writer1

Aliyə

Məqalə sayı

996
clock18:03 calendar-gray 28 Fevral 2014 view-gray1359 dəfə oxunub
view-gray1359 dəfə oxunub

Müharibə filmimiz bu dəfə də alınmadı

Xocalı qətliamının 22-ci ildönümü günü, Nizami Kino Mərkəzində Samir Kərimoğlunun “Mən evə qayıdıram” tammetrajlı bədii filmi təqdim olundu. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin layihəsi olan filmin ssenarisi (İsmayıl Səfərli) real hadisə əsasında yazılıb: 1992-ci ildə Rusiyanın Sitalçayda yerləşən hərbi aviasiya polkundan təyyarə qaçırılır. Təyyarə Yevlaxda gizlədilir. Qaçırılan təyyarə barədə "hay-küy" yatandan sonra V.Qurbanov döyüş uçuşlarına başlayır. Qarabağın müdafiəsində igidliklər göstərir. 3 döyüş uçuşundan sonra Vaqif Əsgərana uçur və təyyarə vurulur. Vaqif Qurbanov şəhid olur. Mənbələrdə Vaqif Qurbanova Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adı verilir. Əlbəttə, mətbuatın yazdığına görə həqiqətdə belə olub.

“Mən evə qayıdıram” filmi işğalçı ermənilərin polkun rəhbərləri ilə sövdələşməsindən başlayır. Onlar polk rəhbərliyinə pul müqabilində Qarabağın şəhərini bombalamağını tapşırır, koordinatları verirlər. Sonrakı hadisələr Sitalçaydakı polkda baş verir. Filmin əsas qəhrəmanı Fərhad Seyidzadə (Emil Bədəlov) onların əməliyyat planından xəbər tutur və hərbi təyyarəni qaçıraraq bu planı pozur.

Hadisə ilk baxışda dinamik olsa da filmin nəzərə çarpan neqativi aşağı temporitmdir. Adətən macəra-dram filmlərinə xas olan həyəcanla izləmə əvəzinə darıxırsan və bu lənglik montajın yox, çəkilişin qüsuru kimi görünür. Yeni hadisənin baş verməsi üçün polkun həyətində leytenantların ağır-ağır addımlamasını izləməlisən. Bir yığın kadr var ki (bunlar filan qədər vaxt – aktyorların, rejissorların, tamaşaçıların vaxtıdır, filan qədər pul deməkdir), bunlar nəinki mövzuya, situasiyaya yeni qatlar əlavə etmir, hətta 1 saatdan artıq filmi “doldurmağa” - yəni, filmin atmosferini yaratmağa, temporitmini artırmağa, müxtəlif geqlər salıb gərginliyi almağa (əgər o varsa) - belə kömək edə bilmir. Musiqi, montaj süni şəkildə dinamika yaratmaq istəyir. Halbuki, musiqinin də, montajın da funksiyası başqadır...

Filmdə hadisələrin çoxu polkda baş verir və hərbçi həyatının görünməyən tərəfi, “zənginlikləri” göstərilir. Hərbçilər sevdikləri qadınlarla da görüşürlər, hətta 18+ lətifə də danışırlar, amma kadrlara sanki quru, emosiyasız hərbçi rəsmiyyəti hakim kəsilib. Rejissor bu zənginliklərə, orqanik aktyorlara, canlı hadisələrə laqeyd yanaşıb.

Yaxşı olan isə odur ki, bu ciddiyyətlə film şüarçı vətənpərvərlikdən qaça bilib. Hər şey lokal qütbləşmədən - “bizimkilər-onlar” qarşıdurmasından Xeyir-Şər kontekstinə keçə bilib. Bu, filmin ideyasına xidmət edən ən yaxşı cəhətdir.

