Bu gün görkəmli gürcü şair və yazıçı Qriqol Abaşidzenin anım günüdür.

Kulis.az onun haqqında materialı təqdim edir.

Qriqol Abaşidze XX əsr Gürcüstan ədəbiyyatının ən görkəmli nümayəndələrindən biri, xalq şairi, nasir, dramaturq və ictimai xadimdir. O, gürcü poeziyasının füsunkar lirikası ilə tarixi təfəkkürün dərinliyini öz yaradıcılığında birləşdirərək, Gürcüstanın zəngin və keşməkeşli keçmişini monumental romanlar seriyası ilə ədəbiyyata həkk edib.

Qriqol Abaşidze 1 avqust 1914-cü ildə Çiatura şəhərində doğulub. Tiflis Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirdikdən sonra gənc yaşlarından ədəbi mühitə daxil olub. İkinci Dünya müharibəsi illərində yazdığı vətənpərvərlik şeirləri və poemaları ilə böyük şöhrət qazanıb, sonradan uzun illər "Məşəl” jurnalının baş redaktoru və Gürcüstan Yazıçılar İttifaqının sədri vəzifələrində çalışıb.

O, gürcü dilinin incəliklərini, təbiətin gözəlliyini və insan ruhunun dərinliklərini vəsf edən poetik silsilələrin müəllifidir. Lakin Abaşidzeni dünya ədəbiyyatında tanıdan əsas işi Gürcüstanın orta əsrlər tarixindən bəhs edən məşhur trilogiyasıdır:

"Laşa-Qiorqi” – XI–XII əsrlərdə Gürcüstanın intibah dövrü və daxili çəkişmələri;

“Günün həsrəti” – Monqol yürüşləri dövründə xalqın azadlıq mübarizəsi;

"Uzun gecə” – Ölkənin parçalanması və müqaviməti.

Ədib həm də gənc nəsil üçün yazdığı maraqlı, öyrədici nağılları və şeirləri ilə böyük rəğbət qazanıb.

Qriqol Abaşidzenin həyatındakı ən acı və daxili dramatik məqam sovet sisteminin yüksək rəsmi postlarında dayanaraq vicdanı, milli ruhu və kommunist rejiminin amansız ideoloji tələbləri arasında ömür boyu keçirdiyi ruhi sarsıntı idi.

Gürcüstan Yazıçılar İttifaqının sədri və SSRİ Ali Sovetinin deputatı kimi Abaşidze sistemin mərkəzində idi. Lakin bu yüksək status ona sadəcə imtiyazlar deyil, həm də dəhşətli mənəvi yük gətirirdi. Stalin repressiyalarından sonra davam edən ideoloji təzyiqlər dövründə o, bir tərəfdən öz qələm dostlarını kütləvi cəzalardan, senzura qadağalarından qorumağa çalışır, digər tərəfdən isə Moskvanın sərt göstərişlərini icra etmək məcburiyyətində qalırdı.

O, sənətkar azadlığının tapdalandığı bir sistemdə "dövlət şairi" rolunu oynamağın acısını daxilən yaşayırdı.

Özünün ən böyük əsərlərini məhz orta əsrlər tarixinə həsr etməsinin gizli səbəbi də bu idi: Abaşidze sovet gerçəkliyinin ideoloji təzyiqindən qaçaraq öz mənəvi azadlığını və milli qürurunu keçmiş əsrlərin qəhrəmanlıq tarixinə sığınmaqda tapırdı.

Müasir Gürcüstanda və Qafqaz ədəbi mühitində Qriqol Abaşidze milli kimliyin və tarixi yaddaşın qoruyucusu kimi son dərəcə aktualdır:

Onun romanları bu gün də Gürcüstanın dövlətçilik tarixini, azadlıq mübarizəsini və orta əsrlər mədəniyyətini gənc nəsillərə sevdirən təməl əsərlərdəndir.

Abaşidzenin poeziyası və nəsri gürcü ədəbi dilinin ən zərif və saflaşdırılmış nümunələrindən biri kimi məktəb və universitet proqramlarında geniş tədris olunur.

Qriqol Abaşidze Gürcüstanın çətin illərində həm sözün böyük gücü ilə xalqın milli ruhunu diri tutan, həm də tarixi romanları ilə zamanın fövqünə ucalan dahi söz ustadı kimi xatırlanır.

• Müəllimlik - Mövlud Mövludun hekayəsi
• Səməd Vurğunun həyatını xilas etdiyi Xalq artisti kimdir?
• "Boyhood"un müəllifindən yeni film