Bu gün görkəmli türkiyəli aktyor Cüneyt Arkının doğum günüdür.

Kulis.az onun 5 məşhur rolu haqqında materialı təqdim edir.

1937-ci ildə Əskişəhərdə anadan olan Cüneyt Arkın, İstanbul Universitetinin Tibb Fakültəsini bitirərək peşəkar həkim kimi fəaliyyətə başlayıb.

1963-cü ildə "Artist" jurnalının keçirdiyi müsabiqədə qalib gəldikdən sonra kinoya gəlib və qısa müddətdə "Yeşilçam"ın parlaq ulduzlarından birinə çevrilib.

Karyerası boyunca 300-dən çox filmdə rol alan aktyor, uzaq şərq döyüş sənətlərini öyrənərək ən təhlükəli tryukları dublyorsuz, şəxsən icra etməsi ilə fərqlənib.

Tarixi qəhrəmanlıq eposları, döyüş-macəra filmləri ilə yanaşı, rejissorluq etdiyi sosial-realist dramlarla da cəmiyyətin problemlərini ekrana gətirib.

Türk kinosuna verdiyi böyük töhfələrə və yaratdığı unudulmaz obrazlara görə milli kino fəxrinə çevrilən əfsanəvi sənətçi 2022-ci ildə İstanbulda vəfat edib.

"Malkoçoğlu" silsiləsi - Malkoçoğlu Ali Bəy

"Malkoçoğlu" obrazı Cüneyt Arkının aktyorluq karyerasının dönüş nöqtəsi və onun macəra-tarixi filmlər janrındakı mütləq hakimiyyətinin başlanğıcıdır.

Osmanlı axıncılarının cəsarətini və döyüş ruhunu təcəssüm etdirən bu rolda Arkın, düşmənlərə qarşı təkbaşına mübarizə aparan, at üstündə ağlasığmaz akrobatik tryuklar göstərən və qılınc oynadan unikal bir qəhrəman obrazı yaradıb.

Aktyor bu rollara hazırlaşmaq üçün sirk truppaları ilə çalışıb, çıxış etdiyi sarsıdıcı səhnələrlə türk kinosunda döyüş estetikasına tamamilə yeni nəfəs gətirib.

Malkoçoğlu obrazı təkcə tarixi faktlara əsaslanan personaj deyil, həm də ədaləti, cəsarəti və sadiqliyi təmsil edən milli fenomendir.

Arkının bu roldakı baxışları, dinamikası və düşmən qalalarına dırmaşması nəsillər boyu tamaşaçıların yaddaşına həkk olunub.



"Battal Qazi" silsiləsi - Battal Qazi

Xalq rəvayətləri və epik dastanlar əsasında ekranlaşdırılan bu tarixi-macəra silsiləsində Cüneyt Arkın Anadolu torpaqlarının müdafiəçisi, cəsur sərkərdə Battal Qazi obrazını canlandırıb.

Bizans imperiyasının zülmünə qarşı mübarizə aparan, atasının intiqamını alan və haqsızlığa boyun əyməyən bu qəhrəman, Arkının ifasında mistik və fiziki güclə zənginləşib.

Aktyorun filmlərdəki məşhur ox atma səhnələri, zəncirləri qırma epizodları və sıçrayışları kino aləmində əfsanəyə çevrilib.

Battal Qazi xarakteri türk xalqının tarixi yaddaşında duran məğrurluq və sarsılmaz iradə hissiyatını ekranda tam gücü ilə canlandırır.



"Dünyanı qurtaran adam" - Murad

Məhdud imkanlarla ərsəyə gətirilən bu fantastik-macəra filmi Cüneyt Arkının yaradıcılığında və dünya kinosunda fərqli bir fenomendir.

Beynəlxalq kino aləmində "Turkish Star Wars" kimi tanınan bu filmdə Arkın, kosmosda naviqasiya edərkən naməlum bir planetə düşən və şər qüvvələrə qarşı dünyanı qorumaq üçün amansız döyüşə girən kosmonavt Murad rolunu canlandırır.

Aktyorun əllərinə qaya parçaları bağlayaraq məşq etdiyi, nəhəng canavarlarla döyüşdüyü və taxta qılıncla kosmik bəlaları dəf etdiyi səhnələr kinosevərlərin yaddaşına həkk olub.

Film illər keçdikcə dünya miqyasında böyük populyarlıq qazanaraq absurdist-fantastik kinosunun ən məşhur nümunələrindən birinə çevrilib.



"Yaralı qurd" - Əli

Lütfi Akadın rejissorluğu ilə çəkilən bu psixoloji və sosial trillerdə Cüneyt Arkın özünün vərdiş olunmuş ekşn obrazlarından uzaqlaşaraq dərin dramatik potensialını nümayiş etdirib.

Süjet keçmişdə həbsxanada yatmış və mütəşəkkil cinayətkarlıq aləmindən intiqam almağa çalışan, daxilən sarsılmış Əli adlı tənha bir insanın həyatından bəhs edir.

Aktyor bu rolda az sözlə, yalnız gərgin baxışları, kədərli duruşu, daxili partlayışları və qisas hissi ilə yanan bir insanın psixoloji dramını incəliklə təsvir edib.

"Yaralı qurd" filmi Yeşilçamın sənədli və realist kinoya keçidinin parlaq nümunələrindən biridir.

Arkının bu filmdəki performansı tənqidçilər tərəfindən yüksək qiymətləndirilib və onun təkcə döyüş filmlərinin ulduzu deyil, həm də birinci dərəcəli dram aktyoru olduğunu bir daha sübut edib.

"Vətəndaş Rza" - Rza

Cüneyt Arkının həm rejissorluq etdiyi, həm də baş rolunu canlandırdığı bu sosial-realist dram, 1970-ci illər Türkiyəsinin sosial bərabərsizliyini və bürokratik sistemini tənqid edən məşhur ekran işlərindən biridir.

Film zəngin bir iş adamının oğlunun avtomobillə vurub öldürdüyü uşağının haqqını tələb edən, hər cür təzyiq və rüşvət təklifinə qarşı dürüstlüyündən güzəştə getməyən fəhlə Rzanın mübarizəsindən bəhs edir.

Arkın bu rolda cəmiyyətin əzilən, lakin qürurunu tapdalamayan kiçik insanının səsini böyük emosionallıqla ekrana gətirib.

Onun varlılar və ədalətsiz qanunlar qarşısındakı dik duruşu, "Mən vətəndaş Rzayam!" hayqırtısı Türk kinosunun təsirli sosial etiraz səhnələrindən biridir.

Bu rol aktyorun xalqın dərdi ilə nəfəs alan sənətçi kimliyini ön plana çıxarıb.

• Əlyazmaları məhv edildi, meşədə güllələndi... - Ədəbi yaddaşımızın xilaskarının faciəli taleyi
• Sevgilisi dar ağacından asıldı, qızını internata verdilər... - Gənc ikən fəxri ad alan Xalq artistimiz
• Seyid Cəfər Pi­şə­və­rinin müəmmalı ölümü... - Qərb mətbuatı onun haqqında nə yazırdı?