writer1

Etimad Başkeçid

Məqalə sayı

51
clock08:45 calendar-gray 02 Noyabr 2013 view-gray3183 dəfə oxunub
view-gray3183 dəfə oxunub

Təbib, sən əlləmə mənim yaramı...

Etimad Başkeçid yazır...

“Dərmanların işə yaramadığını bilən həkim əsl həkimdir” Benjamin Franklin

Ötən aylarda bacım birdən-birə nasazladı və ölkəmizin tanınmış klinikalarından birində həkimə müraciət etməli oldu. Həkimlərin verdikt çıxarması uzun sürmədi: bacımın ürəyi təcili əməliyyat olunmalıdır, iki-üç gün də keçsə gec ola bilər. Əməliyyat üçün 10000 manat istəndi…

Yüyrək dillə danışacağam, əks halda bu yeniliyin doğurduğu məyusluğu qələmə almaq üçün dastan bağlamalı olaram.

Deməli, bizim eskulapların yüksək professionalizminə şəkk etməyən bacım, ucuz düşsün deyə, əməliyyat olunmaq üçün Tiflisə yollandı. Tiflisdə təkrar müayinə olunduqdan sonra isə məlum oldu ki, bacımın bir salamat yeri varsa, o da onun ürəyidir…

Bu nöqtədə mən janrın tələbinə uyğun olaraq şərəfli həkim peşəsini öyməli, səhlənkar və bacarıqsız həkimləri isə ağ yuyub, qara sərməliyəm. Amma bunu etməyəcəyəm, çünki bisavad, səviyyəsiz həkimlərin kritik kütləsi başqa yanaşma tələb edir.

Orta statistik azərbaycanlı ağır xəstələnəndən sonra «yaxşı həkim» axtarışına çıxır. Onun xəbəri yoxdur ki, normalda «yaxşı» və «pis» həkim olmamalıdır, bilmir ki, səhiyyə pulsuzdur, amma müalicə çox bahadır, ağlına gəlmir ki, səhiyyənin imkanları ilə xəstənin imkanları qətiyyən üst-üstə düşmür. Bir xeyli həyat dərsi aldıqdan sonra xəstə, bir az pul-para birikdirə bilibsə, İrana -Turana və Tiflisə üz tutur. Bütün digər hallarda o, klassik mədəniyyətdəki arxaik təsəvvürlərlə təsəlli tapmağa çalışır -fikirləşir ki, yəqin işlədiyi günahlara görə Tanrının cəzasına tuş gəlib, Eyyub peyğəmbər kimi xəstəliyə mətanətlə dözür.

Bəlkə də, indiki halda ən yaxşısı elə budur. Çünki indilərdə «yaxşı həkim»in də böyrək əvəzinə ürəyini əməliyyat etməyəcəyinə heç bir zəmanət yoxdur. Hələ bu əməliyyatı nə şəkildə edəcək, onu da Allah bilir.

Çarəsiz insanlarla bu şəkildə davranmağın bir adı var – marodyorluq.

Bisavad, acgöz həkimlərin cəmiyyətə meydan oxuduğu dövrlər başqa xalqların tarixində də olub. Amma həmin xalqların elitası və ziyalı təbəqəsi bu subyektlərlə necə davranmağın yolunu da bilib.

Məsələn, 17-18 əsrlər fransız ədəbiyyatı «qatil-həkim» obrazları ilə doludur.

Molyerin az əsəri tapılar ki, orada bu tipli həkimlərdən söz açılmasın. Molyerin həkimləri, hansı mərəzə tutulmasından asılı olmayaraq, hamını eyni üsulla müalicə edirlər: ilk növbədə xəstədən çoxlu qan alır, mədəsini yuyur, onlara ot-əncər dəmləyib içdirir, bir sözlə, «ayağını isti, başını sərin saxlamağı, dərindən düşünməməyi» tövsiyə edirlər.

