writer1

Aliyə

Məqalə sayı

996
clock15:39 calendar-gray 17 Sentyabr 2013 view-gray1859 dəfə oxunub
view-gray1859 dəfə oxunub

Zamin Hacı nəyi bilmir?

Teatr aləmində balaca bir canlanma baş verdi: Akademik Milli Dram Teatrının direktoru İsrafil İsrafilov mətbuat konfransı keçirdi-gələnləri yığıb teatrın problemlərindən söhbət apardı, onları teatr kimi “ümumxalq” işdə tərəfdaş kimi gördüyünü dedi. Amma bəzən bir çınqıl da bəs edir; səslənən məlum həqiqətlər cəmiyyətin teatra yırtıcı münasibətini göstərə bildi - dolayısı ilə cəmiyyətin teatra merkantil münasibəti göründü. Teatr təəssübkeşliyi neçənci dəfə fiaskoya uğradı və İsrafil müəllimin dedikləri ətrafında yazılanlar vəziyyətin əslində necə olduğunu bir daha göstərdi.

Halbuki onun dedikləri teatrın vəziyyəti haqqındakı həqiqətlərin müəyyən faizi idi. Teatrşünasların inadla susduğu həqiqətlərin.

Bəyəm teatr kimi mənəviyyat, zövq işini aparan müəssisənin işıqsızqalması özü bir dram deyilmi? Təhsil Nazirliyinin rüşvət narahatlığı ilə (guya da) teatrın biletlərindən (əslində Axundovdan, Mirzə Cəlildən, Kasaresdən, Rumidən, Qoqoldan, Çexovdan) üz çevirməsi teatr üçün bir qrotesk-faciəyə oxşamırmı? Elə teatrın qastrola getmək üçün konkret hansısa “Xəcalət”li əsəri seçməsi “şərtli” realizm deyilmi? Səhnədə kral oynayıb da vəziyyətin qolubağlı qulu olduğunu hiss etmək, amma pafosundan da qalmamaq absurd komediya deyilsə bəs nədir?

Teatra urvatsız münasibəti var. Bəlkə də “bunu teatr özü haqq edib” deyəcəksiniz. Hətta insan da heç kimə lazım olmadığını anlayanda onda tənəzzül başlayır.

Uzun müddətdir ki, teatr “heç kimə lazım deyil” özünə qapanması yaşayır. Müstəqil teatrlar, studiyalar imkanı sıfırdır. Teatr dövlət hesabına yaşayır -

Bu boyda obyektlər olan şəhərə bir balaca teatrı – Bakı Kamera Teatrını çox gördülər, teatrı bağlayıb heyəti Gənc tamaşaçılar teatrına birləşdirdilər. Hüseynağa Atakişiyevin Gənclər teatrlına olan münasibətsə sadəcə ağrılı xatirələrdir: Hamı ölümü ilə barışmış bir teatrın- Hüseynağa Atakişiyevin ölümünü sakitcə izlədi...

Sağ qalmaq bunların bahasına başa gəldi.

Dövlətin saxladığı teatr bu münasibətə dözdü və indi də dözür. Əlindəki imkanlar hesabına daha yaxşı tamaşalar hazırlamağa çalışır, amma nə qədər çalışsa da ona o lazım rolunu vermirlər. O da vecsizliyindən utanır, tez-tez “Xəcalət” də çəkməli olur. Bu azmış kimi bunu ona tez-tez xatırladır, üzünə vururlar. Bilmir dövlətin minnətini götürsün, ya yazarların töhmətini.

Bir adama teatrın təəssübünü çəkməyi çox görürlər: Zamin Hacı yazısında İsrafilovu absurd dramaturgiyanı bilməyəcək qədər savadsız sayır (İsrafilov tələbələrə “Xarici teatr” fənnini tədris edir), Xeyrəddin Qoca adlı “ziyalı” məqaləsini adamı “vurmağ”a həsr edir; özünün “Hərənin öz payı” kimi sadə desək, duzsuz, kal pyesinin acığını çıxır...

Düzü, İsrafilovun Akademik Milli Dram Teatrının repertuarının keyfiyyətsiz pyeslərdən müəyyən qədər təmizlənməsində, eyni üslubda onlarla tarixi qəhrəmanlıq dramı hazırlayan yaşlı rejissorlardan nəhayət ki yaxa qurtarıb, yeniliyə açıq, gənc rejissorlara tamaşalar həvalə edilməsində, bilavasitə tamaşaların keyfiyyətinin yüksəlməsində, teatrdaxili vacib islahatlarla teatrın özünü vacib mədəniyyət faktoru kimi tanımasında, müstəsna xidmətləri oldu və teatr “Şah Qacar”, “Qanlı Nigar”, “Xanuma”, kimi keyfiyyətli tamaşalar təqdim etdi. Tamaşaçı Brext, Dürrenmat, Hüqo, Axundov, Mirzə Cəlil, Kamal Abdulla kimi müəllifləri səhnədə “gördü”. Amma olmur deyəsən. Adamlar inadla “Bizə teatr lazım deyil” deyirlər.

Və beləcə yeni mövsüm aclıq yox, acıma hissi ilə başlayır-

Adamın teatra, teatr adamlarına yazığı gəlir. Teatrsız camaata yazığı gəlir…

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Dörd ziyanlı vərdiş - Qismət yazır...
11:41 12 Dekabr 2019
"Instagram" şeirləri ilə məşhurlaşan bu qız 2.5 milyon kitab satdı - Fotolar
11:05 12 Dekabr 2019
Heydər Əliyev Xalq şairinə eyhamla nə dedi? – Maraqlı əhvalatlar
10:36 12 Dekabr 2019
“Ayna” filminin ssenarisi satıldı
10:20 12 Dekabr 2019
Aqşin Yeniseyin romanı satışda - Foto
10:01 12 Dekabr 2019
Hacıbaba Hüseynovun xatirəsi anılıb
09:36 12 Dekabr 2019
Sevgilisinin yerinə roman yazan qadının müəmmalı aqibəti
09:00 12 Dekabr 2019
Çingiz Aytmatovun qadınları...
05:08 12 Dekabr 2019
100 min manat ödəyib Fransadan gəlin gətirən azərbaycanlı - Haqverdiyevin hekayəsi
21:02 11 Dekabr 2019
Anarın əsəri Özbəkistanda çap olundu
18:40 11 Dekabr 2019
Məşhur rejissorun Putinə verdiyi sual Kadırovu əsəbiləşdirdi
18:01 11 Dekabr 2019
Tarantino "Kill Bill-3"-ü çəkəcək
17:23 11 Dekabr 2019
Alber Kamyunu “KQB” öldürüb – Şok fakt
16:46 11 Dekabr 2019
"Joker"in "İrlandiyalı" rəqibi - "Oskar" uğrunda mübarizə gərginləşir
16:05 11 Dekabr 2019
Hüseyn Cavidin oğlunun kitabı çap olundu - Foto
15:28 11 Dekabr 2019
Payız tökülür saçından - Yeni şeirlər
14:47 11 Dekabr 2019
Beynəlxalq Festivalda Milli Qəhrəmanımız haqda film nümayiş olundu
14:20 11 Dekabr 2019
Mirzə Cəlilin tanımadığımız nəticəsi: "Azərbaycanlı qızla evlənmək istəyərəm" - Müsahibə
13:46 11 Dekabr 2019
Nəğməkar Xalq şairi
13:06 11 Dekabr 2019
Əjdər Olun “Lo” romanı təqdim olunacaq
12:37 11 Dekabr 2019