu formalaşdırmışdır.

Rənglərin təbii gücünə və daxili emosiyaya böyük önəm verən sənətçi dini motivlər, coşğun dəniz mənzərələri və fantastik fiqurlarla zəngin və fərqli rəngkarlıq dili yaratmışdır.

Faşist rejimi dövründə əsərləri “cılızlaşmış incəsənət” elan edilərək qadağan olunmuşdur.

Lakin bu maneəyə baxmayaraq, sənətçi gizlicə "Çəkilməmiş rəsmlər" silsiləsindən kiçik akvarellər yaratmağa davam etmişdir.

Müharibədən sonra sənət dünyasında yenidən böyük şöhrət qazanan Nolde ömrünün son illərini Şlezviq-Holşteyndəki evində keçirmiş və 1956-cı ildə orada vəfat etmişdir.

"Məsihin həyatı”

Nolde keçirdiyi ağır xəstəlikdən və mistik ruh yüksəkliyindən sonra 9 paneldən ibarət bu monumental poliptixi işləmişdir. Əsərdə İsa Məsihin doğulmasından çarmıxa çəkilməsinə və dirilməsinə qədər olan səhnələr yer alır. Rəsm ilk nümayiş olunduqda kilsə xristianlıq motivlərinin "kobud" təsvirinə görə şiddətlə etiraz etmişdir.

Nolde xristian ikonoqrafiyasındakı sakit tonları rədd edərək alovlu sarı, tünd qırmızı və gərgin göy rənglərdən istifadə etmişdir.

Fiqurlar akademik anatomiyadan uzaq, kobud, psixoloji şok yaradan maskayabənzər üzlərlə təsvir olunmuşdur. Çarmıxa çəkilmə sahəsindəki kədər və dəhşət hissi birbaşa rənglərin toqquşması ilə verilir.

Tablo dini rəsmlərin yalnız akademik qaydalarla deyil, insanın daxili mistik coşğusu və ekspressiv rənglərlə işlənə biləcəyini sübut edərək 20-ci əsr müasir dini sənətinə yeni nəfəs vermişdir.

Əsər hal-hazırda Almaniyanın Nolde Muzeyində sərgilənir.

"Kənizlərin rəqsi”

Nolde insanlığın sivilizasiyadan əvvəlki ibtidai, təbii ruhuna böyük maraq gö. O, bütpərəst rituallarını və insanın təbiətlə vəhşi qovuşmasını təsvir etmək üçün bu dinamik kətanı işləmişdir.

Çılpaq qadın fiqurlarının alov ətrafındakı ehtiraslı rəqsi cəld, kobud və qalın fırça zərbələri ilə işlənmişdir.

Qızmar narıncı, sarı və tünd yaşıl tonların toqquşması kətanda sanki hərəkət edən alov və musiqi ritmi yaradır.

Əsər fovizm və ekspressionizm hərəkatlarında rəngin yalnız görünüşü yox, instinktiv emosiyanı və hərəkəti necə ifadə edə bildiyini göstərən təməl nümunələrdən birinə çevrilmişdir.

Tablo Almaniyanın Şprengel Muzeyində nümayiş etdirilir.

"Tünd dəniz”

Nolde Şimali Almaniyanın fırtınalı dəniz sahillərində yaşayırdı. O, okeanın və səmanın amansız gücünü, insan ruhunun təbiət qarşısındakı tənhalığını təkrar-təkrar kətana köçürmüşdür.

Rəsmdə insan fiquru yoxdur; diqqət tamamilə coşqun dalğalara və qaranlıq, ağır səmaya yönəlib. Qırmızı, bənövşəyi və tünd göy tonların sintezi apokalipik mühit yaradır.

Yağlı boyanın kətan üzərində qat-qat, ağır işlənməsi dənizin kütləsini və soyuqluğunu vizual olaraq hissolunacaq dərəcədə canlandırır.

Əsər təbiət mənzərəsini obyektiv təsvirdən çıxarıb sırf daxili ruhi həyəcanın və qorxunun güzgüsünə çevirməklə müasir abstrakt mənzərə rəssamlığına böyük təsir göstərmişdir.

Tablo Danimarkanın Kopenhagen Bədii Muzeyində nümayiş olunur.

• Uçan itlər, qaraqabaq inəklər... - Beynəlxalq ev heyvanları fotosu müsabiqəsinin nəticələri
• Xalq şairi Nəriman Həsənzadənin son vəziyyəti açıqlandı
• "Dunay sahilində bir daxmacıq var..." - Macarıstanın milli şairindən şeirlər