Kamera (Ayxan Salar) müşahidəçi funksiyasındadır. Amma bu müşahidəçi bəzən donub qalır. Hərçənd “gördükləri” onu “şaşırmalı” deyil. Məsələn, əvvəlcə biz bu epizodadək Şatıginin (Elçin Mehdi) bir neçə qətl törətdiyini görürük, rejissor da, aktyor özü də dəfələrlə onun şər təmsilçisi olduğunu vurğulayır, onu bəri başdan tamaşaçılara tanıdır. Epizodda onun hamamda əsgəri qətlə yetirdiyini görürük. Sonra kamera əsgərin içəridəki hadisədən xəbərsiz yoldaşı ilə hamama daxil olur. Az öncə göstərdiyi qanlı mənzərəni yenidən “görəndə” kamera bir anlıq “donur”. Halbuki əhvalatı bilən, qətli görən, bayaqdan hövsələsi daralmış tamaşaçı üçün bu iki saniyə artıq görünür. Hətta kamera “əsgər gözüylə” baxsa da! Bu, bəlkə də filmdə ən kiçik zaman itkisidir. Hansını deməli? Sanki “kasıb” bir hadisə uzun bir kinolentə uzadılıb və can verir. Amma tamaşaçıya yox. Tamaşaçı filmdən ruh almaq istəyir. Bu arzu qələbə arzusu qədər böyükdür!

Filmin nisbətən daha həyəcanlı olan final epizodları zalda canlanmaya səbəb olur.

Nəhayət ki!

Bu mövzuda zəif filmləri qəbul etmək xüsusilə çətindir. Qarabağ, ev, Xocalı - ağrı yaddaşıdır! Ciddi yanaşma tələb edir. Dövlət sifarişi ilə film çəkməyin absurd çətinliklərinə rəğmən...

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

"Yuğ"da yenə "Vəsvəsə" olacaq
18:00 07 Dekabr 2019
Müdirinin katibəsi ilə evlənən kişi - İkinci Mahmudun hekayəsi
17:00 07 Dekabr 2019
İngiltərə Elif Şafakın bu romanını ilin ən yaxşısı elan etdi
16:00 07 Dekabr 2019
Məşhur aktyor sətəlcəmdən dünyasını dəyişdi
15:00 07 Dekabr 2019
Tanınmış şairin qızı Qüdsdə konsert verdi - Foto
14:01 07 Dekabr 2019
Azərbaycanlı naşir: “Kitablarımız Fransanın 70 min kitab mağazasında satılacaq” – Müsahibə
13:28 07 Dekabr 2019
Əlil aktyorların iştirakı ilə "Solğun çiçəklər" nümayiş olundu - Foto
12:30 07 Dekabr 2019
Azərbaycanlı dramaturq 65 yaşında vəfat etdi
12:00 07 Dekabr 2019
Ermitaj Muzeyi Çingiz xan daş kitabəsini Monqolustana hədiyyə etdi
11:20 07 Dekabr 2019
"Bu şəhərdə" 200 minlik "Şabaş"ı təqdim etdi - Foto
10:40 07 Dekabr 2019
"Qaranlıqdan reportaj" təqdim olunacaq
10:00 07 Dekabr 2019
Arvadbaz, dəlisov, qadın düşkünü... - Yeni layihə
09:00 07 Dekabr 2019
Cəmi 1 saata həyatınız dəyişə bilər
21:00 06 Dekabr 2019
"Mələk" filmi nümayiş olunacaq
18:53 06 Dekabr 2019
"Audio Kitab" layihəsində Nəsiminin qəzəlləri səsləndirilib
18:20 06 Dekabr 2019
Bütün dualara əngəldi İsa - Rəşad Nağı şeirlərini oxuyur - Video
17:46 06 Dekabr 2019
Məktəbli qızın oğurlanmasından bəhs edən roman çap olunub
17:21 06 Dekabr 2019
“Sözlər və nəsnələr” kitabı təqdim edildi - Fotolar
16:51 06 Dekabr 2019
Kənan Hacı ABŞ-ın nüfuzlu mükafatını qazanıb
16:20 06 Dekabr 2019
Nizami Gəncəvinin türk dilində nəşr olunan "Xəmsə"si təqdim olundu - Foto
15:37 06 Dekabr 2019