writer1

Aliyə

Məqalə sayı

997
clock15:39 calendar-gray 17 Sentyabr 2013 view-gray1984 dəfə oxunub
view-gray1984 dəfə oxunub

Zamin Hacı nəyi bilmir?

Teatr aləmində balaca bir canlanma baş verdi: Akademik Milli Dram Teatrının direktoru İsrafil İsrafilov mətbuat konfransı keçirdi-gələnləri yığıb teatrın problemlərindən söhbət apardı, onları teatr kimi “ümumxalq” işdə tərəfdaş kimi gördüyünü dedi. Amma bəzən bir çınqıl da bəs edir; səslənən məlum həqiqətlər cəmiyyətin teatra yırtıcı münasibətini göstərə bildi - dolayısı ilə cəmiyyətin teatra merkantil münasibəti göründü. Teatr təəssübkeşliyi neçənci dəfə fiaskoya uğradı və İsrafil müəllimin dedikləri ətrafında yazılanlar vəziyyətin əslində necə olduğunu bir daha göstərdi.

Halbuki onun dedikləri teatrın vəziyyəti haqqındakı həqiqətlərin müəyyən faizi idi. Teatrşünasların inadla susduğu həqiqətlərin.

Bəyəm teatr kimi mənəviyyat, zövq işini aparan müəssisənin işıqsızqalması özü bir dram deyilmi? Təhsil Nazirliyinin rüşvət narahatlığı ilə (guya da) teatrın biletlərindən (əslində Axundovdan, Mirzə Cəlildən, Kasaresdən, Rumidən, Qoqoldan, Çexovdan) üz çevirməsi teatr üçün bir qrotesk-faciəyə oxşamırmı? Elə teatrın qastrola getmək üçün konkret hansısa “Xəcalət”li əsəri seçməsi “şərtli” realizm deyilmi? Səhnədə kral oynayıb da vəziyyətin qolubağlı qulu olduğunu hiss etmək, amma pafosundan da qalmamaq absurd komediya deyilsə bəs nədir?

Teatra urvatsız münasibəti var. Bəlkə də “bunu teatr özü haqq edib” deyəcəksiniz. Hətta insan da heç kimə lazım olmadığını anlayanda onda tənəzzül başlayır.

Uzun müddətdir ki, teatr “heç kimə lazım deyil” özünə qapanması yaşayır. Müstəqil teatrlar, studiyalar imkanı sıfırdır. Teatr dövlət hesabına yaşayır -

Bu boyda obyektlər olan şəhərə bir balaca teatrı – Bakı Kamera Teatrını çox gördülər, teatrı bağlayıb heyəti Gənc tamaşaçılar teatrına birləşdirdilər. Hüseynağa Atakişiyevin Gənclər teatrlına olan münasibətsə sadəcə ağrılı xatirələrdir: Hamı ölümü ilə barışmış bir teatrın- Hüseynağa Atakişiyevin ölümünü sakitcə izlədi...

Sağ qalmaq bunların bahasına başa gəldi.

Dövlətin saxladığı teatr bu münasibətə dözdü və indi də dözür. Əlindəki imkanlar hesabına daha yaxşı tamaşalar hazırlamağa çalışır, amma nə qədər çalışsa da ona o lazım rolunu vermirlər. O da vecsizliyindən utanır, tez-tez “Xəcalət” də çəkməli olur. Bu azmış kimi bunu ona tez-tez xatırladır, üzünə vururlar. Bilmir dövlətin minnətini götürsün, ya yazarların töhmətini.

Bir adama teatrın təəssübünü çəkməyi çox görürlər: Zamin Hacı yazısında İsrafilovu absurd dramaturgiyanı bilməyəcək qədər savadsız sayır (İsrafilov tələbələrə “Xarici teatr” fənnini tədris edir), Xeyrəddin Qoca adlı “ziyalı” məqaləsini adamı “vurmağ”a həsr edir; özünün “Hərənin öz payı” kimi sadə desək, duzsuz, kal pyesinin acığını çıxır...