Fransız ədəbiyyatının klassiklərindən olan A. Lesajın məşhur «Jil Blaz» romanındakı həkim Sanqrado da eynən Molyerin həkimləri sayağı «təbabət prinsipləri»ndən çıxış edərək, Valyalidolid şəhərində əsl ölüm epidemiyası törədir…

Bizim xəstələrin karvanlaşıb, dəstə-dəstə xarici ölkələrə üz tutmasından qətiyyən rəncidə olmayan, öz izzəti-nəfsinin qeydinə qalmayan, zamanla heç cür ayaqlaşa bilməyən və xəstələrin cibini güdən həkimlərimizə baxanda fikirləşirsən ki, deyəsən, biz onlarla çox yumşaq davranırıq axı. Belə həkimlərin komik obrazının yaradılmasının (bunun üçün çox da böyük fantaziya sahibi olmaq lazım deyil) və onların özünə təqdim edilməsinin zamanı çoxdan yetişib.

Avropa öz bisavad həkimlərindən böyük ölçüdə məhz bu şəkildə yaxa qurtara bildi – ədəbiyyatın köməyi və ictimai rəydə qeyri-peşəkar həkim fəaliyyətinə adekvat münasibətin formalaşması yolu ilə.

Amma hələlik ki, bu yoxdur, insanlarımız öz münasibətini səssizcə xarici ölkələrin həkimlərinə pənah aparmaqla ifadə edirlər.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Onu babasının adıyla çağırdılar, "başı Sovet çəkici ilə əzilməlidir" dedilər, ardıcıl iki dəfə sürgün etdilər - Almas İldırımın məşəqqətli həyatı
20:45 15 Yanvar 2021
“Santa Barbara” serialının qəhrəmanı vəfat etdi
18:46 15 Yanvar 2021
Milli Teatr Vətən müharibəsi iştirakçısını işlə təmin etdi - Foto
18:19 15 Yanvar 2021
Azərbaycanlı rəssamın ABŞ -da fərdi sərgisi açıldı
17:37 15 Yanvar 2021
Cəfər Cabbarlı ilə Səməd Vurğun Onu niyə anlamırdılar?
17:14 15 Yanvar 2021
Görkəmli ingilis rejissorun kitabı Azərbaycan dilində - İlk dəfə
16:30 15 Yanvar 2021
Yaşamak bir ağaç gibi... – Günün şeiri
15:51 15 Yanvar 2021
Ərə vermək üçün yaşını artırdılar, prokuror qaynı oğlunu əlindən aldı, evində ölü tapıldı - Məşhur aktrisanın film kimi həyatı
15:11 15 Yanvar 2021
Netflix “Leyli və Məcnun” filmini çəkdi: Azərbaycanlı oğlan və İndoneziyalı qız - Video
14:31 15 Yanvar 2021
Şuşaya Üzeyir bəylə qayıtmağın fəziləti
14:07 15 Yanvar 2021
Kişiləri öldürüb özü uzun yaşayan qadınlarımız: Dəhşətli statistika
13:29 15 Yanvar 2021
Tacikistan mediası "Nizami ili"ndən yazır
12:45 15 Yanvar 2021
Fransada yaşayan türk yazar: “Hər gün səhər gözümüzü qadın cinayətləri ilə açırıq” – Müsahibə
12:11 15 Yanvar 2021
Üzeyir Hacıbəyli, Natəvan və Bülbülün “güllələnmiş heykəllər”i Şuşaya qaytarıldı
12:01 15 Yanvar 2021
Ermitaj saxtakarlıqda ittiham olunur
11:35 15 Yanvar 2021
Gündüz dayı necə məşhurlaşdı?
11:03 15 Yanvar 2021
Şərif Ağayarın “Kurtlar vadisi”ni xatırladan romanı – Tənqid
10:30 15 Yanvar 2021
“Yeralaş”ın bədii rəhbəri koronavirusdan vəfat edib
09:52 15 Yanvar 2021
Ərinin xəyanətini yuxuda görən Qumru – Sevdanın hekayəsi
09:00 15 Yanvar 2021
Hitlerin kitabının elmi buraxılışı hazırlandı
19:11 14 Yanvar 2021