writer1

Aliyə

Məqalə sayı

976
clock15:39 calendar-gray 17 Sentyabr 2013 view-gray1746 dəfə oxunub
view-gray1746 dəfə oxunub

Zamin Hacı nəyi bilmir?

Teatr aləmində balaca bir canlanma baş verdi: Akademik Milli Dram Teatrının direktoru İsrafil İsrafilov mətbuat konfransı keçirdi-gələnləri yığıb teatrın problemlərindən söhbət apardı, onları teatr kimi “ümumxalq” işdə tərəfdaş kimi gördüyünü dedi. Amma bəzən bir çınqıl da bəs edir; səslənən məlum həqiqətlər cəmiyyətin teatra yırtıcı münasibətini göstərə bildi - dolayısı ilə cəmiyyətin teatra merkantil münasibəti göründü. Teatr təəssübkeşliyi neçənci dəfə fiaskoya uğradı və İsrafil müəllimin dedikləri ətrafında yazılanlar vəziyyətin əslində necə olduğunu bir daha göstərdi.

Halbuki onun dedikləri teatrın vəziyyəti haqqındakı həqiqətlərin müəyyən faizi idi. Teatrşünasların inadla susduğu həqiqətlərin.

Bəyəm teatr kimi mənəviyyat, zövq işini aparan müəssisənin işıqsızqalması özü bir dram deyilmi? Təhsil Nazirliyinin rüşvət narahatlığı ilə (guya da) teatrın biletlərindən (əslində Axundovdan, Mirzə Cəlildən, Kasaresdən, Rumidən, Qoqoldan, Çexovdan) üz çevirməsi teatr üçün bir qrotesk-faciəyə oxşamırmı? Elə teatrın qastrola getmək üçün konkret hansısa “Xəcalət”li əsəri seçməsi “şərtli” realizm deyilmi? Səhnədə kral oynayıb da vəziyyətin qolubağlı qulu olduğunu hiss etmək, amma pafosundan da qalmamaq absurd komediya deyilsə bəs nədir?

Teatra urvatsız münasibəti var. Bəlkə də “bunu teatr özü haqq edib” deyəcəksiniz. Hətta insan da heç kimə lazım olmadığını anlayanda onda tənəzzül başlayır.

Uzun müddətdir ki, teatr “heç kimə lazım deyil” özünə qapanması yaşayır. Müstəqil teatrlar, studiyalar imkanı sıfırdır. Teatr dövlət hesabına yaşayır -

Bu boyda obyektlər olan şəhərə bir balaca teatrı – Bakı Kamera Teatrını çox gördülər, teatrı bağlayıb heyəti Gənc tamaşaçılar teatrına birləşdirdilər. Hüseynağa Atakişiyevin Gənclər teatrlına olan münasibətsə sadəcə ağrılı xatirələrdir: Hamı ölümü ilə barışmış bir teatrın- Hüseynağa Atakişiyevin ölümünü sakitcə izlədi...

Sağ qalmaq bunların bahasına başa gəldi.

Dövlətin saxladığı teatr bu münasibətə dözdü və indi də dözür. Əlindəki imkanlar hesabına daha yaxşı tamaşalar hazırlamağa çalışır, amma nə qədər çalışsa da ona o lazım rolunu vermirlər. O da vecsizliyindən utanır, tez-tez “Xəcalət” də çəkməli olur. Bu azmış kimi bunu ona tez-tez xatırladır, üzünə vururlar. Bilmir dövlətin minnətini götürsün, ya yazarların töhmətini.

Bir adama teatrın təəssübünü çəkməyi çox görürlər: Zamin Hacı yazısında İsrafilovu absurd dramaturgiyanı bilməyəcək qədər savadsız sayır (İsrafilov tələbələrə “Xarici teatr” fənnini tədris edir), Xeyrəddin Qoca adlı “ziyalı” məqaləsini adamı “vurmağ”a həsr edir; özünün “Hərənin öz payı” kimi sadə desək, duzsuz, kal pyesinin acığını çıxır...

Düzü, İsrafilovun Akademik Milli Dram Teatrının repertuarının keyfiyyətsiz pyeslərdən müəyyən qədər təmizlənməsində, eyni üslubda onlarla tarixi qəhrəmanlıq dramı hazırlayan yaşlı rejissorlardan nəhayət ki yaxa qurtarıb, yeniliyə açıq, gənc rejissorlara tamaşalar həvalə edilməsində, bilavasitə tamaşaların keyfiyyətinin yüksəlməsində, teatrdaxili vacib islahatlarla teatrın özünü vacib mədəniyyət faktoru kimi tanımasında, müstəsna xidmətləri oldu və teatr “Şah Qacar”, “Qanlı Nigar”, “Xanuma”, kimi keyfiyyətli tamaşalar təqdim etdi. Tamaşaçı Brext, Dürrenmat, Hüqo, Axundov, Mirzə Cəlil, Kamal Abdulla kimi müəllifləri səhnədə “gördü”. Amma olmur deyəsən. Adamlar inadla “Bizə teatr lazım deyil” deyirlər.

Və beləcə yeni mövsüm aclıq yox, acıma hissi ilə başlayır-

Adamın teatra, teatr adamlarına yazığı gəlir. Teatrsız camaata yazığı gəlir…

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Ölənlərin səsləri həmişə mənimlədir... - Borxesin şeirləri
16:41 24 Avqust 2019
Elyanora
16:36 24 Avqust 2019
“Koroğlu” operası tamaşaçılara təqdim olunacaq
15:51 24 Avqust 2019
“Dejavü” növbəti dəfə nümayiş ediləcək
14:25 24 Avqust 2019
Öldürmək istədiyim hamilə qadın - Əyyub Qiyasdan əfsanə
13:29 24 Avqust 2019
Məşhur italiyalı aktyor vəfat edib
12:41 24 Avqust 2019
Şairə xanım Firudin Qurbansoya səsləndi: "İnsanların haqqına girməkdən qorxun!"
11:38 24 Avqust 2019
"Mama, nolar ölmə"
10:44 24 Avqust 2019
Ceyms Bond haqqında yeni film sonuncu ola bilər
10:04 24 Avqust 2019
İran qadınlarının həyatı: fahişədən general arvadınadək
09:01 24 Avqust 2019
“Doktor Jivaqo” hədsiz zəif əsərdir” – Brodskinin qeyri-adi müsahibəsi
21:01 23 Avqust 2019
Onlar 2019-da hamıdan çox qazandılar - Siyahı
19:00 23 Avqust 2019
Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunan xatirə pulu buraxılıb
18:24 23 Avqust 2019
Mirzə Cəlilin son cümlələri... - Mehman Qaraxanoğlu yazır
17:29 23 Avqust 2019
“İt gəzdirən xanım” tamaşası yenidən nümayiş olunacaq
16:37 23 Avqust 2019
Tələbəsinə aşiq olan, 20 Yanvarda adamları ölümdən qurtaran aktyor – Maraqlı faktlar
15:45 23 Avqust 2019
Oğru adlandırılan şair danışdı: “Olur belə şeylər"
15:07 23 Avqust 2019
Yaqub Zurufçu: “Ququşun “Ayrılıq" mahnısı seksual səslənir” – Müsahibə
14:58 23 Avqust 2019
İlqar Əlfioğlu yeni verilişdə - Anons
14:20 23 Avqust 2019
Şəhriyar Del Gerani: “Firudin Qurbansoy falıma baxdı...”
13:30 23 Avqust 2019