Düzü, İsrafilovun Akademik Milli Dram Teatrının repertuarının keyfiyyətsiz pyeslərdən müəyyən qədər təmizlənməsində, eyni üslubda onlarla tarixi qəhrəmanlıq dramı hazırlayan yaşlı rejissorlardan nəhayət ki yaxa qurtarıb, yeniliyə açıq, gənc rejissorlara tamaşalar həvalə edilməsində, bilavasitə tamaşaların keyfiyyətinin yüksəlməsində, teatrdaxili vacib islahatlarla teatrın özünü vacib mədəniyyət faktoru kimi tanımasında, müstəsna xidmətləri oldu və teatr “Şah Qacar”, “Qanlı Nigar”, “Xanuma”, kimi keyfiyyətli tamaşalar təqdim etdi. Tamaşaçı Brext, Dürrenmat, Hüqo, Axundov, Mirzə Cəlil, Kamal Abdulla kimi müəllifləri səhnədə “gördü”. Amma olmur deyəsən. Adamlar inadla “Bizə teatr lazım deyil” deyirlər.

Və beləcə yeni mövsüm aclıq yox, acıma hissi ilə başlayır-

Adamın teatra, teatr adamlarına yazığı gəlir. Teatrsız camaata yazığı gəlir…

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Türkiyəni Avroviziyada təmsil edən qrupun solisti vəfat etdi
19:07 11 Avqust 2020
Azərbaycanda doğulmuş yəhudi rəssamın sərgisi olacaq
18:46 11 Avqust 2020
Tarantino filmdən imtina etdi
18:15 11 Avqust 2020
Nəşriyyat yeni müsabiqə elan etdi - Şərtlər
17:39 11 Avqust 2020
Dünyanın sonuncu tənha adamı - Kamal Abdullanın romanları haqda...
16:58 11 Avqust 2020
Nənəmin laylası öpür üzümdən – Şeirlər
15:44 11 Avqust 2020
Məşhur şairin məzarı tapıldı - Foto
14:52 11 Avqust 2020
İntihar edən məşhur aktyorun həyatı film olur
14:01 11 Avqust 2020
Sevdiyi kişidən məcbur ayırdılar, əri xalası qızıyla evləndi, gənc yaşında xiffətdən öldü – Faciələrə dözməyən “Nəsimi”nin Şəmsi
13:11 11 Avqust 2020
Uşaqlıqda hərbçi atamın, gənclikdə hərbçi sevgilimin yolunu gözləmiş adamam – Fəridə yazır...
12:06 11 Avqust 2020
"Azərbaycan Böyük Vətən müharibəsi illərində" kitabı nəşr olunub
11:27 11 Avqust 2020
Əri hamilə yoldaşını dənizdə niyə boğdu? - Günel Natiq yazır...
10:42 11 Avqust 2020
Sevda Ələkbərzadə yeni mahnısını təqdim etdi - Video
10:05 11 Avqust 2020
Atamın əlləri - Sərdar Aminin yeni hekayəsi
09:01 11 Avqust 2020
Özünü Ancelina Coliyə çevirən gənc oğlan - Fotolar
18:43 10 Avqust 2020
İlğım - Şəhla Nihanın yeni hekayəsi
17:59 10 Avqust 2020
Kinonun böhrana təsiri - Çarli Çaplin nə demək istəyirdi?
17:14 10 Avqust 2020
Mədəniyyət nazirinin müşaviri və şöbə müdirləri vəzifəsindən azad edildi
16:24 10 Avqust 2020
Rusların Yer planetində açdıqları "Cəhənnəm qapısı": Əlli ildir, bağlaya bilmirlər - Foto
16:02 10 Avqust 2020
Yazıçı Səfər Alışarlının yeni kitabı çap olundu
15:45 10 Avqust 2020