Bu gün tanınmış italyan rəssam Tisian Veçellionun anım günüdür.

Kulis.az “Palitra” rubrikasında boyakarın “Zamanın müdriklik alleqoriyası” əsəri haqqında materialı təqdim edir.

İntibah dövrü Venesiya rəngkarlıq məktəbinin parlaq ustadı Tisian gənc yaşlarından Venesiyaya gələrək Can Bellini və Cordonenin emalatxanasında təhsil almışdır.

O, cizgi və formadan daha çox rəngin, işığın və fakturanın emosional gücünə üstünlük verərək Venesiya üslubunu Avropa rəngkarlığının zirvəsinə qaldırmışdır.

Tisian yaradıcılığı boyu dini, mifoloji və portret janrlarında misilsiz şahəsərlər yaratmış, Müqəddəs Roma imperatoru V Karl, İspaniya kralı II Filip və Roma papaları üçün saray rəssamı kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Rəssamın kətan üzərindəki dinamik fırça xətti, zəngin qırmızı və qızılı tonları tətbiq etmə bacarığı öz dövründə "rəssamların kralı, kralın rəssamı" titulunu qazanmasına sabəb olmuşdur.

Qırx ildən artıq müddətdə Avropa incəsənətinə rəhbərlik edən sənətkar, həm də yağlı boya texnikasını kətan üzərində ən yüksək plastik həddə çatdıran novator ustad kimi tanınır.

1576-cı ildə Venesiyada taun epidemiyası zamanı vəfat edən Tisianın rəng və işıq fəlsəfəsi sonrakı əsrlərdə Rubens, Velaskes və Manenin yaradıcılığına həlledici təsir göstərmişdir.

"Zamanın müdriklik alleqoriyası"

Tisianın ömrünün yetkin dövründə arxaya dönüb öz keçmişinə, indiki anına və gələcəyinə nəzər saldığı "Zamanın müdriklik alleqoriyası" sənətkarın ən dərin fəlsəfi əsərlərindən biridir.

Əsər rəssamın şəxsi ailə dinamikasını — yaşlaşan Tisianı, onun varisi və oğlu Orazio Veçellionu və gənc qohumu (və ya övladlığa götürdüyü) Marko Veçellionu əks etdirir.

Əsərin yaranması Tisianın öz emalatxanasını və sənət mirasını gələcək nəsillərə necə ötürəcəyi haqqında düşündüyü bir dövrə təsadüf edir.

Bu, sadəcə mifoloji və ya alleqorik bir kompozisiya deyil, rəssamın insan ömrünün üç mərhələsinə verdiyi fəlsəfi cavabdır.

Tablo iki əsas vizual qatdan ibarətdir: yuxarıda insan üzlərinin profil və frontal təsvirləri, aşağıda isə bu üzlərə uyğun gələn üç fərqli heyvan başı yer alır.

Əsərin mərkəzi ideyası "Prudensiya" — yəni müdriklik, uzaqgörənlik və tədbirlilik məfhumudur.

Soldakı profildən görünən yaşlı kişi rəssamın özüdür. Onun altında təsvir olunmuş qurd başı keçmişin xatirələrini və zamanın udduğu anları simvolizə edir.

Mərkəzdə tamaşaçıya birbaşa baxan saqqallı kişi obrazı (oğlu Orazio) indiki zamanı təmsil edir. Onun altındakı güclü şir başı indiki anın cəsarətini, gücünü və fəaliyyətini göstərir.

Sağdakı gənc profil gələcəyə işarədir. Onun altındakı sədaqətli it başı isə gələcəyə olan ümidi və öyrənmək həvəsini ifadə edir.

Kətanın ən yuxarı hissəsində latın dilində həkk olunmuş yazı əsərin bütün fəlsəfəsini xülasə edir:

“Keçmişin təcrübəsindən öyrənən indiki zaman tədbirlə hərəkət edər ki, gələcək addımlarını korlamasın”

Tisian bu tabloda özünəməxsus tünd tonlardan, dərin torpaq və oxra rənglərindən istifadə etmişdir.

İşıq yalnız bədənlərin və profil cizgilərinin üzərinə zəif zolaqla düşərək mistik atmosfer yaradır.

Əsər hazırda Londonun Milli Qalereyasında saxlanılır.

• Azərbaycan nümayəndə heyəti Buxarada tarixi Ark qalasında
• Məşhur aktyorun halı pisləşdi – Səbəb
• Oskar mükafatlı müğənni vəfat etdi