writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

550
clock11:24 calendar-gray 19 Mart 2014 view-gray2924 dəfə oxunub
view-gray2924 dəfə oxunub

Seks və müharibə

Dünyada çoxlu əhvalatlar var. Həm eşitdiklərimizi, həm oxuduqlarımızı, həm gördüklərimizi bir yerə toplasaq, yəqin qalın-qalın kitablar yazmaq olar. Ancaq, əlbəttə ki, iş təkcə əhvalatların varlığında və ya bu əhvalatları kiminsə bilməyində deyil. Hətta əhvalatların A-dan Z-yə qələmə alınması da heç nəyi dəyişdirmir. Uzağı yaxşı salnaməçi ola bilərsən!

Məncə, məsələ bu materialların necə təqdim edilməsindədir. Dostumuz Rasim Qaracanın “On bir gecə” kitabı ilk öncə bu keyfiyyətinə görə diqqətimi çəkdi. Çünki mən özüm də çoxlu əhvalatlar bilirəm və onları yazmaq üçün həmişə forma və üslub tapmaqda çətinlik çəkmişəm. Kənardan baxana asan görünə bilər. Forma o zaman bədii materialla çulğaşa bilir ki, oxucu bunu hiss etmir. Və oxucu bəzən hiss etmədiyi məsələlərin olduqca sadə, hətta bəsit olduğunu düşünür.

Kitabın başqa bir ciddi özəlliyi Qarabağ müharibəsinə tamamilə fərqli bir rakursdan baxmaqdır. Operator kameranı elə bir yerə qoyub çəkir ki, indiyədək ədəbiyyatımızda müharibəyə bu nöqtədən baxan olmayıb.

Daha bir maraqlı məqam: əsər bütövlükdə cəbhədə bir bölüyə rəhbərlik edən komandirin gündəliyidir. Gündəlik mühasirəyə düşüb ölümlə üz-üzə qalan əsgərlərin son etiraflarıdır. Ən səmimi etirafları...

Və ən təsirlisi budur ki, etirafların əksəriyyəti ilk sevgi, ilk öpüş və ilk seksual münasibətlə bağlıdır.

Rasim Qaracanın 2000-lərin çalxalanan (əslində elə Rasim bəyin özünün çalxaladığı) ədəbi mühit üçün hadisə sayılan “Ölüm haqqında günəş” kitabında da müharibə ilə bağlı məqamlar çoxdur. Məsələn, orda “Əgər ən yaxın dostun müharibədə ölmüşsə” adlı çox unikal bir şeir var... Burada da müharibə yalançı populizm, milli kin-küdurət, qisasçılıq kontekstində deyil, insan kontekstində təqdim olunur və öz dövrü üçün ciddi mesajlar ötürür. “Savaşa yox” şeiri isə, məsələni bax indi haqqında söhbət açdığımız kitabın məqamına gətirir...

Niyə məhz etiraf?

İnsan ölümün yaxınlaşdığını duyanda etiraf etmək, yüngülləşmək istəyir. Hətta xristianlıqdan bizə tanışdır ki, insan ölüm ayağında günahlarının bağışlanması üçün dua edir, yaxınlarına qəribə sirlər açır, əfv diləyir. İslam isə bu məqamda tövbənin qəbul edilmədiyini ehkama çevirib. Yəni bütün ömrü boyu günah edib ölüm ayağında – insanın ölüm qarşısında acizliyini praktiki olaraq dərk edəndə edilən dua ünvana yetişmir.

Sadə, dindən xəbərsiz insanlar da ölüm ayağında etiraf etmək istəyir. Hətta etiraf edib təsadüfən ölümdən xilas olan insanların sonralar biri-birinin üzünə baxmağa utanması barədə film və lətifələr də var!

“On bir gecə”də bu məqam olduqca təsirli və inandırıcıdır. Üstəlik adamların etiraflarının seksual motivi onların cavanlığından, nakamlığından xəbər verir.

Kitabda on əsgər qadınla ilk izdivacının qısa tarixçəsini anladır. Bəzən adi sayılan insani duyğuların ölüb-öldürmək hissindən ucada durduğu aydınca görünür.

Kitabda üslub və redaktə xətaları vardır. Təəssüf ki, bəzi yoldaşlar əsərin ən vacib keyfiyyətlərini kənara qoyub “tale yükü” olmayan bu çatışmazlıqlardan yapışırlar. Təbii ki, bu, kitabın özünə yox onun döyüşkən, barışmaz, heç kimi acılamaqdan və iynələməkdən çəkinməyən müəllifinə münasibətin nəticəsidir.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Əhli-kef
11:01 20 İyun 2021
Kamyunun arvadı bu ssenariyə etiraz etdi – “Yad” filmində baş verənlər
16:31 19 İyun 2021
Müğənni Sılanın kitabı çap olundu
15:41 19 İyun 2021
"Qırmızı papaq" onlayn nümayiş olunacaq
13:46 19 İyun 2021
Gəlinini iş yoldaşına qısqanan “Qoçu Əsgər” – Xalq artistindən maraqlı faktlar
12:29 19 İyun 2021
Fərəc Fərəcov haqqında monoqrafiya çap olunub
11:25 19 İyun 2021
Devid Quetta musiqilərini satdı
10:25 19 İyun 2021
Bu mahnı gənc alimi cəsarətləndirmək üçün yazılmışdı: Dünyanı gəzdi - İllərin mahnısı
09:01 19 İyun 2021
Adamları tanıdım – Nura Suri oğlunun qəza keçirməsindən yazdı
23:55 18 İyun 2021
Hamlet Xanızadənin xatirə gecəsi keçirildi
18:58 18 İyun 2021
Cahangir Cahangirovun 100 illiyi qeyd olunub
18:01 18 İyun 2021
Çiçək kimi ətirli, tər və sütül bədənlər! - Qadına sonetlər
17:20 18 İyun 2021
Müasir İncəsənət Muzeyində sərgi açılacaq
16:40 18 İyun 2021
Azərbaycanın ən naşı klassiki – Seymur Baycanı sərt tənqid etdilər
16:00 18 İyun 2021
Tikanlı sözlər adamı necə öldürür?
15:15 18 İyun 2021
Əkrəm Əylislinin vəziyyəti ağırlaşdı - Açıqlama
14:27 18 İyun 2021
Bakıda yeni sərgi açılır
14:09 18 İyun 2021
“Azərbaycanfilm” türk jurnalist Fulya Öztürk haqqında film çəkir - Fotolar
13:19 18 İyun 2021
İslamdan imtina etdi, çayda boğmaq istədilər, atası üzündən öpəndə ağzını yudu – Diriykən yası verilən dahi azərbaycanlı
12:36 18 İyun 2021
Kəramət Böyükçölün yeni romanı çıxdı - Foto
12:08 18 İyun 2021